Για πολλούς ανθρώπους, η σχέση με το σώμα τους είναι γεμάτη ανασφάλειες, συγκρίσεις και την αίσθηση ότι πάντα κάτι πρέπει να αλλάξει. Τα social media, τα φίλτρα ομορφιάς και οι εικόνες με «τέλεια» σώματα δημιουργούν καθημερινά ένα πρότυπο που συχνά απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, όμως, μια πρακτική που για χρόνια αντιμετωπιζόταν με καχυποψία φαίνεται να αποκτά διαφορετική διάσταση: ο naturism, δηλαδή η κοινωνική γύμνια χωρίς σεξουαλικό χαρακτήρα. Οι πρώτες έρευνες δείχνουν ότι η επαφή με πραγματικά, γυμνά σώματα διαφορετικών ανθρώπων μπορεί να βοηθήσει ορισμένους να αποκτήσουν πιο θετική εικόνα για το σώμα τους και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Η Helen Berriman είναι μία από τους ανθρώπους που λένε ότι η εμπειρία αυτή άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο έβλεπαν τον εαυτό τους. Για χρόνια αντιμετώπιζε έντονη δυσκολία με την εικόνα του σώματός της και είχε φτάσει στο σημείο να μην φοράει μπικίνι για περίπου δύο δεκαετίες. Όταν γνώρισε τον naturism, άρχισε σταδιακά να καταλαβαίνει ότι το σώμα δεν χρειάζεται να ανταποκρίνεται σε κάποιο συγκεκριμένο πρότυπο για να είναι αποδεκτό. Αντίστοιχη εμπειρία περιγράφει και η Martha Vickery, η οποία λέει ότι πριν από την πρώτη της εμπειρία με τον naturism «μισούσε» σχεδόν κάθε σημείο του σώματός της. Η επαφή με ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και σωματότυπων, όμως, την έκανε να αντιληφθεί ότι οι ατέλειες που η ίδια θεωρούσε τόσο σημαντικές δεν είχαν τελικά τη σημασία που τους έδινε.
Όταν η πραγματικότητα αντικαθιστά τα φίλτρα
Οι ψυχολόγοι που μελετούν το θέμα θεωρούν ότι εδώ βρίσκεται ένα από τα βασικά στοιχεία του naturism. Η καθημερινή έκθεση σε επεξεργασμένες φωτογραφίες και μη ρεαλιστικά πρότυπα μπορεί να αλλάξει την αντίληψή μας για το τι θεωρούμε «φυσιολογικό». Ένα σώμα με ρυτίδες, ουλές, παραπανίσια κιλά ή άλλες φυσικές ατέλειες μπορεί να μας φαίνεται προβληματικό απλώς επειδή δεν μοιάζει με όσα βλέπουμε καθημερινά στην οθόνη. Η Marina Rachitskiy, ανώτερη λέκτορας Ψυχολογίας στο University of Roehampton, υποστηρίζει ότι η έκθεση σε πραγματικούς ανθρώπους και σε μια μεγάλη ποικιλία σωμάτων μπορεί να βοηθήσει στην αλλαγή αυτής της αντίληψης. Όταν βλέπουμε περισσότερα «κανονικά» σώματα, αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά τόσο το φυσιολογικό όσο και το όμορφο.
Η επίδραση των social media στην εικόνα σώματος έχει ήδη μελετηθεί εκτενώς. Η συνεχής σύγκριση με άλλους μπορεί να ενισχύσει την ανασφάλεια, το άγχος και τη δυσαρέσκεια για την εμφάνιση, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συνδέεται και με σοβαρότερα προβλήματα, όπως διατροφικές διαταραχές. Τα φίλτρα των smartphones και οι εφαρμογές που αλλάζουν το πρόσωπο ή το σώμα κάνουν την κατάσταση ακόμη πιο περίπλοκη, δημιουργώντας μια εικόνα ομορφιάς που είναι συχνά δύσκολο ή αδύνατο να επιτευχθεί στην πραγματική ζωή. Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, η επαφή με ανθρώπους που δεν προσπαθούν να κρύψουν τις ατέλειές τους μπορεί να λειτουργήσει ως ένα είδος αντίβαρου στη λεγόμενη «κουλτούρα της σύγκρισης».
