Το Instagram προέβαλε επί πληρωμή διαφημίσεις που προωθούσαν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Ινδία, σύμφωνα με έρευνα του BBC Eye.
Οι διαφημίσεις, τις οποίες εντόπισε το BBC World Service, περιείχαν όρους όπως «βίντεο βιασμού» και «βίντεο με παιδιά» και παρέπεμπαν τους χρήστες σε κανάλια της εφαρμογής Telegram, όπου το παράνομο υλικό φερόταν να πωλείται έναντι μόλις 99 ρουπιών (περίπου 1 δολάριο).
Σύμφωνα με το BBC, οι διαφημίσεις στο Instagram δημοσιεύονται μόνο αφού εγκριθούν από τα συστήματα εποπτείας της πλατφόρμας.
Όταν το BBC ανέφερε μία από τις συγκεκριμένες διαφημίσεις στο Instagram, η πλατφόρμα απάντησε έπειτα από 24 ώρες ότι το περιεχόμενο δεν παραβίαζε τις Οδηγίες της Κοινότητας.
Ωστόσο, όταν το BBC ζήτησε επίσημο σχόλιο από τη Meta, τη μητρική εταιρεία του Instagram, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι είχε ήδη αφαιρέσει αρκετές από τις διαφημίσεις και είχε αναστείλει τη λειτουργία των λογαριασμών που τις δημοσίευαν. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι, μετά τα ευρήματα της έρευνας, προχώρησε στην αφαίρεση επιπλέον διαφημίσεων, στην απενεργοποίηση περισσότερων λογαριασμών και στον αποκλεισμό συνδέσμων (URLs) που παραβίαζαν τις πολιτικές της.
Από την πλευρά της, η Telegram ανέφερε ότι μέσα στο 2026 έχει διαγράψει περισσότερες από 274.000 ομάδες και κανάλια που σχετίζονταν με υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
Στο πλαίσιο της έρευνας, οι δημοσιογράφοι του BBC δημιούργησαν έναν νέο λογαριασμό στο Instagram, αφού παρατήρησαν ότι η πλατφόρμα πρότεινε περιεχόμενο με έντονα σεξουαλικά υπονοούμενα, ακόμη και χωρίς ο χρήστης να έχει αναζητήσει σχετικό υλικό.
Ο λογαριασμός, που δημιουργήθηκε στην Ινδία, ακολούθησε δέκα προφίλ γυναικών που δημοσίευαν κατά κύριο λόγο περιεχόμενο για την καθημερινότητά τους, αλλά με προκλητική εμφάνιση και σεξουαλικά υπονοούμενα.
Μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα, ο αλγόριθμος του Instagram άρχισε να εμφανίζει διαφημίσεις με γυναίκες που προσέφεραν βιντεοκλήσεις, καθώς και εικόνες με γυμνά ζευγάρια σε σεξουαλικές πράξεις. Λίγες ημέρες αργότερα, σύμφωνα με το BBC, εμφανίστηκαν και διαφημίσεις που απεικόνιζαν παιδιά μαζί με ενήλικες σε σεξουαλικά υπονοούμενες σκηνές, συνοδευόμενες από συνδέσμους προς κανάλια στο Telegram.
Συνολικά, στον δοκιμαστικό λογαριασμό που δημιούργησε το BBC εμφανίστηκαν περίπου 30 διαφορετικές διαφημίσεις που προωθούσαν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, ενώ προβλήθηκαν και περίπου 20 διαφημίσεις με πορνογραφικό περιεχόμενο ενηλίκων.
Η διακίνηση τόσο υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών όσο και πορνογραφικού περιεχομένου αποτελεί ποινικό αδίκημα στην Ινδία. Παράλληλα, οι πολιτικές της Meta απαγορεύουν ρητά διαφημίσεις που περιλαμβάνουν γυμνό ενηλίκων ή περιεχόμενο που εκμεταλλεύεται ή θέτει σε κίνδυνο παιδιά. Το BBC κατήγγειλε όλες τις διαφημίσεις και τα σχετικά κανάλια του Telegram στις αρμόδιες ινδικές αρχές.
Παρά τις καταγγελίες, το Instagram απάντησε αρχικά ότι μία από τις διαφημίσεις που αναφέρθηκαν δεν παραβίαζε τα πρότυπα της κοινότητας και δεν προχώρησε στην αφαίρεσή της. Αργότερα, η Meta παραδέχθηκε ότι «κανένα σύστημα δεν είναι τέλειο» και ότι οι μηχανισμοί ελέγχου ενδέχεται να μην εντοπίζουν όλες τις παραβιάσεις. Όπως ανέφερε, χρησιμοποιεί αυτοματοποιημένα συστήματα εντοπισμού ακόμη και μετά τη δημοσίευση των διαφημίσεων, ενώ οι χρήστες μπορούν να αναφέρουν περιεχόμενο που θεωρούν παράνομο.
