Δεκαοκτώ χρόνια μετά την πρώτη φορά , η Αθήνα δεν κοιτάει πια το tattoo με καχυποψία. Το έχει ενσωματώσει στην καθημερινότητά της, το έχει μετατρέψει σε αφήγηση, σε αισθητική. Και στο κέντρο αυτής της μετατόπισης βρίσκεται ο Κυριάκος Μπαλάσκας - ένας από τους ανθρώπους που συνέβαλαν καθοριστικά στο να περάσει η εγχώρια tattoo σκηνή από το περιθώριο στη σύγχρονη πολιτιστική ταυτότητα της πόλης.
Tattoo artist με πολυετή εμπειρία και ιδρυτής του ιστορικού στούντιο DarkSide Tattoo Society, ο Μπαλάσκας δεν περιορίστηκε ποτέ στον ρόλο του καλλιτέχνη. Υπήρξε από νωρίς ένας από τους βασικούς συνδιαμορφωτές της ελληνικής tattoo κουλτούρας, ιδρύοντας το Athens Tattoo Convention και μετατρέποντάς το σταδιακά σε ένα από τα σημαντικότερα διεθνή tattoo φεστιβάλ. Μέσα από τη δουλειά του, αλλά και μέσω πρωτοβουλιών όπως η Athens Tattoo Academy, συνέβαλε ενεργά στη διαμόρφωση μιας νέας γενιάς καλλιτεχνών, επενδύοντας όχι μόνο στην τεχνική αλλά και στη συνολική αντίληψη του tattoo ως τέχνης. Το Athens Tattoo Convention ενηλικιώνεται φέτος, χωρίς να χάνει την ένταση και την ακατέργαστη ενέργεια που το χαρακτήρισε από την αρχή και παραμένει ένας χώρος συνάντησης διαφορετικών κόσμων - από το παραδοσιακό μέχρι το πειραματικό, από το underground μέχρι το mainstream – όπως και ένας καθρέφτης της ίδιας της πόλης.
Στη συζήτηση που ακολουθεί, ο Μπαλάσκας μιλάει για τη διαδρομή, για τις αλλαγές, για το πώς ένα προσωπικό πάθος μπορεί να μετατραπεί σε συλλογική εμπειρία. Και τελικά, για το γιατί το tattoo δεν ήταν ποτέ απλώς μια εικόνα αλλά ένας τρόπος να αφήνεις τα ίχνη σου
Το Athens Tattoo Convention έχει φτάσει πλέον στην 18η διοργάνωση. Τι σημαίνει αυτό για σένα προσωπικά; Σημαίνει αντοχή. Δεν είναι απλά “18 χρόνια event”, είναι 18 χρόνια που δεν σταμάτησα να σπρώχνω κάτι που αγαπάω, μέσα από πίεση, λάθη, κούραση και εξέλιξη. Για μένα είναι προσωπική υπόθεση - δεν είναι project, είναι κομμάτι της ζωής μου.
Πώς έχει αλλάξει η tattoo σκηνή από το πρώτο convention μέχρι σήμερα; Έχει γίνει πιο καθαρή, πιο τεχνική, πιο “σωστή”. Αλλά ταυτόχρονα έχει χάσει λίγο από τη βρωμιά και την τρέλα που είχε παλιά. Παλιά έμπαινες και ένιωθες κάτι επικίνδυνο. Τώρα είναι πιο safe. Όχι απαραίτητα κακό - αλλά σίγουρα διαφορετικό.
Μετά από τόσα χρόνια μέσα στο tattoo, τι σε κρατάει ακόμη excited; Η αγάπη μου για το tattoo και για όλη αυτή την κουλτούρα είναι αυτό που με κρατάει ζωντανό τόσα χρόνια. Δεν είναι απλά δουλειά για μένα. Και μαζί με αυτό, υπάρχει πάντα η ανάγκη να πάω το event ένα βήμα παραπάνω κάθε χρόνο — να το κάνω καλύτερο, πιο δυνατό, πιο αληθινό. Αυτό είναι που δεν με αφήνει να ηρεμήσω.
