Η παρουσίαση των προτάσεων της ΕΛΑΣ για την Παιδεία έχει προκαλέσει ζωηρές συζητήσεις. Ιδιαίτερα η θέση του κόμματος Τσίπρα για διατήρηση των ιδιωτικών πανεπιστημίων έχει δώσει λαβή για μια σκληρή πολιτική αντιπαράθεση. Θέλοντας να αποσαφηνίσουμε τις προτάσεις της ΕΛΑΣ, συζητήσαμε με την τομεάρχη Παιδείας Ιωάννα Λαλιώτου.
Ρεαλιστικές λύσεις
Ξεκινώντας τη συζήτησή μας, ρωτήσαμε την Ιωάννα Λαλιώτου αν η θέση της ΕΛΑΣ για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια έγινε σωστά αντιληπτή ως μια σημαίνουσα κίνηση διαφοροποίησης από τον ιστορικό ΣΥΡΙΖΑ και τα άλλα κόμματα της Αριστεράς. Της επισημάναμε μάλιστα τη φράση της «είμαστε προσγειωμένοι στην πραγματικότητα».
«Έχουμε ξεκάθαρο στόχο και είμαστε προσηλωμένοι σε αυτόν: Είναι η υπεράσπιση και η διεύρυνση της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες», μας απάντησε. Κατά τη Λαλιώτου, δεν ισχύει πια το κεκτημένο της Μεταπολίτευσης, δηλαδή ότι η εκπαίδευση αποτελούσε το βασικό μοχλός κοινωνικής κινητικότητας. «Στην Ελλάδα σήμερα μόνο 1 στα 10 παιδιά των φτωχών οικογενειών περνάει στο πανεπιστήμιο», τόνισε.
Επισήμανε ακόμα ότι απαιτείται κατανόηση των νέων συνθηκών οι οποίες έχουν διαφοροποιηθεί κατά πολύ σε σχέση με το παρελθόν, ειδικά σε ό,τι αφορά τη νέα γενιά. «Πρέπει να έχουμε άμεση αίσθηση του τι συμβαίνει σήμερα στην κοινωνία και πάνω σε αυτό να χτίσουμε ώριμες και ρεαλιστικές λύσεις. Λύσεις που μπορούν να υλοποιηθούν. Για μένα, η έννοια της Αριστεράς στη σύγχρονη περίοδο είναι η ικανότητα να επιφέρεις αλλαγές, όχι να ασκείς κριτική μόνο». Συμπλήρωσε ότι η κριτική είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της.
Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια
Στη συνέχεια, ρωτήσαμε την τομεάρχη Παιδείας της ΕΛΑΣ πώς απαντάει στην από τα αριστερά κριτική που ασκείται στο κόμμα της ότι η λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων ( με οποιοδήποτε πλαίσιο) υπονομεύει τα δημόσια ΑΕΙ.
Η Λαλιώτου αρχικά σημείωσε ότι η «πελατεία» των ιδιωτικών πανεπιστημίων προέκυψε από τοις πολιτικές περιορισμού των εισακτέων στα δημόσια ΑΕΙ (όπως ΕΒΕ) καθώς και από το αυξημένο κόστος διαβίωσης και στέγασης για τους φοιτητές που περνάνε σε άλλες πόλεις
«Αν με ρωτάτε αν τα δημόσια πανεπιστήμια πλήττονται ή κινδυνεύουν από την ύπαρξη ιδιωτικών πανεπιστημίων, εγώ δεν το πιστεύω αυτό», παρατήρησε και συνέχισε: «Μιλάω με στοιχεία. Στις ευρωπαϊκές χώρες με ισχυρή ακαδημαϊκή παράδοση, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία (η Μεγάλη Βρετανία είναι ξεχωριστή περίπτωση) όπου υπάρχουν ιδιωτικά πανεπιστήμια, το δημόσιο πανεπιστήμιο έχει παραμείνει η ραχοκοκαλιά της ανώτατης εκπαίδευσης». Για να συμβεί αυτό και στην Ελλάδα, υποστήριξε η Λαλιώτου, πρέπει να στηριχτεί με κάθε τρόπο η δημόσια εκπαίδευση, ιδιαίτερα τα περιφερειακά πανεπιστήμια.
Συνέχισε, λέγοντας ότι η «η ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση είναι μια πραγματικότητα που υπάρχει ήδη. Δεν μπορεί να μας αφήσει αδιάφορους και να πούμε ότι "έλα μωρέ, εντάξει, τα καταργούμε” και να έχουμε μετά δικαστικές προσφυγές οι οποίες κατά πάσα πιθανότητα θα χαθούν από το Δημόσιο».
Τόνισε δε ότι η ΕΛΑΣ θα ψηφίσει νόμο που θα επιβάλει στα ιδιωτικά πανεπιστήμια τα ίδια ακαδημαϊκά κριτήρια με αυτά που ισχύουν στα δημόσια, ειδικά σε ό,τι αφορά τα τυπικά προσόντα των διδασκόντων. Με αυτόν το τρόπο θα διασφαλιστεί τόσο η ισότητα όσο και η ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Το άρθρο 16
Στο σημείο αυτό η συζήτηση πήγε στην κριτική που ασκεί το ΠΑΣΟΚ στην ΕΛΑΣ γιατί δεν συναινεί στην αναθεώρηση του άρθρου 16 ενώ αποδέχεται de facto την ύπαρξη ιδιωτικών πανεπιστημίων.
