Το βαλιτσάκι μου σέρνεται υπομονετικά στα υπόγεια του μετρό της Αθήνας κι ύστερα βγαίνει στον υπέργειο κόσμο, στο φως. Βρίσκεται στο λιμάνι του Πειραιά, ανεβαίνει στο καράβι για Χανιά, "vamos" λέω τρυφερά στο βαλιτσάκι μου και το τοποθετώ στον χώρο των αποσκευών. Βάμος λέω και στον ταξιτζή που με παραλαμβάνει στη Σούδα, πάμε για Αποκόρωνα, «είναι ορεινό το χωριό», μού λέει, «πώς κι έτσι καλοκαιριάτικα;».
To Vamos Flamenco Festival που διοργανώνει εδώ και αρκετά χρόνια η Γιώτα Baron στο χωριό Βάμος του νομού Χανιών διήρκησε μια εβδομάδα, από τις 13 έως τις 19 Ιουλίου κι εγώ και το βαλιτσάκι μου βρεθήκαμε εκεί για να το παρακολουθήσουμε κι εντέλει να το απολαύσουμε.
Τι δουλειά έχει ένα φεστιβάλ φλαμένκο σ’ ένα ορεινό χωριό του Αποκόρωνα και πώς συνδέεται ο ανδαλουσιανός χορός με τη βαθιά κρητική παράδοση; Είναι η Μεσόγειος, θα μου εξηγήσει η Γιώτα Baron, αυτό το κράμα πολιτισμών και λαών που αναμείχθηκαν στη διάρκεια των αιώνων, είναι ο μύθος που λέει ότι το χωριό Βάμος ιδρύθηκε από Άραβες πειρατές που εκδιώχθηκαν από την Ισπανία τον 8ο αιώνα, κι αν δε με πιστεύεις κάτσε στο τραπέζι μας να πιεις μια ρακή!
Κι έτσι βρίσκομαι την πρώτη μέρα του camp ανάμεσα σε μια παρέα που ο Λούκας (Lucas Arango) ο κιθαρίστας είναι μισός Ελβετός- μισός Κολομβιάνος που αγάπησε τη Σεβίλη κι έμαθε τα κόλπα της κιθάρας του ζώντας για χρόνια στη νότια Ισπανία, η Φραντσέσκα (Francesca Grima) κατάγεται από τη Μάλτα και χορεύει επαγγελματικά φλαμένκο εδώ και δεκαετίες στη Σεβίλη κι αυτή, σημείο αναφοράς για την τέχνη του φλαμένκο, είναι ο Αντρέϊ (Andrej Vujicic) ο Σέρβος που παίζει καχόν και ζει κι αυτός στην Ισπανία, είναι η Ελληνοϊταλίδα Κλαούντια Καραπάνου χορεύτρια και χορογράφος που διδάσκει και διοργανώνει σεμινάρια και παραγωγές φλαμένκο στο Ρότερνταμ, ο Βαγγέλης από το Ηράκλειο που κατασκευάζει κιθάρες, η Χριστίνα χοροθεραπεύτρια, γεμίζουν τα ποτήρια με ρακές, καλώς ήρθες στο τραπέζι της Βαβέλ σκέφτομαι, ακούω ελληνικά, αγγλικά, ισπανικά, ιταλικά, ανάκατα όλα κι η παρέα μεγαλώνει όσο οι ιστορίες από διάφορα λάιβ και συναυλίες ξεδιπλώνονται, όπως και το πρόγραμμα του φεστιβάλ. Κάθε μέρα και 3 διαφορετικά σεμινάρια που συγκεντρώνουν διαφορετικό κόσμο και που σε βάζουν στον πλανήτη “flamenco”.
Ο Λούκας διδάσκει τεχνικές και ρυθμούς στους κιθαρίστες, ο Αντρέι σε βάζει στο ρυθμό δείχνοντάς σου τους τρόπους που τα χέρια χτυπούν τα παλαμάκια και τα πόδια κρατάνε το ρυθμό, -ούνο ντος τρες και…- η Κλαούντια χτυπάει τα τακουνάκια της στο πάτωμα ενώ τα χέρια λικνίζονται στον αέρα και το σώμα της στροβιλίζεται στο ρυθμό.