Το convention δεν είναι μόνο tattoo - είναι μουσική, performance, street culture. Είναι πλέον ένα lifestyle event; Ναι, και αυτό ήταν πάντα ο στόχος. Δεν είναι έκθεση. Είναι εμπειρία. Είναι ένας χώρος που μπαίνεις και καταλαβαίνεις μια ολόκληρη κουλτούρα.
Κυριάκος Μπαλάσκας
Πώς κρατάς το event «φρέσκο» μετά από τόσα χρόνια; Δεν προσπαθώ να το κάνω “τέλειο”. Προσπαθώ να το κρατάω αληθινό και κάθε χρόνο λίγο καλύτερο από τον προηγούμενο. Αυτό είναι το μόνο που με νοιάζει. Δεν κυνηγάω trends - χτίζω κάτι που εξελίσσεται μαζί μου και με την κουλτούρα.
Αν το Athens Tattoo Convention ήταν tattoo, τι σχέδιο θα ήταν; Κάτι μεγάλο, χαοτικό, γεμάτο layers. Δεν θα ήταν “όμορφο” με την κλασική έννοια. Θα ήταν κάτι που το κοιτάς και κάθε φορά βλέπεις κάτι άλλο.
400+ καλλιτέχνες, διεθνή ονόματα, διαφορετικά styles - τι κάνει το φετινό lineup ξεχωριστό; Δεν είναι μόνο τα ονόματα. Είναι η ισορροπία. Έχεις top-tier καλλιτέχνες, αλλά έχεις και χαρακτήρες. Έχεις ανθρώπους με προσωπικότητα, όχι μόνο καλό Instagram. Αυτό κάνει τη διαφορά.
Πώς βλέπεις τη σύνδεση tattoo με άλλες μορφές urban κουλτούρας (μουσική, graffiti, skate); Είναι το ίδιο πράγμα, απλά σε διαφορετική μορφή. Είναι έκφραση δρόμου. Αν το κόψεις από αυτά, το tattoo χάνει τη ρίζα του.
Υπάρχει κάποιο trend που βλέπεις να κυριαρχεί φέτος στο tattoo; Fineline, micro, clean δουλειά - αλλά αυτό κρατάει χρόνια. Το θέμα είναι ότι βλέπω κόσμο να επιστρέφει και σε πιο raw πράγματα. Λίγο πιο “ζωντανά”, λιγότερο αποστειρωμένα.
Πιστεύεις ότι το tattoo έχει γίνει πολύ «safe» αισθητικά τα τελευταία χρόνια; Ναι. Και αυτό είναι το τίμημα όταν κάτι γίνεται mainstream. Όταν μπαίνει πολύς κόσμος, πέφτει το ρίσκο. Όλοι θέλουν κάτι “όμορφο”, “καθαρό”, “εύπεπτο”.
Έχεις μιλήσει για τη συλλογή σου με τα πιο “άσχημα” tattoos του internet. Τι σε γοητεύει σε αυτά; Είναι αληθινά. Δεν προσπαθούν να είναι τέλεια. Έχουν λάθος, έχουν χαρακτήρα, έχουν ιστορία. Προτιμώ ένα “άσχημο” tattoo με ψυχή από ένα άψογο που δεν λέει τίποτα.
Πόσο χώρο αφήνει η σημερινή σκηνή για το λάθος, το πειραματικό ή το ακραίο; Λιγότερο από παλιά - αλλά υπάρχει ακόμα. Απλά πρέπει να το ψάξεις. Δεν είναι στην πρώτη γραμμή, είναι πιο underground πλέον. Και εκεί είναι που αρχίζει και ένα άλλο θέμα: πολλές φορές δεν ξέρω αν τηρούνται σωστά οι κανόνες υγιεινής. Σίγουρα σε κάποιες περιπτώσεις δεν τηρούνται. Οπότε, όσο κι αν σέβομαι το πειραματικό και το ακραίο, δεν είναι κάτι που θα πρότεινα.
Αν έπρεπε να διαλέξεις: τεχνική αρτιότητα ή ιδέα - τι έχει μεγαλύτερη αξία; Ιδέα. Η τεχνική μαθαίνεται. Η ιδέα όχι. Αν δεν έχεις κάτι να πεις, όσο καλός και να είσαι, απλά αντιγράφεις.
