Σαν σήμερα, στις 19 Μαρτίου, πέρσι, μόλις είχε χαράξει, αστυνομικές δυνάμεις περικύκλωναν την οικία του δημάρχου του Μητροπολιτικού Δήμου της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, και τον συλλάμβαναν ως ύποπτο για διαφθορά, εκβιασμό, δωροδοκία, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, κατασκοπεία και υποστήριξη της τρομοκρατίας (μέσω του ΡΚΚ). H φυλάκισή του, που διαρκεί έκτοτε αδιαλλείπτως, σε ένα κελί 12 τ.μ. των φυλακών Σιλίβρι στην περιοχή Μαρμαρά, ξεκίνησε στις 23 Μαρτίου του 2025, συμπίπτοντας με την ανακοίνωση ότι θα είναι ο υποψήφιος πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, CHP, στις προσεχείς εκλογές στην Τουρκία, απέναντι στον τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Βάσει του κατηγορητηρίου που συντάχθηκε εναντίον του Ιμάμογλου, το οποίο υπερβαίνει τις 3.700 σελίδες κι αριθμεί 142 κατηγορίες, η εισαγγελία εισηγήθηκε ποινή φυλάκισης έως και 2.430 χρόνια.
Τι θα συμβεί, τελικά, στην πιο δημοφιλή προσωπικότητα της τουρκικής αντιπολίτευσης; Θα καταδικαστεί ως εγκέφαλος εγκληματικής οργάνωσης; Θα αθωωθεί και θα αποφυλακιστεί; Πότε; Θα είναι τελικά υποψήφιος πρόεδρος; Θα αποτελέσει τον επόμενο πρόεδρο της Τουρκίας; Θα καταφέρει να εκλεγεί πρόεδρος σε μεταγενέστερη εκλογική αναμέτρηση; Ή θα «ξεχαστεί» στη φυλακή του Σιλίβρι, όπως έχει συμβεί με άλλους πολιτικούς της αντιπολίτευσης στο παρελθόν; Ποιο είναι το μέλλον του μεγαλύτερου πολιτικού αντιπάλου του τούρκου Προέδρου;, ρωτήσαμε, στον ακόλουθο γραπτό διάλογο, την αντιπρόεδρο, υπεύθυνη για θέματα Δικαιοσύνης του CHP, Γκοκτσέ Γκοκτσέν.
Η Γκοκτσέ Γκοκτσέν, αντιπρόεδρος του κόμματος της μείζονος Αντιπολίτευσης, CHP, στο γραφείο της.
Καταρχάς, ένα πρώτο σχόλιό σας για το γεγονός ότι ο κ. Ιμάμογλου συμπληρώνει ένα χρόνο από τη σύλληψή του και στις 23 Μαρτίου ένα χρόνο φυλακισμένος. Πώς είναι η ψυχολογία του, έχετε μιλήσει μαζί του; Τον έχω επισκεφτεί πολλές φορές. Για να είμαι ειλικρινής, αυτός μας εμψυχώνει και μας δίνει κίνητρο. Πιστεύει ακράδαντα στο λαμπρό μέλλον της χώρας και συνεχίζει να εργάζεται και από τη φυλακή με αποφασιστικότητα.
Έπρεπε να βρίσκεται στη φυλακή; Τι προβλέπει, κυρία Γκοκτσέν, το τουρκικό Σύνταγμα; Όχι, φυσικά και δεν πρέπει να είναι στη φυλακή. Όπως κάθε πολιτικός, θα έπρεπε να είναι ελεύθερος και να μπορεί να συμμετάσχει στις εκλογές. Στην Τουρκία, η κράτηση μπορεί να διαρκέσει έως και τέσσερις ημέρες σε υποθέσεις που αφορούν ισχυρισμούς για οργανωμένο έγκλημα.