Η εταιρεία πρόσθεσε ότι, όταν εντοπίζει πιθανές περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, ενημερώνει το Εθνικό Κέντρο για τα Εξαφανισμένα και Κακοποιημένα Παιδιά (NCMEC), σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Το BBC κατήγγειλε επίσης δύο κανάλια του Telegram που φέρονταν να διακινούν το συγκεκριμένο παράνομο υλικό. Το ένα διαγράφηκε για παραβίαση των όρων χρήσης της πλατφόρμας, ενώ το δεύτερο συνέχισε να λειτουργεί δημοσιεύοντας νέο περιεχόμενο.
Η Telegram απάντησε ότι χρησιμοποιεί τόσο αυτοματοποιημένα εργαλεία όσο και ανθρώπινους ελεγκτές για την καταπολέμηση του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και υποστήριξε ότι έχει «σχεδόν εξαλείψει» τη δημόσια διακίνησή του στην πλατφόρμα.
Η έρευνα αναδεικνύει παράλληλα τη σημασία των διαφημίσεων για τα έσοδα της Meta. Σύμφωνα με τα οικονομικά της στοιχεία, σχεδόν το 98% των εσόδων της το 2025 προήλθε από τη διαφήμιση, ενώ εκτιμάται ότι πάνω από το 90% των εσόδων του Instagram προέρχεται επίσης από διαφημιστικό περιεχόμενο.
Η Meta υποστηρίζει ότι κάθε διαφήμιση ελέγχεται πριν δημοσιευθεί μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων, τα οποία εξετάζουν εικόνες, βίντεο, κείμενο, ήχο και τους συνδέσμους που περιλαμβάνονται. Όταν το σύστημα δεν είναι βέβαιο, η υπόθεση παραπέμπεται σε ανθρώπινο ελεγκτή.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, ο πρώην δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας, Μαντάν Λοκούρ, έκανε λόγο για μια ιδιαίτερα σοβαρή υπόθεση, υπογραμμίζοντας ότι οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης δεν μπορούν να αποποιούνται την ευθύνη τους για τέτοιου είδους περιεχόμενο.
Ο πρώην αντιπρόεδρος του Facebook της εταιρείας που πλέον ονομάζεται Meta δήλωσε ότι τα ευρήματα της έρευνας του BBC τον άφησαν «σοκαρισμένο, αλλά όχι έκπληκτο».
Ο Μπράιαν Μπόλαντ, ο οποίος εργάστηκε στην εταιρεία από το 2009 έως το 2020 και συμμετείχε στην ανάπτυξη του διαφημιστικού της μοντέλου, ανέφερε ότι αποχώρησε επειδή πίστευε πως «η εταιρεία δεν ενδιαφερόταν πραγματικά για τους χρήστες».
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο αλγόριθμος του Instagram έχει σχεδιαστεί ώστε να κρατά τους χρήστες όσο το δυνατόν περισσότερο στην πλατφόρμα, προβάλλοντάς τους διαρκώς περιεχόμενο που είναι «πιο ακραίο και πιο δελεαστικό».
«Δεν πρόκειται για έναν αλγόριθμο που λέει "ας μετατρέψουμε τους ανθρώπους σε παιδόφιλους". Όμως, όταν δεν υπάρχει επαρκής έλεγχος και η μοναδική προτεραιότητα είναι τα έσοδα και τα κλικ, τότε μπορεί να προκύψουν τέτοιου είδους αποτελέσματα», δήλωσε.
Ο Μπόλαντ αποκάλυψε ακόμη ότι την περίοδο 2009-2010 είχε ηγηθεί πρωτοβουλίας για την αφαίρεση παραπλανητικών διαφημίσεων, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε σημαντική απώλεια εσόδων για την εταιρεία, καθώς τότε η προστασία των χρηστών αποτελούσε προτεραιότητα.
«Με τα χρόνια, δυστυχώς, η ισορροπία ανάμεσα στα έσοδα και την ασφάλεια των χρηστών άλλαξε», ανέφερε, προσθέτοντας ότι διέγραψε τον λογαριασμό του στο Instagram το 2025 και εκτιμώντας πως μόνο αν οι χρήστες εγκαταλείψουν μαζικά την πλατφόρμα, η εταιρεία θα αναγκαστεί να δώσει μεγαλύτερη σημασία στο πρόβλημα.
Σε ανακοίνωσή της προς το BBC, η Meta χαρακτήρισε τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών «αποτρόπαιο έγκλημα» και υποστήριξε ότι εργάζεται συστηματικά για την αντιμετώπισή της στις πλατφόρμες της.