«Θεωρούμε ότι το άρθρο 16 προασπίζει τα δημόσια πανεπιστήμια και αυτό θέλουμε να διαφυλάξουμε. Αυτό είναι ξεκάθαρη θέση», απάντησε η Λαλιώτου. Μάς είπε ακόμα ότι με βάση την απόφαση του του Σ.τ.Ε., τα ιδιωτικά πανεπιστήμια λειτουργούν εντός του πλαισίου του άρθρου 16 . «Γιατί να αναθεωρήσουμε το άρθρο 16, το οποίο ρυθμίζει τη λειτουργία των δημοσίων πανεπιστημίων; Για να μπορεί μια άλλη κυβέρνηση να επιβάλει δίδακτρα στα δημόσια πανεπιστήμια;», αναρωτήθηκε και υπογράμμισε: «Είμαστε ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16 γιατί το άρθρο αυτό προστατεύει τη δημόσια εκπαίδευση».
Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις
Οι επόμενες ερωτήσεις μας αφορούσαν την εξαγγελία της ΕΛΑΣ περί κατάργησης των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Συγκεκριμένα, ρωτήσαμε τι νόημα έχει να λέμε ότι καταργούνται οι Πανελλαδικές ενώ διατηρούνται για τις σχολές υψηλής ζήτησης. Επίσης, ρωτήσαμε πώς θα διασφαλιστεί το αδιάβλητο του νέου συστήματος αφού για την εισαγωγή στα ΑΕΙ θα συνυπολογίζεται η βαθμολογία του Λυκείου.
Καταρχάς, η Ιωάννα Λαλιώτου υποστήριξε ότι όταν λειτουργήσει το νέο σύστημα, θα αλλάξει ο τρόπος που τα παιδιά θα επιλέγουν σχολές. Από εκεί κει πέρα «για να φτάσει το απολυτήριο να είναι εργαλείο βαθμολογικής κατάταξης, θα πρέπει να έχει προηγηθεί η αναβάθμιση του Λυκείου όπως εμείς τη σχεδιάζουμε. Δεν μπορείς να πεις στα παιδιά τα οποία φοιτούν σήμερα σε αυτό το Λύκειο ότι θα δώσουν εξετάσεις για το απολυτήριο. Εξ ου και προκύπτει η ανάγκη για τη μεταβατική περίοδο. Κατά τη διάρκεια του μεταβατικού σταδίου δυστυχώς τα παιδιά θα συνεχίσουν να δίνουν τις εξετάσεις για τις σχολές που χρειάζεται βαθμολογική κατάταξη».
Αναλύοντας την πρόταση της ΕΛΑΣ, η Λαλιώτου είπε ότι η Α και Β Λυκείου θα γίνουν τάξεις γενικής Παιδείας. Οι κατευθύνσεις θα επιλέγονται στην Γ Λυκείου. Επίσης, στο πλαίσιο της αναβάθμισης του Λυκείου, θα μειωθεί ο αριθμός των μαθητών στις τάξεις.
Υπογράμμισε ότι το μεγάλο στοίχημα είναι να σταματήσουν οι εξετάσεις να διαμορφώνουν το περιεχόμενο και τη μέθοδο της διδασκαλίας, κάτι που είναι αντιπαιδαγωγικό.
Το αδιάβλητο
Σε ό,τι αφορά το αδιάβλητο, παρατήρησε ότι «στις δεκαετίες που έχουν περάσει, το εκπαιδευτικό σύστημα έχει αποκτήσει μεγάλη εμπειρία για το πώς μπορείς να κάνεις αδιάβλητες εξετάσεις».
Ειδικά για τη βαθμολογία στην τάξη παρατήρησε ότι «υπάρχουν πρακτικές που διασφαλίζουν το αδιάβλητο της αξιολόγησης, όπως η απόσταση που μπορεί να χωρίζει τον προφορικό βαθμό από αυτόν των εξετάσεων. Δεν ανακαλύπτουμε τον τροχό. Αυτά είναι γνωστά πράγματα».
Και κατέληξε ως εξής: «Το μεγάλο στοίχημα είναι οι εξετάσεις να εξετάζουν αυτό που μπορεί να διδαχθεί μέσα στην τάξη. Δεν θα εκλείψει η φροντιστηριακή εκπαίδευση. Σε καμία χώρα δεν έχει συμβεί αυτό. Αλλά η φροντιστηριακή εκπαίδευση πρέπει να σε βοηθάει να γίνεσαι καλύτερος, όχι να αντικαθιστά τη διδασκαλία στην τάξη».
Το κόστος
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ρωτήσαμε την κ. Λαλιώτου για το δημοσιονομικό κόστος των προτάσεων της ΕΛΑΣ. «Δεν μπορώ να σας δώσω ακριβές νούμερο αυτή τη στιγμή, αλλά όλες οι προγραμματικές προτάσεις των τομέων της ΕΛΑΣ γίνονται σε συνεννόηση με το οικονομικό επιτελείο του κόμματος», μας απάντησε.