Ο κ. Οζγκιούρ Οζέλ, πρόεδρος του CHP, ζήτησε η φυλάκισή του να μετατραπεί σε κατ' οίκον περιορισμό. Είναι δυνατό να συμβεί; Ο αρχηγός του κόμματός μας, Οζγκιούρ Οζέλ, απαιτεί πλήρη ελευθερία για τον Εκρέμ Ιμάμογλου. Τον τελευταίο χρόνο έχει οργανώσει συνολικά 99 μεγάλες συγκεντρώσεις -η 99η πραγματοποιήθηκε εχθές βράδυ (18 Μαρτίου), διεκδικώντας το. Αυτό που επαναλαμβάνει σε όλους τους τόνους ο Οζγκιούρ Οζέλ είναι ότι η δίκη θα πρέπει να προχωρήσει χωρίς κράτηση. Μόνο εάν τα μέτρα δικαστικού ελέγχου κριθούν ανεπαρκή, θα μπορούσε να εξεταστεί η κράτηση. Ωστόσο, αυτή η κυβέρνηση φαίνεται να έχει ανατρέψει αυτή την τάξη και μετατρέπει την προφυλάκιση σε τιμωρία εκ των προτέρων. Γιατί απαγορεύτηκε η φωνή και η εικόνα του Ιμάμογλου;
Ο κ. Οζέλ μιλά για κυβερνητική πλεκτάνη που μεταμφιέστηκε σε δικαστική διαδικασία για να αποκλειστεί ο Ιμάμογλου από τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές του 2028. Εάν πράγματι πρόκειται για πολιτική δίωξη, πώς μπορείτε να το αποδείξετε ως Κόμμα; Πρόκειται ξεκάθαρα για πολιτική υπόθεση και δίωξη. Αρχικά, κατατέθηκαν αγωγές εναντίον του Ιμάμογλου ζητώντας την απαγόρευση του από την πολιτική, κυρίως βασισμένες σε φερόμενες προσβολές που διατύπωσε. Όταν αυτές αποδείχθηκαν ανεπαρκείς, ασκήθηκαν πιέσεις στο πανεπιστήμιο για να ακυρώσει το δίπλωμά του. Χωρίς δίπλωμα από ανώτατο πανεπιστημιακό ίδρυμα, δεν μπορεί να είναι υποψήφιος Πρόεδρος. Ο κοσμήτορας της σχολής παραιτήθηκε λόγω των σχετικών πιέσεων που του ασκήθηκαν. Η διοίκηση της σχολής είχε την εξουσία να επανεξετάσει το δίπλωμα, αλλά συνειδητοποιώντας ότι δεν μπορούσε να εξασφαλίσει την ακυρωτική απόφαση, ζήτησε την ακύρωση από το διοικητικό συμβούλιο του πανεπιστημίου. Αυτό συνέβη στις 18 Μαρτίου, πέρυσι. Το πρωί της 19ης Μαρτίου, ο Ιμάμογλου συνελήφθη. Στις 23 Μαρτίου, είχαν προγραμματιστεί προκριματικές εκλογές στις οποίες επρόκειτο να ψηφιστεί η υποψηφιότητα του Ιμάμογλου για την προεδρία. Την ίδια ημέρα, εκδόθηκε η απόφαση σύλληψής του. Για μήνες, ο φάκελος της έρευνας κρατήθηκε μυστικός από τον Ιμάμογλου και δεν συντασσόταν κατηγορητήριο. Όταν τελικά συντάχθηκε, απαιτούσε 2.430 χρόνια φυλάκισης, αντιμετωπίζοντας ουσιαστικά το «να είσαι υποψήφιος για την προεδρία» σαν έγκλημα. Οι ακροάσεις μπορούσαν να ξεκινήσουν μόνο ένα χρόνο αργότερα. Τώρα οι δημοσιογράφοι κρατούνται μακριά, ώστε να μην μπορούν να παρακολουθήσουν τη δίκη. Έχετε ακούσει ποτέ για μια περισσότερο πολιτική δίκη από αυτή; Από την πρώτη κιόλας ημέρα, ως κόμμα έχουμε υποστηρίξει τη διαφάνεια. Εξηγούμε τα γεγονότα στο κοινό και απαιτούμε οι ακροάσεις να μεταδίδονται ζωντανά από το κρατικό τηλεοπτικό κανάλι. Θα συνεχίσουμε να λέμε την αλήθεια και να συναντιόμαστε με μεγάλα πλήθη σε δημόσιες πλατείες.