Τι δείχνουν μέχρι σήμερα οι έρευνες
Η επιστημονική έρευνα για τη σχέση ανάμεσα στον naturism και την εικόνα σώματος δεν είναι ακόμη μεγάλη, ωστόσο τα πρώτα αποτελέσματα θεωρούνται ενθαρρυντικά. Σε μελέτη που συμμετείχαν 849 άνθρωποι, όσοι δήλωσαν ότι συμμετείχαν σε δραστηριότητες naturism ανέφεραν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή, ενώ η σχέση αυτή συνδεόταν με καλύτερη εικόνα σώματος και υψηλότερη αυτοεκτίμηση. Σε μια ακόμη μικρότερη μελέτη, οι συμμετέχοντες που βρέθηκαν σε συνθήκες κοινωνικής γύμνιας ανέφεραν μεγαλύτερη εκτίμηση για το σώμα τους και λιγότερο άγχος για το αν οι άλλοι θα τους κρίνουν. Τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι η κοινωνική γύμνια αποτελεί θεραπεία για την αρνητική εικόνα σώματος, δείχνουν όμως ότι μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο κάποιος αντιλαμβάνεται την εμφάνισή του.
Για τους ανθρώπους που ασχολούνται με τον naturism, μάλιστα, το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι απαραίτητα η ίδια η γύμνια, αλλά η αλλαγή της σχέσης με το σώμα. Η Linda Ashmore, για παράδειγμα, είχε αισθανθεί ακόμη μεγαλύτερη ανασφάλεια για την εμφάνισή της μετά από σοβαρά προβλήματα υγείας και τον ακρωτηριασμό δύο δακτύλων του ποδιού της. Όταν γνώρισε τον naturism στα 50 της, όπως λέει, η εμπειρία τη βοήθησε να δει το σώμα της με διαφορετικό μάτι. Βρέθηκε ανάμεσα σε ανθρώπους με διαφορετικά σώματα, ουλές, αναπηρίες και φυσικές ατέλειες και σταδιακά κατάλαβε ότι κανείς δεν περίμενε από εκείνη να δείχνει «τέλεια».
Δεν είναι μόνο θέμα γυμνού
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο naturism δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια μαγική λύση για όσους δυσκολεύονται με την εικόνα του σώματός τους. Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και πολλές από τις υπάρχουσες μελέτες βασίζονται σε ανθρώπους που ήδη ενδιαφέρονται για τον naturism ή αισθάνονται σχετικά άνετα με αυτόν. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχουν η ασφάλεια, η συναίνεση και τα προσωπικά όρια. Η εμπειρία δεν είναι ίδια για όλους και δεν σημαίνει ότι κάποιος πρέπει να αισθάνεται υποχρεωμένος να συμμετάσχει σε δραστηριότητες κοινωνικής γύμνιας.
Αυτό που φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η δυνατότητα να δούμε το σώμα χωρίς τα φίλτρα και τις προσδοκίες που του επιβάλλουμε καθημερινά. Για κάποιους ανθρώπους ο naturism αφορά περισσότερο την επαφή με τη φύση, για άλλους την κοινότητα και για άλλους την απλή αίσθηση ελευθερίας. Κοινός παρονομαστής είναι η προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το σώμα όχι ως κάτι που πρέπει συνεχώς να διορθώνεται και να αξιολογείται, αλλά ως ένα φυσικό κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της υπόθεσης. Σε μια εποχή όπου οι οθόνες μάς δείχνουν καθημερινά πώς «θα έπρεπε» να μοιάζουμε, η επαφή με πραγματικούς ανθρώπους μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι τα σώματα δεν είναι ίδια και ούτε χρειάζεται να είναι. Για κάποιους, το να δουν αυτή την πραγματικότητα από κοντά μπορεί να είναι το πρώτο βήμα για να σταματήσουν να πολεμούν το δικό τους σώμα.
Πηγή: BBC
