Κέφι δεν κάνω πουθενά αλλού στην πόλη όσο στα Εξάρχεια και στις ανηφοριές της Νεάπολης της πιο αληθινής για μένα γειτονιάς. Κι όταν η πόλη φορά τα γιορτινά της και μας παγιδεύει στο παιγνίδι της κατανάλωσης, στα Εξάρχεια βρίσκω καταφύγιο.
Αυτό το σημείο στον χάρτη επέλεξε και ο Νίκος Παπαδόπουλος ιδρυτής και καλλιτεχνικός διευθυντής της Mataroa Gallery. Η οικογενειακή μας φιλία από την αγαπημένη του θεία, Ζωή Ψαρρού, ιδρύτρια της περίφημης γκαλερί Χρυσόθεμις που σε άλλες δεκαετίες οδηγούσε τον πνευματικό κόσμο στο κέντρο του Χαλανδρίου, με έφερε στο κατώφλι της δικής του αίθουσας τέχνης
Είναι πρωί Δευτέρας μετά τα Χριστούγεννα και πριν την Πρωτοχρονιά, κρατάω έναν καφέ στο χέρι, εκείνος βάζει το κλειδί στην πόρτα και γίνεται ο ξεναγός μου στην «Interwoven» αλλά και σε όλη την περιπέτεια που έχει το εξωτικό όνομα «Mataroa».
Η τέχνη που σώζει
«Ήμασταν μια κουρελού από ανθρώπους που έπρεπε να τα βγάλουμε πέρα και ήταν θαύμα που δεν φαγωθήκαμε μεταξύ μας –δεδομένου ότι ήμασταν διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων -… πηγαίναμε στο άγνωστο….νέοι άνθρωποι που δεν θέλαμε η ζωή μας να πάει πεταμένη…έχοντας λοιπόν ανάγκη να φύγουμε και να μην ξαναγυρίσουμε, καθένας πήρε μαζί του ό,τι μπορείτε να φανταστείτε. Οι γλύπτες πήραν σφυριά, οι μουσικοί νότες, οι συγγραφείς βιβλία…».
Το απόσπασμα είναι από το αυτοβιογραφικό βιβλίο της Νέλλης Ανδρικοπούλου, Το ταξίδι του Ματαρόα, 1945, των εκδόσεων Εστία. Εξαντλημένο δυστυχώς από τον εκδότη μιλάει για την περιπέτεια 214 Ελλήνων φοιτητών και νέων καλλιτεχνών που παραμονές Χριστουγέννων του 1945, απέπλευσαν με το πλοίο «Mataroa από το λιμάνι του Πειραιά με τελικό προορισμό το Παρίσι. Η ομαδική αυτή αποστολή των Ελλήνων της «υποτροφιάδας», ήταν μια πρωτοβουλία του Οκτάβιου Μερλιέ διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου στην Αθήνα, που τότε έμπαινε στη δίνη του εμφυλίου πολέμου.
Αυτή η ιστορία είχε συνεπάρει τον έφηβο Νίκο Παπαδόπουλου, που είχε όνειρο να ανοίξει έναν χώρο τέχνης και, μάλιστα, να δώσει το όνομα του θρυλικού πλοίου. Όχι μόνο για τον ρόλο του σκαριού αυτού στην ιστορία της τέχνης, αλλά και για τη σημασία του ονόματός του στα Μαορί. «Mataroa σημαίνει το γυναικείο δυεισδυτικό βλέμμα και σε μια γενικότερη κλίμακα το ανθρώπινο βλέμμα», μου εξηγεί.
Τι συνυφαίνεται λοιπόν στη Mataroa Gallery;
Η έκθεση «Interwoven» είναι μια επιμελημένη συνάντηση καλλιτεχνών από την Ελλάδα, την Αγγλία, την Κορέα και τη Γαλλία. Έργα ζωγραφικής -κυρίως και γλυπτικής μεταμορφώνουν την αίθουσα τέχνης σε ένα πεδίο διαλόγου, όπου υλικά και χειρονομίες συναντιούνται.
Καθώς παρατηρώ τα έργα ο Νίκος εξηγεί για το εγχείρημα που δεν το λες και εύκολο: Πενήντα πέντε καλλιτέχνες σε έναν χώρο…
«Η έκθεση ξεδιπλώνεται σαν ζωντανός χάρτης σχέσεων όπου τα έργα λειτουργούν ως σημεία αναφοράς και οι αποστάσεις μεταξύ τους χτίζουν το νόημα». Μου εξηγεί ότι δεν χρειάζεται κοινός παρανομαστής για να σχεδιάσει κανείς μία έκθεση. «Στην «Interwoven» οι διαφορές συνυπάρχουν, αφήνονται να συγκρουστούν και να παραγάγουν τη δική τους δυναμική», συμπληρώνει.
Ξεχωρίζω το έργο του Μανώλη Χάρου όχι γιατί γνωρίζω από τέχνη αλλά να: ξέρω και αγαπώ τα έργα του. «Αν αναφέρεις έναν καλλιτέχνη, θα τους αναφέρεις όλους»
Πίσω από τα έργα
Δημιουργοί διαφορετικών γενεών, από ανερχόμενες φωνές έως καταξιωμένες παρουσίες, συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο πλέγμα έργων. Ο Νίκος Παπαδόπουλος μου εξηγεί ότι κάθε έργο διατηρεί την αυτονομία του, ενώ ταυτόχρονα συνδέεται με τα υπόλοιπα μέσα από θεματικές συγγένειες, υλικά και ρυθμούς με αποτέλεσμα ένα ζωντανό, ανοιχτό εικαστικό πεδίο που αντανακλά την ποικιλία, την πολυπλοκότητα και τη δυναμική της σύγχρονης ευρωπαϊκής δημιουργίας.
Έως τις 10 Ιανουαρίου 2026
Υ.Γ. Αν χάσεις την έκθεση «Interwoven», ο δρόμος και πάλι θα σε φέρει στη Mataroa Gallery. Στις 14 Ιανουαρίου εγκαινιάζεται η ατομική έκθεση sous condition του Titos Kontou, που ζει και εργάζεται στην Τουλούζη και το έργο του έχει παρουσιαστεί διεθνώς με έργα του να βρίσκονται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, ανά τον κόσμο.
Διάρκεια έκθεσης sous condition: 14 Ιανουαρίου – 7 Φεβρουαρίου 2026
Mataroa Gallery, Ασκληπιού 76 & Ισαύρων, Αθήνα
