Η μητέρα του δεν ήθελε να γίνει στίχος, τουλάχιστον όμως η ιστορία του θα συνεχίσει να τραγουδιέται για πάντα.
Οκτώ χρόνια κι ακόμη η λάμψη του Ζακ δεν έχει ξεθωριάσει απ’ τη Γλαδστώνος. Και καλώς: το αποτύπωμα του αδικοχαμένου ακτιβιστή πρέπει να μείνει σ’ αυτήν την πόλη και να συνεχίσουμε να θυμόμαστε τη Zackie Oh με κάθε ευκαιρία, με παραστάσεις, δρώμενα και τραγούδια ή απλώς περνώντας από το σημείο όπου βίαια δολοφονήθηκε και να μνημονεύουμε την ύπαρξή του.
Στα χρόνια που μεσολάβησαν από εκείνη την 21η Σεπτεμβρίου, ο Ζακ τραγουδήθηκε με κάθε τρόπο. Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, ο Παύλος Παυλίδης κυκλοφόρησε το «Ένα αλλιώτικο παιδάκι», με τον ίδιο μάλιστα να εμφανίζεται ως drag queen στο καλοφτιαγμένο βίντεο κλιπ της Μαρίνας Δανέζη. Στους στίχους του στράφηκε απέναντι σε όσους βρίσκει άμεσα και έμμεσα υπεύθυνους για τη δολοφονία· οκτώ χρόνια μετά, αρκεί λίγο zapping ή μερικά κλικ στα ειδησεογραφικά μέσα ή τα social media για να καταλάβουμε ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει.
«Αφού χορτάσαν βία και αίμα στις οθόνες τους
Αφού ταΐσαν με σκουπίδια τα παιδιά τους
Βάφουν με αίματα τα χέρια ως τους αγκώνες τους
Κι ύστερα πλένουνε τα πεζοδρόμια τους»
Την ίδια χρονιά, μόλις ένα μήνα μετά τη δολοφονία, τα Υπόγεια Ρεύματα ένιωσαν την ανάγκη να φέρουν παρόμοια θέματα στην επιφάνεια. Αυτά του «Καλού Νοικοκύρη» που κοιτάζει με την επίπλαστη ηθική του ανωτερότητα τον κάθε περιθωριοποιημένο, που «Πρώτος ρίχνει τον λίθο/Τον σηκώνει απ' το χώμα/Και σε στήνει στον τοίχο». Που έπρεπε να φτάσουμε στο 2022 για να καταδικαστεί (ο κοσμηματοπώλης Σπυρίδων Δημόπουλος και ο μεσίτης Αθανάσιος Χορταριάς) σε «πρόκληση θανατηφόρας σωματικής βλάβης κατά παραυτουργία» και όχι «ανθρωποκτονία από πρόθεση» όπως ζήτησε η υπεράσπιση της δίκης.
Το Δεκέμβριο του 2018, έχει τεθεί σε κίνηση μία διαδικασία οικονομικής ενίσχυσης για την οικογένεια του Ζακ Κωστόπουλου, με στόχο το ποσό που θα συγκεντρωθεί «να διατεθεί για την κάλυψη των διαδικαστικών και λοιπών εξόδων που απαιτούνται για τη διαλεύκανση της δολοφονίας του Ζακ και της δικαίωσης της μνήμης του». Σ’ αυτό το πλαίσιο, τα undergound και αγγλόφωνα ακόμα Echo Tides (Pan Pan, Γιάννης Αναγνωστόπουλος-Years of Youth, Καλλιόπη Μητροπούλου, Γιώργος Λυγουριώτης), κυκλοφορούν δωρεάν το «Was I Born Then», με ελεύθερη συνεισφορά για την ενίσχυση της διαδικασίας. Η καμπάνια συγκεντρώνει 50.947€, με συνολικό στόχο τα 55.000€.
Στην επέτειο των δύο χρόνων από τη δολοφονία, τραγούδι κυκλοφορεί και η Άννα Βίσση στη μνήμη του και εκείνη συγκεντρώνοντας τα έσοδα από το τραγούδι για την κάλυψη των δικαστικών εξόδων και παίρνοντας μία σαφή θέση, πράγμα σπάνιο για τους εγχώριους ποπ καλλιτέχνες του βεληνεκούς της. «Τρομαγμένο μου» τον αποκαλεί στους στίχους της Λίνας Δημοπούλου και τον αποχαιρετά σε ένα καλύτερο «μετά».
«Μακριά να πετάς απ’ το κακό
Οι ψυχές εδώ έχουν μαυρίσει
Πιο μακριά να πετάς είναι κόλαση εδώ
Και παράδεισος σου αξίζει, Ζάκι».
Όσοι θυμόμαστε τη μέρα της δολοφονίας, θυμόμαστε και τους πρώτους ειδησεογραφικούς τίτλους που κατέγραψαν το γεγονός, χωρίς στοιχεία και χωρίς έρευνα. Ο «επίδοξος ληστής», ο «τοξικομανής» που «προσπάθησε να διαφύγει από το κατάστημα, χρησιμοποιώντας έναν πυροσβεστήρα, και έπεσε πάνω στην τζαμαρία με αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό του, καθώς τα θραύσματα έπεσαν σε όλο του το σώμα» ήταν οι τρόποι που χρησιμοποίησαν τα media για να μεταφέρουν τη λανθασμένη, ελλιπή και παραπλανητική πληροφορία· και ίσως αν ο Ζακ δεν ήταν γνωστός ακτιβιστής, ενεργός στην κοινότητά του και αγαπητός να ήταν αυτή η ιστορία που θα είχε επικρατήσει. Τουλάχιστον ο Βέβηλος στο «Σεζάριο» θέλησε να γράψει την αλήθεια.
«Θέλω να γράψω για έναν κόσμο πιο ακίνδυνο
Και προσπαθώ να καταλάβω
Είμαι απειλή; Με θεώρησαν επικίνδυνο
Θέλω να γράψω μα δεν ξέρω αν θα προλάβω»
Στην καταδικαστική απόφαση δεν συμπεριλαμβάνονται οι 7 αστυνομικοί που βρέθηκαν στη σκηνή και συμμετείχαν στον ξυλοδαρμό. Ο Ody Icons με τη συνεισφορά του Ioko (Ioannis Kotidis) στα φωνητικά συντάσσει μια (κατά)κραυγή για τους «μπάτσους που δεν είναι φίλοι του, γι’ αυτό και δεν θα κερδίσει αυτόν τον αγώνα». «Don’t shoot me» σπαράζει σε μια, όπως την περιγράφει προσευχή «που είναι ένα όργιο γεμάτο δάκρυα και αγκαλιές».
Ο πάντα ευαισθητοποιημένος Σπύρος Γραμμένος κυκλοφορεί πρώτα την «Ψυχή» που διατρέχει την ιστορία της Zackie Oh και κάθε κατατρεγμένης ύπαρξης που καταλήγει «Να αιμορραγεί και να ζητάει να γυρίσει στο σπίτι της / Σε κάποιο σπίτι, μιας πόλης, νεκρής ακατοίκητης».
Και τελικά, στη συγκινητικότερη μουσική στιγμή που ξανάγραψε όπως της άξιζε την ιστορία του Ζακ, και πάλι ο Γραμμένος την μελοποιεί ιστορία σε «Λύκου Κραυγή», ένα νανούρισμα στη μνήμη του, σε στίχους της μητέρας του Ελένης Κωστοπούλου.
«Δεν ήθελα να γίνεις στίχος» γράφει η μητέρα του. Γιατί ποιος ήρωας θέλει όντως να γίνει ήρωας;