Συνεχίζονται ένα χρόνο μετά τη σύλληψη Ιμάμογλου οι συγκεντρώσεις του κόμματός του, CHP, υπέρ της αποφυλάκισής του, σε όλη την τουρκική επικράτεια.
Η εισαγγελία ισχυρίζεται ότι ο Ιμάμογλου ήταν ο «ιδρυτής και ηγέτης» μιας εγκληματικής οργάνωσης, ζητώντας, όπως αναφέρατε, έως και 2.430 χρόνια φυλάκισης. Υπάρχει ανάλογο νομικό-δικαστικό προηγούμενο στην Τουρκία; Αυτό το κατηγορητήριο δεν περιέχει συγκεκριμένα στοιχεία. Μπορείτε να φανταστείτε; Υπάρχουν μυστικοί μάρτυρες, καταθέσεις μαρτύρων και μαρτυρίες από υπόπτους που προσπαθούν να αποφύγουν την κράτηση, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία. Υπάρχουν ισχυρισμοί για διαφθορά, αλλά όχι χρήματα, ούτε οικονομικό ίχνος. Μπορεί να υπάρξει τέτοια, επομένως, δικαστική υπόθεση; Η Τουρκία έχει βιώσει σημαντικές πολιτικές δίκες στο παρελθόν, οπότε η παρούσα κυβέρνηση προσπάθησε επίσης να εξαλείψει τους αντιπάλους της. Αλλά αργότερα η κατάσταση αντιστράφηκε, και ακόμη και όσοι είχαν καταδικαστεί σε επιβαρυμένη ισόβια κάθειρξη δικάστηκαν ξανά και αθωώθηκαν. Εκείνη την εποχή, ο ίδιος ο πρόεδρος Ερντογάν είπε «εξαπατηθήκαμε».
Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα οικονομικά έγγραφα ή τραπεζικές συναλλαγές που να επιβεβαιώνουν τις κατηγορίες για δωροδοκία και ξέπλυμα χρήματος; Η υπόθεση βασίζεται αποκλειστικά σε δηλώσεις. Στο τουρκικό Δίκαιο, αυτό δεν θα έπρεπε να είναι δυνατό. Οι αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Ακυρωτικού Δικαστηρίου αναφέρουν ρητώς ότι οι καταθέσεις μαρτύρων μπορούν να χρησιμεύσουν ως βάση για μια κρίση μόνο εάν υποστηρίζονται από συγκεκριμένα στοιχεία. Ακόμη και προκειμένου να διαταχθεί κράτηση, πρέπει τουλάχιστον να υπάρχει απόδειξη κινδύνου φυγής και ισχυρή υποψία ενοχής. Στην περίπτωση Ιμάμογλου, ωστόσο, η λογική φαίνεται να είναι «είστε ένοχος, τώρα αποδείξτε την αθωότητά σας». Αλλά πώς μπορείς να αποδείξεις την αθωότητά σου όταν δεν υπάρχουν στοιχεία εναντίον σου; Για παράδειγμα, ο Δήμαρχος του Γκαζιοσμάνπασα, Χακάν Μπαχτσετεπέ, απέδειξε ότι βρισκόταν αλλού τη στιγμή του φερόμενου συμβάντος για το οποίο κατηγορείται. Ωστόσο, εξακολουθεί να κρατείται και ακόμη, ενώ το κατηγορητήριο εναντίον του δεν έχει ετοιμαστεί.
Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί τουλάχιστον η αξιοπιστία των ανώνυμων μυστικών μαρτύρων της υπόθεσης; Οι καταθέσεις μυστικών μαρτύρων θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε πολύ εξαιρετικές και απαραίτητες περιστάσεις. Ωστόσο, αυτή η υπόθεση βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε αυτούς. Πιστεύουμε ότι ορισμένοι από αυτούς τους μάρτυρες είναι άτομα που επιδίωξαν να λάβουν δημοτικές συμβάσεις, αλλά δεν έλαβαν ευνοϊκές απαντήσεις. Στην πραγματικότητα, δεν είμαστε καν βέβαιοι ότι ορισμένοι από αυτούς είναι πραγματικά πρόσωπα. Παρατηρείται ότι οι καταθέσεις ενός μάρτυρα αντιγράφηκαν και αποδόθηκαν σε άλλο μυστικό μάρτυρα με διαφορετικό κωδικό όνομα. Η ίδια πρακτική χρησιμοποιήθηκε ακόμη και για μη μυστικούς μάρτυρες. Παρά την προφανή αυτή αντίφαση, η δίκη συνεχίζεται.