Η Γιώτα Baron ασχολείται με το φλαμένκο από πάντα μάλλον… Τραγουδάει υπέροχα, διοργανώνει φεστιβάλ, ζούσε παλιά στην Αθήνα και τώρα στο Άμστερνταμ κι ούτε και ξέρω πώς ξεκίνησε, πως το διάλεξε… “Τελικά με διάλεξε το φλαμένκο, δεν είχα καμία σχέση δεν ήξερα τι είναι. Όταν τελείωνα τις σπουδές μου με πήγε ο πατέρας μου ένα ταξίδι στην Ισπανία. Ξεκινήσαμε από Μαδρίτη και πήγαμε σε αρκετές πόλεις μέχρι που φτάσαμε στη Γρανάδα. Δεν ήξερα καν τι είναι το φλαμένκο και με πήγε ο πατέρας μου σε μια συναυλία. Ήμουν 21 χρονών κι αυτό που είδα ήταν σα να με άρπαξε απ’ τη μούρη που λένε… Δεν το διάλεξα, με διάλεξε. Γύρισα Αθήνα και γράφτηκα κατευθείαν σε μια σχολή, στην πλατεία Αμερικής κι αυτό ήταν! Το αγάπησα για πάντα”.
Οι μέρες περνούν ανέμελα στον Βάμο του Αποκόρωνα, στα μέσα του καλοκαιριού μου. Τα πρωινά γεμίζουν με τα σεμινάρια κι ένα σωρό “ραντεβού” που κλείνουν οι ομάδες των συμμετεχόντων. Στις 11 στον πολιτιστικό Σύλλογο. Στις 12 οι κιθαρίστες στο παλιό Παρθεναγωγείο του χωριού. Στον επόμενο τόνο τα κορίτσια που παρακολουθούν το σεμινάριο χορού κάνουν το ζέσταμα τους. Νωρίς το απόγευμα η Χριστίνα Δημοπούλου, χοροθεραπεύτρια μεταξύ άλλων, δημιουργεί μια ομάδα που έχει ως στόχο να “δουλέψει” μέσω της κίνησης τη σύνδεση του σώματος με το συναίσθημα.
Η εβδομάδα θα φέρει καινούρια άτομα, από διαφορετικά μέρη. Το φλαμένκο θα γίνει η αφορμή. Θα παραμείνει η ουσία. Το αποκορύφωμα του θα είναι οι δύο συναυλίες -αμφότερες απολαυστικές-: η μια το σαββατόβραδο στο Αρχαιολογικό μουσείο των Χανίων και η δεύτερη την Κυριακή, ημέρα λήξης του camp, στον Βάμο με ελεύθερη είσοδο.
Μια από τις βραδιές αυτές καθόμαστε όλοι μαζί σ’ ένα ταβερνάκι στην άκρη του χωριού, ανάμεσα στα δέντρα, κάτω από τις μουριές. Κι όταν η Γιώτα Baron ξεκινάει το τραγούδι κι ο Λούκας πιάνει την κιθάρα σκέφτομαι ότι στην πραγματικότητα τίποτα δεν έχει αλλάξει από την εποχή που ήμασταν μικροί και οι γονείς μας μαζεύονταν κάτω απ’ τα δέντρα στις αυλές κι όλο και κάποιος κουβαλούσε ένα όργανο κι άρχιζαν το τραγούδι κι έρεε το κρασί και γίνονταν όλοι ένα.
Αυτή είναι η ουσία και η χαρά του φλαμένκο, του τραγουδιού, του χορού, κι ας έρχεται από την άλλη άκρη της Μεσογείου κι ας μην υπακούει στις ρίζες μας. Κι όπως βλέπω τα πρόσωπα τους να λάμπουν, σκέφτομαι Vamos και ξεκινάω το καλακαίρι μου με Φλαμένκο, χτυπώντας τα τακουνάκια μου στον Ιούλιο και τραγουδώντας μαζί τους σε μια άγνωστη γλώσσα τη χαρά και τον πόνο.
