Αμετάβλητα, όπως αναμένονταν άλλωστε, διατήρησε τα επιτόκια της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη σημερινή συνεδρίαση του Διοικητικού της Συμβουλίου.
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει σημαντικά την αβεβαιότητα που περιβάλλει τις προοπτικές, δημιουργώντας ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη. Θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στον βραχυπρόθεσμο πληθωρισμό μέσω των υψηλότερων τιμών της ενέργειας. Οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις του θα εξαρτηθούν τόσο από την ένταση και τη διάρκεια της σύρραξης όσο και από τον τρόπο με τον οποίο οι τιμές της ενέργειας θα επηρεάσουν τις τιμές καταναλωτή και την οικονομία.
Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι σε θέση να διαχειριστεί αυτή την αβεβαιότητα. Ο πληθωρισμός έχει διαμορφωθεί γύρω από τον στόχο του 2%, οι πιο μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό είναι σταθεροποιημένες και η οικονομία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα τα τελευταία τρίμηνα. Οι εισερχόμενες πληροφορίες για την προσεχή περίοδο θα βοηθήσουν το Διοικητικό Συμβούλιο να αξιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο ο πόλεμος θα επηρεάσει τις προοπτικές για τον πληθωρισμό και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν. Το Διοικητικό Συμβούλιο παρακολουθεί προσεκτικά την κατάσταση και η προσέγγισή του που εξαρτάται από τα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία θα το βοηθήσει να καθορίσει την κατάλληλη νομισματική πολιτική.
Οι νέες προβολές των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ ενσωματώνουν κατ' εξαίρεση πληροφορίες μέχρι τις 11 Μαρτίου, μια μεταγενέστερη από ό,τι συνήθως ημερομηνία συμπερίληψης στοιχείων. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, ο γενικός πληθωρισμός προβλέπεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,6% το 2026, 2,0% το 2027 και 2,1% το 2028. Ο πληθωρισμός έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω σε σχέση με τις προβολές του Δεκεμβρίου, ιδίως για το 2026. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι τιμές της ενέργειας θα είναι υψηλότερες λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, οι εμπειρογνώμονες προβλέπουν ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,3% το 2026, 2,2% το 2027 και 2,1% το 2028. Αυτοί οι ρυθμοί είναι επίσης υψηλότεροι σε σχέση με την πορεία που προβλεπόταν στις προβολές του Δεκεμβρίου, κυρίως λόγω της μετάδοσης των υψηλότερων τιμών της ενέργειας στον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής.
Οι εμπειρογνώμονες αναμένουν ότι η οικονομική ανάπτυξη θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 0,9% το 2026, 1,3% το 2027 και 1,4% το 2028. Αυτό συνεπάγεται αναθεώρηση προς τα κάτω, ιδίως για το 2026, αντανακλώντας τις παγκόσμιες επιδράσεις του πολέμου στις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη.
Τα τρία σενάρια για ΑΕΠ και πληθωρισμό
Την ανάγκη να ληφθούν άμεσα μέσα προσωρινού χαρακτήρα, τα οποία θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του πολέμου υποστήριξε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ.
Οπως ανέφερε στη διάρκεια συνέντευξης τύπου το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ επισημαίνει την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της οικονομίας της ευρωζώνης διατηρώντας ταυτόχρονα υγιή δημόσια οικονομικά.
Οπως διευκρίνισε η επικεφαλής της ΕΚΤ οποιαδήποτε δημοσιονομική αντίδραση στο σοκ των τιμών ενέργειας πρέπει να είναι προσωρινή, στοχευμένη και προσαρμοσμένη.
