Μήπως οι πολλές ώρες μπροστά στην τηλεόραση δεν κάνουν καλό στον εγκέφαλο; Μια νέα μελέτη δείχνει ότι η συχνή παρακολούθηση τηλεόρασης στη μέση ηλικία συνδέεται, χρόνια αργότερα, με μικρότερο όγκο σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη σκέψη και τη γλώσσα.
Η έρευνα ανέλυσε στοιχεία περισσότερων από 1.700 ανθρώπων, οι οποίοι στην ηλικία των 45 έως 64 ετών είχαν καταγράψει πόσο συχνά έβλεπαν τηλεόραση και πόσο χρόνο περνούσαν καθιστοί στη δουλειά. Περισσότερες από δύο δεκαετίες αργότερα υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου.
Όσοι δήλωναν ότι παρακολουθούσαν τηλεόραση «πολύ συχνά» εμφάνιζαν μικρότερο όγκο σε αρκετές περιοχές του εγκεφάλου, μεταξύ άλλων σε περιοχές που συνδέονται με τον γνωστικό έλεγχο και τη γλώσσα, αλλά και σε περιοχές που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στα πρώτα στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ. Παράλληλα, παρουσίαζαν περισσότερες αλλοιώσεις στη λευκή ουσία του εγκεφάλου, οι οποίες έχουν συσχετιστεί με γνωστική έκπτωση και άνοια.
Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η τηλεόραση προκαλεί βλάβες στον εγκέφαλο. Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, επομένως καταγράφει συσχετίσεις και όχι σχέση αιτίας-αποτελέσματος.
Γιατί η τηλεόραση διαφέρει από την καθιστική εργασία;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι ο χρόνος που περνούσαν οι συμμετέχοντες καθιστοί στη δουλειά δεν συνδεόταν με τις ίδιες αλλαγές στον εγκέφαλο. Η εξήγηση μπορεί να βρίσκεται στο ότι η παρακολούθηση τηλεόρασης αποτελεί μια περισσότερο παθητική δραστηριότητα. Ο εγκέφαλος δέχεται κυρίως πληροφορίες, χωρίς να χρειάζεται να επεξεργάζεται ενεργά το περιεχόμενο. Αντίθετα, η εργασία μπορεί να περιλαμβάνει επικοινωνία, επίλυση προβλημάτων, λήψη αποφάσεων και άλλες δραστηριότητες που ενεργοποιούν διαφορετικά δίκτυα του εγκεφάλου. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ώρα μπροστά σε μια οθόνη είναι επιβαρυντική. Ένα διαδικτυακό μάθημα, για παράδειγμα, απαιτεί ενεργή συμμετοχή και δεν έχει την ίδια επίδραση με την παθητική παρακολούθηση μιας τηλεοπτικής σειράς ή το ατελείωτο σκρολάρισμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Δεν αρκεί μόνο η άσκηση
Η σωματική δραστηριότητα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες για την υγεία του εγκεφάλου. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη μελέτη η σύνδεση μεταξύ της πολύωρης παρακολούθησης τηλεόρασης και των αλλαγών στον εγκέφαλο παρέμενε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τη σωματική δραστηριότητα. Με άλλα λόγια, το να γυμνάζεται κάποιος τακτικά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «εξουδετερώνει» τις επιπτώσεις από πολλές ώρες παθητικής καθιστικής δραστηριότητας.
Πρέπει να κόψουμε την τηλεόραση;
Όχι απαραίτητα. Η παρακολούθηση μιας ταινίας, ενός αγώνα ή μιας αγαπημένης σειράς μπορεί να είναι ένας τρόπος χαλάρωσης και κοινωνικής επαφής με την οικογένεια και τους φίλους. Το ζητούμενο είναι κυρίως τι αντικαθιστά ο χρόνος μπροστά στην οθόνη. Αν οι ώρες τηλεόρασης ή το ατελείωτο σκρολάρισμα στερούν χρόνο από την άσκηση, την κοινωνική επαφή, το διάβασμα ή άλλες δραστηριότητες που κρατούν τον εγκέφαλο ενεργό, τότε η ισορροπία μάλλον δεν είναι ιδανική.
Για την προστασία της εγκεφαλικής υγείας όσο μεγαλώνουμε, οι ειδικοί συστήνουν τακτική άσκηση, έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και χρόνιων παθήσεων, αποφυγή του καπνίσματος, περιορισμό του αλκοόλ, επαρκή ύπνο, υγιές βάρος και μια διατροφή μεσογειακού τύπου. Σημαντική είναι επίσης η διατήρηση των κοινωνικών επαφών και η αντιμετώπιση προβλημάτων όπως η απώλεια ακοής και η κατάθλιψη.
Το βασικό μήνυμα της μελέτης δεν είναι «κλείστε την τηλεόραση», αλλά περιορίστε την παθητική ακινησία και δώστε περισσότερο χώρο σε δραστηριότητες που κινητοποιούν τόσο το σώμα όσο και το μυαλό.
Πηγή: CNN