Διάβασα ότι ο Ιμάμογλου έχει πρόσβαση σε υπολογιστή μόνο δύο ώρες την εβδομάδα για να εξετάζει τον φάκελο της υπόθεσής του. Καταρχάς, αυτό ισχύει; Κι αν ναι, επηρεάζει την υπεράσπισή του; Αυτό ισχύει. Και μας υπενθυμίζει ότι η κράτηση δεν αφορά μόνο τη στέρηση της ελευθερίας, την αδυναμία συμμετοχής σε πολιτικές δραστηριότητες ή τον χωρισμό από την οικογένειά του. Είναι επίσης μια σαφής παραβίαση του δικαιώματος στην υπεράσπισή του. Τώρα προσπαθούν επίσης να περιορίσουν τις συχνές συναντήσεις του με τους δικηγόρους του. Μάλιστα, ετοιμάζουν μια νομοθετική πρόταση για να περιορίσουν την πρόσβαση όλων των κρατουμένων -μαζί με τον δήμαρχο Κων/πολης συνελήφθησαν 100 άτομα, συνεργάτες του κ.ο.κ- στους δικηγόρους τους.
Η σύζυγος του φυλακισμένου δημάρχου Κων/πολης, Ντιλέκ, δίνει συχνά το παρόν στα ράλι υπέρ της αποφυλάκισής του.
Τι μπορεί να σημαίνει για την έκβαση της δίκης Ιμάμογλου ο πρόσφατος διορισμός του πρώην Γενικού Εισαγγελέα Κων/πολης, Aκίν Γκιουρλέκ, του ανθρώπου που «έχτισε» την υπόθεση Ιμάμογλου, ως Υπουργού Δικαιοσύνης; Πότε πιστεύετε ότι ο κ. Ιμάμογλου μπορεί να αποφυλακιστεί; Πριν τις εκλογές; Μετά; Μπορεί να παραμείνει στη φυλακή ακόμη και για χρόνια, όπως ο Σελαχατίν Ντεμίρτας, πρώην συμπρόεδρος του φιλοκουρδικού Κόμματος HDP, που κλείνει φέτος μια δεκαετία κρατούμενος; Ο Ιμάμογλου δεν έπρεπε να είχε φυλακιστεί εξαρχής. Σύμφωνα με το νόμο και το σύνταγμα της Τουρκίας, πρέπει να αποφυλακιστεί. Ο Ντεμίρτας πρέπει επίσης να αποφυλακιστεί, οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είναι δεσμευτικές και πρέπει να εφαρμοστούν. Ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης, κ. Γκιουρλέκ, προήδρευσε προηγουμένως σε πολλά δικαστήρια. Ήταν ο δικαστής που καταδίκασε τον Ντεμιρτάς, τον πρόσφατα εκλιπόντα Σίρι Σουρέγια Οντέρ, κ.ά. Στη συνέχεια ανταμείφθηκε με τη θέση του Υφυπουργού Δικαιοσύνης. Αργότερα έγινε Γενικός Εισαγγελέας της Κωνσταντινούπολης και η ομάδα του προετοίμασε το κατηγορητήριο για τον Ιμάμογλου. Στη συνέχεια ανταμείφθηκε ξανά και έγινε Υπουργός Δικαιοσύνης. Υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα σχετικά με την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης στην Τουρκία, το οποίο έχει επίσης επικριθεί σε γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής της Βενετίας. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης ενεργεί αυτόματα ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Δικαστών και Εισαγγελέων, το οποίο έχει την εξουσία να αναδιατάσσει δικαστές. Όλοι οι δικαστές που έχουν χειριστεί την υπόθεση Ιμάμογλου μέχρι στιγμής έχουν αναδιαταχθεί, κατά παράξενο τρόπο. Μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε αυτό σύμπτωση;
Υπήρξε αντίδραση στη σύλληψη του επικεφαλής δικηγόρου του Εκρέμ Ιμάμογλου, Μεχμέτ Πεχλιβάν; Γνωρίζετε το κατηγορητήριο εναντίον του; Κατηγορείται ότι «υπερασπίζεται τον πελάτη του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και βοηθά στη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων υπέρ του πελάτη του». Αλλά αυτό είναι απλώς το βασικό καθήκον ενός δικηγόρου. Ένας δικηγόρος που απλώς εκτελεί τα επαγγελματικά του καθήκοντα βρίσκεται τώρα στη φυλακή μόνο και μόνο επειδή είναι δικηγόρος του Ιμάμογλου. Δεν κρατείται όμως μόνο ο δικηγόρος του. Κρατούνται επίσης η γραμματέας, ο οδηγός και ο σωματοφύλακάς του. Ο γιος του και ο πατέρας του είναι επίσης κατηγορούμενοι σε αυτήν την υπόθεση. Κρατούνται επίσης και οι δύο κουνιάδοι του. Το έγκλημά τους είναι σαφές. Είναι κοντά στον Ιμάμογλου.