Το tattoo έχει περάσει από το περιθώριο στο mainstream. Τι κερδίσαμε και τι χάσαμε; Κερδίσαμε αποδοχή, επαγγελματισμό, επίπεδο. Χάσαμε λίγο την ταυτότητα, λίγο το “ανήκω κάπου”. Παλιά ήταν statement. Τώρα είναι επιλογή.
Ποια είναι η σχέση του tattoo με την ταυτότητα σήμερα; Είναι ακόμη πράξη δήλωσης; Για κάποιους ναι. Για πολλούς όχι. Έχει γίνει και αισθητική επιλογή. Αλλά για όσους το ζουν, παραμένει δήλωση.
Πόσο «επικίνδυνο» είναι για μια subculture να γίνεται τόσο δημοφιλής; Είναι πάντα επικίνδυνο, γιατί αρχίζει να αραιώνει. Όταν μπαίνουν όλοι μέσα, χάνεται το γιατί ξεκίνησε. Αλλά από την άλλη πλευρά, let the people be inked. Γιατί να μην έχουν όλοι tattoo; Το ποσοστό πια των ανθρώπων που έχουν tattoo στον πλανήτη αγγίζει το 43%. Είμαστε αρκετοί πια - και μας αρέσει.
Τι θα έλεγες σε κάποιον που δεν έχει tattoo για να έρθει; Δεν χρειάζεται να έχεις tattoo για να καταλάβεις την ενέργεια. Έλα να δεις. Αν δεν σε αγγίξει τίποτα, πάσο. Αλλά δύσκολα φεύγεις χωρίς να νιώσεις κάτι.
Υπάρχει κάποια στιγμή του τριημέρου που για σένα είναι «η ουσία» του event; Όταν ο κόσμος χάνεται μέσα στο χώρο. Όταν δεν είναι πια “event”, αλλά γίνεται κατάσταση. Εκεί είναι η ουσία.
Πόσο σημαντικό είναι τελικά το κομμάτι της κοινότητας σε αυτό που χτίζετε όλα αυτά τα χρόνια; Είναι τα πάντα. Αν δεν υπάρχει κοινότητα, δεν υπάρχει τίποτα. Το convention είναι απλά η αφορμή να ενωθεί. Και αυτό δεν σταματάει μόνο στο event - γι’ αυτό και μέσα από το Greek Tattoo and Piercing Union (πρόεδρος) γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια να αποκτήσει ο χώρος μία ενιαία φωνή. Να μπορούμε να διεκδικήσουμε, να προτείνουμε και να προστατεύσουμε το επάγγελμα με ουσία, όχι αποσπασματικά. Και την ίδια στιγμή, μέσα από το Athens Tattoo Academy, εκεί που είμαι κάθε μέρα σαν δάσκαλος, γίνεται κάτι εξίσου σημαντικό: η μετάδοση. Από άνθρωπο σε άνθρωπο. Από δάσκαλο σε μαθητή. Όχι μόνο τεχνική - αλλά νοοτροπία, σεβασμός, κουλτούρα. Γιατί αν δεν περάσει σωστά αυτό στις επόμενες γενιές, ό,τι χτίζουμε τώρα δεν έχει μέλλον.
Σκέφτεσαι να γίνει μόδα κάποια στιγμή το καθαρό σώμα; Όλα κάνουν κύκλους, αλλά αυτό το συγκεκριμένο δεν νομίζω. Από την άλλη κι αυτό θα ήταν ενδιαφέρον να δούμε ποιοι το έκαναν, γιατί το ένιωθαν και γιατί ήταν μόδα.
Τελικά, υπάρχει «κακό» tattoo ή όλα είναι θέμα οπτικής; Υπάρχει κακή δουλειά τεχνικά, ναι. Αλλά το αν κάτι είναι “καλό” ή “κακό” συνολικά… εκεί μπαίνει η οπτική. Το tattoo δεν είναι μόνο τεχνική, είναι και συναίσθημα, timing, άνθρωπος.
