Το τελευταίο αντίο στην Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ μια από τις σημαντικότερες γυναικείες μορφές της ιστορικής επιστήμης και της διανόησης, όχι μόνον στην Ελλάδα, αλλά και στο διεθνές στερέωμα, έδωσαν σήμερα στη Μητρόπολη Αθηνών η ελληνική Πολιτεία, ο πολιτικός κόσμος κι εκπρόσωποι από την ελληνική επιχειρηματική κοινωνία και την ακαδημαϊκή κοινότητα, σε αναγνώριση της μακράς και ανείπωτης προσφοράς της.
Την εξόδιο ακολουθία, που τελέσθηκε δημόσια δαπάνη, χοροστατούντος του αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου, παρακολούθησαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης -ο οποίοι εκφώνησαν επικήδειες ομιλίες- συνοδευόμενος από τη σύζυγό του Μαρίνα Γκραμπόφσκι, ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κώστας Χατζηδάκης, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υπουργός Ανάπτυξης Άκης Θεοδωράκος και, μεταξύ άλλων, η υφυπουργός Μετανάστευσης, Σέφη Βολουδάκη, ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η Μαριάννα Λάτση, ο εφοπλιστής Θανάσης Μαρτίνος, ο αντιδήμαρχος Οικονομικού Προγραμματισμού του Δήμου Αθηναίων, Γιώργος Γιάνναρος, ο πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ, Θεόδωρος Φορτσάκης, ο νυν πρύτανης Γεράσιμος Σιάσος, ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός, ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζιος, ο πρώην υπουργός Άμυνας, Νίκος Αποστολάκης, η βουλευτής Θεοδώρα Τζάκρη, η πρώην υπουργός Άντζελα Γκερέκου κι από τον καλλιτεχνικό κόσμο ο Γιώργος Νταλάρας κι η Μιμή Ντενίση.
Αρκετοί δήμαρχοι από πολλές περιοχές της Αττικής και την Ελλάδα παρακολούθησαν επίσης την τελετή, καθώς η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ είχε τιμηθεί και ανακηρυχθεί επίτιμη δημότης σε πολλές πόλεις της χώρας μας.
Παράλληλα, αρκετοί πολίτες πέρασαν το κατώφλι της Μητρόπολης, αλλά και στάθηκαν υπομονετικά έξω από τη Μητρόπολη, περιμένοντας το πέρας της τελετής, προκειμένου με ένα θερμό και ειλικρινές χειροκρότημα να αποτίσουν φόρο τιμής στην αξιομνημόνευτη τούτη προσωπικότητα.
Η συγκίνηση των παρισταμένων κατά την έξοδο της σορού στο φέρετρο που ήταν σκεπασμένο με τη γαλανόλευκη, αλλά και τη γαλλική σημαία, ήταν απτή απόδειξη της μεγάλης εκτίμησης που έχαιρε πάνδημα η Ελένη Γλυκατζη- Αρβελέρ. Η οποία στη μακρά πορεία της ζωής της συνδέθηκε με σημαντικούς σταθμούς και προσωπικότητες της νεότερης πορείας της χώρας μας, ακόμη κι εάν σε μεγάλο βαθμό σταδιοδρόμησε στο εξωτερικό.
Μέσα από τις ακαδημαϊκές μελέτες της και τις δημόσιες παρεμβάσεις της, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ εξακτίνωσε πέρα από μια ανανεωμένη και ιδιαίτερη προσέγγιση για το Βυζάντιο, παράλληλα. και μια θετική εικόνα για τη διανόηση της νεότερης Ελλάδας, λειτουργώντας ως πρεσβευτής της σε διεθνές επίπεδο. Τολμηρή προσωπικότητα, είχε το θάρρος να διατυπώνει τη γνώμη της ακόμη και με ρηξικέλευθο τρόπο σε στιγμές κρίσιμες -από τη θητεία της στη Σορβόννη, ίσαμε τις παρεμβάσεις της στον δημόσιο διάλογο την εποχή των μνημονίων.