Παράλληλα, όπως ανέφερε, η τρέχουσα ενεργειακή κρίση υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη περαιτέρω μείωσης της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα. Η ολοκλήρωση της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων είναι ζωτικής σημασίας για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας και την υποστήριξη της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Το ψηφιακό ευρώ θα ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία, την ανταγωνιστικότητα και τη χρηματοπιστωτική ενσωμάτωση της Ευρώπης, και θα προωθήσει την καινοτομία στις πληρωμές. Είναι συνεπώς απαραίτητο να υιοθετηθεί γρήγορα ο Κανονισμός για την καθιέρωση του ψηφιακού ευρώ. Απλοποίηση και εναρμόνιση των κανόνων σε ολόκληρη την Ενιαία Αγορά της ΕΕ θα βοηθήσει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν ταχύτερα.
Οσον αφορά στο εύρος των επιπτώσεων που θα έχει ο πόλεμος στην οικονομία της Ευρωζώνης θα εξαρτηθούν όχι μόνο από το πόσο θ΄αυξηθούν οι τιμές της ενέργειας , αλλά και από το χρόνο που θα χρειαστεί στη συνέχεια να επανέλθουν αυτές στα πρό του πολέμου επίπεδα.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο το ΑΕΠ αναμέενεται να αυξηθεί φέτος κατά 0,9% και κατά 1,3% το 2027 και 1,4% το 2028.
Οσον αφορά στον πληθωρισμό η ΕΚΤ προβλέπει άνοδο του στο 2,6% φέτος για να επιστρέψει στο 2% το 2027 και στο 2,1% το 2028.
Στο δυσμενές σενάριο, η επίδραση στην οικονομία της Ευρωζώνης θεωρείται προσωρινή και μέρος των πληθωριστικών επιδράσεων αναιρείται, αντανακλώντας το παροδικό προφίλ των σοκ . Σύμφωνα με προσομοιώσεις του μοντέλου , η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ είναι περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη από την πρόβλεψη-βάση το 2026 και περίπου 0,1 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη το 2027. Καθώς οι τιμές της ενέργειας και η αβεβαιότητα εξομαλύνονται, η ανάπτυξη του ΑΕΠ ανακτά μέρος των απωλειών και βρίσκεται 0,2 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από την πρόβλεψη-βάση το 2028. Το σοκ ενέργειας είναι ο κύριος παράγοντας επιβράδυνσης, οδηγώντας ιδιαίτερα σε χαμηλότερη κατανάλωση.
Ο συνολικός πληθωρισμός είναι 0,9 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος το 2026 λόγω υψηλότερων τιμών ενέργειας. Καθώς οι τιμές της ενέργειας μειώνονται αρκετά γρήγορα από υψηλά επίπεδα, ο συνολικός πληθωρισμός είναι 0,1 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος το 2027 αλλά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερος το 2028, λόγω των αποπληθωριστικών πιέσεων που προκύπτουν από την ταχεία εξομάλυνση των τιμών ενέργειας μετά το 2026 σε αυτό το σενάριο.
Στο δυσμενέστερο σενάριο, οι τιμές της ενέργειας θεωρούνται ότι έχουν ισχυρότερη και μακρύτερη διάρκεια επίδραση και συνοδεύονται από επιδράσεις αυξημένης αβεβαιότητας. Η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ είναι 0,5 και 0,4 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη αντίστοιχα το 2026 και το 2027, με αρνητικούς τριμηνιαίους ρυθμούς ανάπτυξης στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο του 2026 (Διάγραμμα 14, πάνελ a). Ενώ το σοκ ενέργειας παραμένει ο κύριος παράγοντας, η αβεβαιότητα παίζει επίσης ρόλο και ενισχύει την ύφεση.
Ο πληθωρισμός ξεφεύγει και είναι 1,8 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος το 2026 και παραμένει υψηλός, κατά 2,8 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από την πρόβλεψη-βάση το 2027 και 0,7 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από την πρόβλεψη-βάση το 2028. Οι επιδράσεις στον πληθωρισμό είναι ισχυρότερες από ό,τι στο δυσμενές σενάριο, κατά περισσότερο από 1 ποσοστιαία μονάδα το 2027-28.
