Προκαταρκτική μελέτη έδειξε ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι που απέφευγαν το φαγητό για τέσσερις ώρες πριν από τον ύπνο είχαν καλύτερες επιδόσεις σε δοκιμασίες επίλυσης προβλημάτων.
Ο περιορισμός των γευμάτων και των σνακ σε ένα χρονικό διάστημα εννέα ωρών, καθώς και η αποφυγή της κατανάλωσης τροφής για τέσσερις ώρες πριν από τον ύπνο, ενδέχεται να συμβάλλουν στην επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης στην τρίτη ηλικία, σύμφωνα με ερευνητές.
Μια πιλοτική μελέτη σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας με υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία κατέγραψε ενδείξεις βελτίωσης των γνωστικών τους δεξιοτήτων όταν κατανάλωναν τα γεύματά τους μέσα σε ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, συγκριτικά με όσες έτρωγαν κατά τη διάρκεια περισσότερων ωρών μέσα στην ημέρα.
Λόγω του μικρού αριθμού των συμμετεχουσών, τα ευρήματα θεωρούνται προκαταρκτικά. Εφόσον, ωστόσο, επιβεβαιωθούν από μεγαλύτερες μελέτες, υποδεικνύουν ότι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να προστατεύσουν τις γνωστικές τους ικανότητες καταναλώνοντας το φαγητό τους μέσα σε ένα σχετικά περιορισμένο χρονικό διάστημα και αποφεύγοντας τα γεύματα αργά τη νύχτα.
Η καθηγήτρια Διατροφικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Rutgers του Νιου Τζέρσεϊ, Shapses, επισήμανε ότι η απώλεια βάρους από μόνη της μπορεί να συμβάλει στην επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης στην τρίτη ηλικία. Πρόσθεσε, όμως, ότι ενδέχεται να υπάρχουν «επιπλέον οφέλη» για όσους περιορίζουν την κατανάλωση τροφής σε ένα διάστημα οκτώ έως εννέα ωρών και σταματούν να τρώνε τέσσερις ώρες πριν κοιμηθούν.
Η άνοια αποτελεί την κυριότερη αιτία θανάτου στο Ηνωμένο Βασίλειο και την έβδομη παγκοσμίως, προκαλώντας σχεδόν δύο εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Ορισμένοι παράγοντες κινδύνου, όπως η ηλικία και η γενετική προδιάθεση, δεν μπορούν να αποφευχθούν. Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι σχεδόν οι μισές περιπτώσεις άνοιας θα μπορούσαν να προληφθούν ή να καθυστερήσουν μέσα από αλλαγές στον τρόπο ζωής. Παράλληλα, η παχυσαρκία στη μέση ηλικία μπορεί να αυξήσει κατά 30% τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας αργότερα στη ζωή.
Τι έδειξε η κλινική δοκιμή
Η Shapses πραγματοποίησε μια μικρή κλινική δοκιμή, στην οποία συμμετείχαν 47 γυναίκες ηλικίας από 50 έως 79 ετών με υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία. Οι συμμετέχουσες κλήθηκαν να μειώσουν κατά 500 θερμίδες την ημερήσια διατροφή τους για διάστημα έξι μηνών. Από το σύνολο των γυναικών, οι 26 έλαβαν την οδηγία να καταναλώνουν φαγητό μόνο μέσα σε ένα χρονικό διάστημα εννέα ωρών. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό σήμαινε ότι έτρωγαν από τις 10 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα. Οι υπόλοιπες συμμετέχουσες κατανάλωναν τα γεύματά τους σε ένα διάστημα περίπου 12 ωρών.
Στο τέλος της δοκιμής, οι δύο ομάδες είχαν παρόμοια απώλεια βάρους, η οποία ανερχόταν κατά μέσο όρο σε περίπου επτά κιλά. Οι γνωστικές δοκιμασίες, ωστόσο, έδειξαν ότι οι γυναίκες που περιόρισαν την κατανάλωση τροφής στο στενότερο χρονικό παράθυρο είχαν καλύτερες επιδόσεις σε τεστ χωρικού σχεδιασμού και επίλυσης προβλημάτων. Παράλληλα, καταγράφηκαν ενδείξεις ότι έκαναν λιγότερα λάθη σε δοκιμασίες μνήμης και μάθησης. Αντίθετα, σε ορισμένα τεστ που αφορούσαν την ταυτόχρονη εκτέλεση πολλών εργασιών και τον χρόνο αντίδρασης, οι επιδόσεις των δύο ομάδων ήταν ίδιες.
Η Shapses χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «μέτρια», σημειώνοντας, ωστόσο, ότι δείχνουν πως η χρονικά περιορισμένη διατροφή μπορεί να βελτιώνει την ικανότητα των ανθρώπων να θυμούνται πληροφορίες που χρειάζονται για τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Ενδέχεται επίσης να περιορίζει τα λάθη που συνδέονται με τη μνήμη, την προσοχή και την επίλυση προβλημάτων.
Τα στοιχεία της έρευνας παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Nutrition 2026, την ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρείας Διατροφής στο Μέριλαντ.
Ο ρόλος των βιολογικών ρυθμών
Οι ερευνητές σχεδιάζουν τώρα να διερευνήσουν γιατί ενδέχεται να έχει σημασία όχι μόνο το τι καταναλώνεται, αλλά και το πότε καταναλώνεται. Τα πιθανά οφέλη θα μπορούσαν να οφείλονται σε μια σύνθετη αλληλεπίδραση μεταξύ των κιρκάδιων ρυθμών, του μεταβολισμού και της φλεγμονής.
Σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ, είναι συνηθισμένο οι άνθρωποι να καταναλώνουν φαγητό μέσα σε διάστημα 14 ωρών, αφήνοντας μόλις δέκα ώρες τη νύχτα χωρίς τροφή. Τα ερευνητικά δεδομένα, όμως, δείχνουν ότι η παράταση της νυχτερινής νηστείας προσφέρει σαφή οφέλη για την υγεία. Ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο διαπίστωσε ότι η ολοκλήρωση της κατανάλωσης φαγητού πριν από τις 7 το απόγευμα συνδεόταν με σημαντικές βελτιώσεις στο σωματικό βάρος, στον δείκτη μάζας σώματος, στην περίμετρο της μέσης, στην αρτηριακή πίεση και στους δείκτες μεταβολικής υγείας.
Η καθηγήτρια Wendy Hall, επικεφαλής των Επιστημών Διατροφής στο King’s College του Λονδίνου, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, ανέφερε ότι ο περιορισμός των γευμάτων σε ένα στενότερο χρονικό διάστημα μπορεί να ωφελεί τον εγκέφαλο.
Όπως εξήγησε, η χρονικά περιορισμένη διατροφή αποτελεί μια εύλογη προσέγγιση για την υποστήριξη της γνωστικής υγείας σε μεσήλικες και μεγαλύτερους ανθρώπους με υπερβολικό βάρος. Αυτό δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι μπορεί να διευκολύνει τη διαχείριση του βάρους, αλλά και στο ότι η αποφυγή μεγάλων γευμάτων αργά το βράδυ ενδέχεται να βελτιώνει τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, την αγγειακή λειτουργία και τη φλεγμονή.
Η Hall προειδοποίησε, πάντως, ότι τα ευρήματα παραμένουν προκαταρκτικά. Τόνισε, επομένως, ότι θα πρέπει να δημοσιευτεί και να αξιολογηθεί η πλήρης μελέτη από ομότιμους επιστήμονες, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι βελτιώσεις που καταγράφηκαν έχουν ουσιαστική κλινική σημασία.
Πηγή: The Guardian
