Ο Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης - MOMUS, ως Εθνικός Επίτροπος, παρουσίασε επίσημα την ελληνική εκπροσώπηση για την 61η Διεθνή Έκθεση Τέχνης - La Biennale di Venezia. Με το έργο «Escape Room» του διεθνούς φήμης εικαστικού και αρχιτέκτονα Ανδρέα Αγγελιδάκη, σε επιμέλεια του Γιώργου Μπεκιράκη, η Ελλάδα καταθέτει μια τολμηρή πρόταση που συνδέει την αρχιτεκτονική μνήμη με τις σύγχρονες πολιτικές προκλήσεις. Η έκθεση θα υποδέχεται το κοινό στο ελληνικό περίπτερο στα Giardini από τις 9 Μαΐου έως τις 22 Νοεμβρίου 2026.
Study for an Escape Room (GRECIA), Andreas Angelidakis 2025
Το σπήλαιο στην εποχή της μετα-αλήθειας
Στο επίκεντρο της συμμετοχής βρίσκεται η επανενεργοποίηση της εμβληματικής πλατωνικής αλληγορίας. Ο Ανδρέας Αγγελιδάκης μεταμορφώνει το Ελληνικό Περίπτερο σε ένα εμβυθιστικό και κατοικήσιμο περιβάλλον, το οποίο λειτουργεί ως ένα σύγχρονο Πλατωνικό Σπήλαιο. Το έργο τοποθετείται με έμφαση στο σήμερα, αναλύοντας την άνοδο του εθνικιστικού λαϊκισμού και το τοπίο της μετα-αλήθειας.
Study for an Escape Room (GRECIA), Andreas Angelidakis 2025
Όπως σημειώνει ο ίδιος ο δημιουργός, τα εθνικά περίπτερα στα Giardini σχεδιάστηκαν ιστορικά για να επικοινωνήσουν τις πολιτικές πεποιθήσεις των κυβερνήσεων που τα ανήγειραν. Σήμερα, ο Αγγελιδάκης τα βλέπει ως «Παγωμένα Φασιστικά και/ή Αποικιοκρατικά Σπήλαια». Στο «Escape Room», η οθόνη αντικαθιστά το σπήλαιο, μετατρέποντας τον μηχανισμό αλήθειας σε μια «Φαντασμαγορία του Παγκόσμιου Τραμπισμού» και μια σκηνοθεσία του φασισμού εν έτει 2025.
Study for an Escape Room (GRECIA), Andreas Angelidakis 2025
Το περίπτερο ως ψυχαναλυτικό υποκείμενο
Η προσέγγιση του επιμελητή Γιώργου Μπεκιράκη αναδεικνύει το Ελληνικό Περίπτερο ως έναν ζωντανό οργανισμό που προσπαθεί να ξεφύγει από την ιστορία του. Μέσα από μια ανασκαφή στο παρελθόν, το έργο συναντά το Έτος Μηδέν (1934), τη χρονιά των εγκαινίων του περιπτέρου, η οποία συνέπεσε ιστορικά με την πρώτη συνάντηση Χίτλερ και Μουσολίνι στη Βενετία και την έναρξη των διωγμών κατά των ομοφυλόφιλων από τους Ναζί.
Study for an Escape Room (GRECIA), Andreas Angelidakis 2025
Η «GRECIA» μετασχηματίζεται σε ένα ψυχαναλυτικό υποκείμενο, όπου το queer σώμα της αφηγείται τα αινίγματα ανάμεσα στο παρελθόν και τις σύγχρονες εκδοχές της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Τα γλυπτά του Αγγελιδάκη λειτουργούν ως θραύσματα και ίχνη μιας εθνικότητας που συγκροτείται από ιστορίες που συχνά έμειναν έξω από την επίσημη Ιστορία.
Study for an Escape Room (GRECIA), Andreas Angelidakis 2025
Η τέχνη της αμφισβήτησης
Η πολιτική ηγεσία και οι φορείς υποστήριξης υπογράμμισαν τη σημασία της κριτικής ματιάς του έργου. Ο Υφυπουργός Πολιτισμού, Ιάσονας Φωτήλας, τόνισε το δικαίωμα της τέχνης να «ενοχλεί» και να ανοίγει ρωγμές στο κανονιστικό πλαίσιο, χαρακτηρίζοντας τη συμμετοχή ως μια πράξη αφύπνισης. Αντίστοιχα, η Γενική Διευθύντρια του MOMUS, Φανή Τσατσάια, αναφέρθηκε στη μακρά ιστορία του περιπτέρου, επισημαίνοντας ότι το «Escape Room» αποτελεί μια διαδραστική σκηνή εμπειρίας που συνομιλεί άμεσα με τα διεθνή καλλιτεχνικά ρεύματα. Η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση (Στρατηγικός Υποστηρικτής), σημείωσε πως ο Αγγελιδάκης μεταβολίζει την ελληνικότητα παίζοντας με τα στερεότυπα και την απουσία σοβαροφάνειας, θέτοντας το καίριο ερώτημα: «Τι σημαίνει εθνικό;».
Η Γενική Διευθύντρια του Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης-ΜΟΜUS, Φανή Τσατσάια. Φωτ. Ανδρέας Σιμόπουλος
Η Καλλιτεχνική Διευθύντρια και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου. Φωτ. Ανδρέας Σιμόπουλος
Προφίλ συντελεστών
O Ανδρέας Αγγελιδάκης είναι αρχιτέκτονας και καλλιτέχνης με έδρα την Αθήνα, ο οποίος διερευνά την αρχιτεκτονική ως όχημα ταυτότητας και την πόλη ως ερείπιο (αρχαίο ή ψηφιακό). Το έργο του έχει παρουσιαστεί σε κορυφαίους θεσμούς όπως η documenta 14 και το Art Institute of Chicago.
Ο εικαστικός και αρχιτέκτονας, δημιουργός του «Εscape Room», Ανδρέας Αγγελιδάκης. Φωτ. Ανδρέας Σιμόπουλος
Ο Γιώργος Μπεκιράκης, επιμελητής με εξειδίκευση στη Μουσειολογία και τις Πολιτισμικές Σπουδές, έχει υλοποιήσει σημαντικά projects σε συνεργασία με φορείς όπως το ΝΕΟΝ, τη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση και την Ελευσίνα 2023.
Ο επιμελητής της εγκατάστασης «Εscape Room», Γιώργος Μπεκιράκης. Φωτ. Ανδρέας Σιμόπουλος