Ο Εκρέμ Ιμάμογλου κατά τη διάρκεια συνέντευξης με την Ιωάννα Κλεφτόγιαννη, το 2018 στην Κωνσταντινούπολη.
Τι περιμένετε από την προσωρινή απόφαση για την κράτησή του που αναμένεται να βγει τον Απρίλιο; Θα έχει ο κ. Ιμάμογλου μια δίκαιη, διαφανή δίκη; Δεδομένου ότι πρόκειται για πολιτική υπόθεση, οι πολιτικές αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε στάδιο. Δεν περιμένουμε δικαιοσύνη. Εμπιστευόμαστε τη δική μας δικαιοσύνη και την υποστήριξη του τουρκικού λαού. Όπως ανέφερα νωρίτερα, έχουμε δει πολιτικές δίκες στο παρελθόν. Έχουμε επίσης δει εκλογές να ακυρώνονται άδικα. Μετά την ακύρωση των εκλογών στην Κωνσταντινούπολη, ο Ιμάμογλου αύξησε το περιθώριο νίκης του από 13.000 ψήφους σε 806.000. Ο τουρκικός λαός έχει ένα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό. Υπερασπίζεται τη δημοκρατία και στέκεται σταθερά στο πλευρό όσων έχουν δίκιο. Σε αυτό βασιζόμαστε και τώρα.
Θα προσφύγετε ως κόμμα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων; Προς το παρόν, αντί να συζητήσουμε πιθανές νομικές προσφυγές στο μέλλον, προτιμούμε να επικεντρωθούμε στα τρέχοντα πολιτικά μας βήματα.
Θα είναι τελικά ο Ιμάμογλου υποψήφιος για την προεδρία; Εάν όχι, μπορεί το CHP να κερδίσει τον Πρόεδρο Ερντογάν στις επερχόμενες εκλογές το 2028, αν δεν προκηρυχθούν πρόωρα το 2027; Στις 23 Μαρτίου, και τις προκριματικές εκλογές, 15,5 εκατομμύρια άνθρωποι ψήφισαν τον Ιμάμογλου. Μετά τη σύλληψή του, 25,5 εκατομμύρια άνθρωποι υπέγραψαν μια αναφορά απαιτώντας την απελευθέρωσή του. Αυτοί είναι εξαιρετικά σημαντικοί αριθμοί για την Τουρκία. Στις δημοσκοπήσεις, προηγείται επίσης πολύ του κ. Ερντογάν. Γι' αυτό η κυβέρνηση θέλει να πείσει τον κόσμο ότι «δεν θα μπορέσει να θέσει υποψηφιότητα», έτσι ώστε η αντιπολίτευση να αρχίσει να συζητά με άλλους υποψηφίους. Στη συνέχεια, θα προσπαθήσει να δυσφημίσει και αυτούς. Ο Ιμάμογλου είναι αθώος και ο υποψήφιος εκατομμυρίων ανθρώπων. Γι' αυτό συνεχίζουμε να τον υποστηρίζουμε. Αργά ή γρήγορα θα εκλεγεί πρόεδρος, επειδή καμία εξουσία δεν μπορεί να αντιταχθεί στη βούληση του λαού.