Αυτό τόνισε και στον επικήδειό του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, επισημαίνοντας πως η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ πέρασε στην αιωνιότητα των σημαντικών Ελληνίδων. Όπως υπογράμμισε, υπήρξε μια ιστορικός που ήθελε να αναμετρηθεί με την ιστορία κι η οποία είχε διαγράψει από το λεξιλόγιό της τη λέξη "αδύνατον". Ο εφησυχασμός για εκείνη είναι δειλία και δεν ήταν καθόλου δειλή και έθετε όλες τις αλήθειες κάτω από την επιστημονική βάσανο με μόνο γνώμονα τον ορθολογισμό.
Όπως τόνισε ο κ. Τασούλας, η εκλιπούσα έκανε τα αδύνατα δυνατά στο πεδίο της Ιστορίας, ανέσκαψε και έφερε στο προσκήνιο αλήθειες που η Ελλάδα κι η Δύση είχαν ξεχάσει και ανέδειξε την ενότητα και συνέχεια του Ελληνισμού. Παράλληλα, απέδειξε εξ υπαγωγής την ενότητα Ευρώπης και Ελλάδας, μας έμαθε πως το Βυζάντιο ήταν η πρώτη ελληνική αυτοκρατορία μας και μας πρόσφερε τη σύγχρονη μορφή της ελληνικής γλώσσας και την ορθοδοξία, δύο στοιχεία που συνιστούν τη βάση της ελληνικής ταυτότητας. Τέλος, επισήμανε τη διαρκή προτροπή της Γλύκατζη - Αρβελέρ να αναγνωρίσουμε το αγαθό της ενότητας και συνεννόησης.
Στην πορεία της Αρβελέρ από τα προσφυγικά του Βύρωνα ίσαμε τη Σορβόνη, την UNESCO, το ΜΟΜΑ και τις διεθνείς Ακαδημίες, των οποίων υπήρξε εκλεκτό μέλος, αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Όπως τόνισε, η Γλύκατζη-Αρβελέρ πέτυχε να γίνει αυτό που ήθελε, μια γέφυρα ανάμεσα στα προσφυγικά και στο διεθνές στερέωμα, εκφράζοντας επιστημονικές απόψεις και δημόσιο λόγο χωρίς αγκυλώσεις. Η προσφορά της, τόνισε, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, αλλά στο σύνολό της πρέπει να ειδωθεί με βάση τρία στοιχεία: την αγάπη για την πατρίδα και την ιστορία, την έγνοια για τον συνάνθρωπο και κυρίως την τολμηρή άποψη, ανεξάρτητα από τις εφήμερες ενστάσεις που αντιμετωπίζει.
Ο κ. Μητσοτάκης προσέθεσε πως η αφήγησή της είναι μοναδική, καθώς η Γλύκατζη- Αρβελέρ έβλεπε την ιστορία ως κτήμα όλων, ενώ ως πολίτης επέλεγε να μεταφέρει τη γνώση και την εμπειρία, επισημαίνοντας κι αυτός πως για την ίδια, ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία και πως πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως όποιος θέλει να αλλάξει δεν πρέπει να διστάζει.
Ο πρωθυπουργός τόνισε πως ακόμη κρατά ως κειμήλιο την επιστολή με την οποία το 2015 τον ενθάρρυνε να διεκδικήσει την ηγεσία της ΝΔ λέγοντάς τους "όταν φτωχαίνουμε οι πλούσιοι δεν πλουτίζουν οι φτωχοί κι όταν κυβερνούν οι ανίκανοι φταίνε οι ικανοί".
Ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος μετέφερε εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου τον ύστατο χαιρετισμό στη μεγάλη Ελληνίδα που κόσμησε τη Ρωμιοσύνη και την αδιάσπαστη συνέχεια του γένους, με ένα μνημειώδες εκλαϊκευμένο έργο, που ταυτόχρονα υπηρετούσε την επιστήμη.