Η εταιρεία απέρριψε ως «εντελώς ανακριβείς» τους ισχυρισμούς ότι προωθούσε σκόπιμα διαφημίσεις με τέτοιο περιεχόμενο σε χρήστες που ενδέχεται να ενδιαφέρονταν γι' αυτό. Παράλληλα, αρνήθηκε ότι δίνει προτεραιότητα στα έσοδα έναντι της ασφάλειας, σημειώνοντας ότι μόνο το 2025 απενεργοποίησε αυτόματα περισσότερους από 4 εκατομμύρια λογαριασμούς που εμφάνιζαν ενδείξεις ύποπτης δραστηριότητας.
«Οι εγκληματίες προσπαθούν συνεχώς να παρακάμπτουν τα συστήματα ασφαλείας, όμως οι ομάδες μας αναπτύσσουν νέες τεχνολογίες για τον εντοπισμό τους, αποκλείουν συνδέσμους προς ιστοσελίδες που παραβιάζουν τις πολιτικές μας και μοιράζονται πληροφορίες με άλλες εταιρείες ώστε να λαμβάνονται αντίστοιχα μέτρα», ανέφερε η Meta.
Νωρίτερα φέτος, ο Μπόλαντ κατέθεσε εναντίον της Meta σε δίκη στην πολιτεία του Νέου Μεξικού, όπου η εταιρεία κατηγορήθηκε ότι παραπλανούσε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλεια των παιδιών στις πλατφόρμες της. Το δικαστήριο επέβαλε στη Meta αποζημίωση ύψους 375 εκατ. δολαρίων, με την εταιρεία να δηλώνει ότι διαφωνεί με την απόφαση και θα ασκήσει έφεση.
Οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης με έδρα τις ΗΠΑ υποχρεούνται από τη νομοθεσία να αναφέρουν κάθε περιστατικό που αφορά υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο CyberTipline του Εθνικού Κέντρου για τα Εξαφανισμένα και Κακοποιημένα Παιδιά (NCMEC).
Στη συνέχεια, το NCMEC διαβιβάζει τις αναφορές στις αρμόδιες διωκτικές αρχές της χώρας όπου εκτιμάται ότι σημειώθηκε το περιστατικό. Το 2025, η Ινδία έλαβε περίπου 1,9 εκατομμύρια σχετικές αναφορές, αριθμός που ήταν ο δεύτερος υψηλότερος παγκοσμίως μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες κατέγραψαν περίπου 2 εκατομμύρια.
Η Σίκα Γκόελ, διευθύντρια του Γραφείου Κυβερνοασφάλειας της πολιτείας Τελανγκάνα, δήλωσε ότι οι περισσότερες αναφορές προέρχονται από το Instagram και το Facebook, που ανήκουν στη Meta. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως οι συγκεκριμένες πλατφόρμες φιλοξενούν το περισσότερο παράνομο υλικό, αλλά ενδέχεται να διαθέτουν αποτελεσματικότερους μηχανισμούς εντοπισμού του.
Αντίστοιχη εικόνα περιέγραψε και η μη κυβερνητική οργάνωση Rati Foundation, με έδρα τη Μουμπάι, η οποία λειτουργεί γραμμή βοήθειας για παιδιά που αντιμετωπίζουν κινδύνους στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με την οργάνωση, η μεγάλη πλειονότητα των καταγγελιών που λαμβάνει αφορά περιεχόμενο στις πλατφόρμες της Meta.
Ο συνιδρυτής και διευθυντής της, Σιντάρθ Πιλάι, ανέφερε ότι, παρά τη συνεργασία με τις πλατφόρμες για την αφαίρεση παράνομου υλικού, οι δράστες εκμεταλλεύονται την εύκολη μετάβαση από το Instagram στο Telegram, ώστε να παρακάμπτουν τους μηχανισμούς ελέγχου και να ανεβάζουν ξανά το ίδιο περιεχόμενο.
Ειδικοί εκτιμούν ότι το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Ινδία παράγεται κυρίως από οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα, όπως κυκλώματα εμπορίας ανθρώπων, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις εμπλέκονται και άτομα από το οικογενειακό ή κοινωνικό περιβάλλον των θυμάτων.
Ο ιδρυτής της οργάνωσης Just Rights for Children, Μπουβάν Ρίμπου, υπογράμμισε ότι το συγκεκριμένο έγκλημα εξακολουθεί να καταγγέλλεται σε μικρότερο βαθμό από ό,τι θα έπρεπε, ενώ οι αστυνομικές αρχές εξακολουθούν να αναπτύσσουν τις τεχνικές δυνατότητές τους για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή του.
Όπως τόνισε, η επιτυχής καταπολέμηση των κυκλωμάτων απαιτεί στενή διεθνή συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρχών, ώστε να εντοπίζεται και να εξαρθρώνεται ολόκληρη η αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης του παράνομου υλικού.
Πηγή: BBC
