Μία από τις πιο αγαπημένες αθηναϊκές μας συνήθειες είναι η βόλτα στο Πεδίον του Άρεως τις πρώτες μέρες του Σεπτέμβρη, που γεμίζει με βιβλία, συγγραφείς, συζητήσεις, μουσική και θέατρο. Εδώ και δεκαετίες, μία από τις σταθερές της εποχής που το καλοκαίρι υποχωρεί και εμείς μπαίνουμε πάλι στους ρυθμούς της καθημερινότητας, είναι αυτή η βόλτα, που ξεκινάμε απλώς για να χαζέψουμε και να επιστρέφουμε σπίτι με μια σακούλα γεμάτη βιβλία.
Το 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου, λοιπόν, ανοίγει στις 4 Σεπτεμβρίου στο Πεδίον του Άρεως και μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου μετατρέπει για ακόμη μία χρονιά έναν από τους μεγαλύτερους δημόσιους χώρους της Αθήνας σε μια τεράστια υπαίθρια βιβλιοθήκη. Η φετινή διοργάνωση συγκεντρώνει 210 εκδοτικούς οίκους σε 285 περίπτερα, ενώ το παράλληλο πρόγραμμα ξεπερνά τις 200 πολιτιστικές εκδηλώσεις, από παρουσιάσεις και συζητήσεις μέχρι συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εργαστήρια και εκπαιδευτικά δρώμενα.
Και μπορεί φυσικά η μεγάλη πρωταγωνίστρια να παραμένει η χαρά της ανακάλυψης ενός καινούργιου βιβλίου ή εκείνου του παλιού που είχαμε ξεχάσει να διαβάσουμε, αλλά υπάρχει και κάτι ακόμα. Το Φεστιβάλ εδώ και χρόνια δεν περιορίζεται σε μια μεγάλη έκθεση εκδοτών, αντίθετα επιχειρεί να λειτουργήσει ως τόπος συνάντησης, ανταλλαγής ιδεών και δημόσιας συζήτησης γύρω από όσα συμβαίνουν έξω από τις σελίδες και αυτή είναι από μόνη της μία υπέροχη συνθήκη.
Το βιβλίο ως «αρχιτέκτονας του αύριο»
Η φετινή θεματική έχει τίτλο «Βιώσιμη Ανάπτυξη. Το βιβλίο ως αρχιτέκτονας του αύριο» και στρέφει το βλέμμα σε ένα ερώτημα που γίνεται όλο και πιο πιεστικό: τι κόσμο θέλουμε να αφήσουμε στις επόμενες γενιές;
Με αφετηρία τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, η διοργάνωση ανοίγει τη συζήτηση γύρω από την ποιοτική εκπαίδευση, την κοινωνική ισότητα, την προστασία του περιβάλλοντος, την υπεύθυνη κατανάλωση, την πολιτιστική συμπερίληψη και τη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων και των κοινωνιών.
Δεν είναι άλλωστε τυχαία η σύνδεση όλων αυτών με το βιβλίο. Πολύ πριν αποκτήσουμε timelines, αλγόριθμους και ατελείωτα feeds πληροφοριών, το βιβλίο ήταν και εξακολουθεί να είναι ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους γνωρίζουμε έναν κόσμο διαφορετικό από τον δικό μας. Μας επιτρέπει να μπούμε στη ζωή κάποιου που δεν μας μοιάζει, να καταλάβουμε μια εποχή που δεν ζήσαμε, μια κοινωνία που δεν γνωρίζουμε, μια εμπειρία που πιθανότατα δεν θα αποκτήσουμε ποτέ. Η πραγματική σχέση του με τη βιωσιμότητα λοιπόν, δεν έχει να κάνει μόνο με την προστασία των φυσικών πόρων, αλλά και με την καλλιέργεια μιας κοινωνίας που μπορεί να αντιλαμβάνεται τον άλλον και να σκέφτεται πέρα από το άμεσο και το προσωπικό.
Όπως επισημαίνεται και στη φιλοσοφία της φετινής διοργάνωσης, το βιβλίο αντιμετωπίζεται ως οδηγός γνώσης και προβληματισμού, ικανός να μας φέρει σε επαφή με βιώσιμες πρακτικές, νέες ιδέες και πανανθρώπινες αξίες, υπενθυμίζοντας ότι η έννοια της βιωσιμότητας αφορά τελικά και τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε να συνυπάρχουμε.
Από νέους συγγραφείς και κόμικς μέχρι θέατρο και μουσική
Το παράλληλο πρόγραμμα του 54ου Φεστιβάλ Βιβλίου επιχειρεί να καλύψει ένα πολύ μεγαλύτερο φάσμα από τις κλασικές βιβλιοπαρουσιάσεις. Ανάμεσα στις δράσεις βρίσκεται ένα τριήμερο αφιερωμένο σε πρωτοεμφανιζόμενους δημιουργούς λόγου, δίνοντας χώρο και ορατότητα σε νέες φωνές, αλλά και εκδήλωση της Ελληνικής Ακαδημίας Κόμικς. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν στρογγυλά τραπέζια από το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το ελληνικό τμήμα της IBBY, το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.
Το πρόγραμμα ανοίγεται όμως και σε πολλές διαφορετικές ηλικίες και μορφές τέχνης. Θα υπάρχουν εργαστήρια για παιδιά και διαδραστικές δράσεις από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Κυστικής Ίνωσης και τον σύλλογο «Η Φλόγα», ενώ οι μικρότεροι επισκέπτες θα μπορούν να παρακολουθήσουν την παιδική θεατρική παράσταση «Η Αλίκη στη χώρα των ψαριών» από την εταιρεία θεατρικών παραγωγών ΜΕΘΕΞΙΣ, αλλά και παράσταση Καραγκιόζη από το Θέατρο Σκιών Νικόλα Τζιβελέκη.
Και επειδή μια βραδινή βόλτα ανάμεσα στα βιβλία ταιριάζει εξαιρετικά με μουσική, στο Φεστιβάλ θα βρεθεί το Εργαστήρι Ελληνικής Μουσικής του Δήμου Αθηναίων, ενώ στο πρόγραμμα υπάρχει και η συναυλία «Με της οθόνης τραγούδια ταξίδι στον χρόνο», με τον Μάριο Στρόφαλη και την Ειρήνη Τουμπάκη.
Πίσω από τη διοργάνωση βρίσκεται ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.), με το Φεστιβάλ να πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Αθηναίων και με τη συμμετοχή και υποστήριξη σειράς πολιτιστικών και θεσμικών φορέων.
Κυρίως, όμως, το Φεστιβάλ Βιβλίου παραμένει αυτή η γνώριμη αθηναϊκή συνήθεια του Σεπτέμβρη, να περπατάς χωρίς συγκεκριμένο πρόγραμμα από περίπτερο σε περίπτερο, να πιάνεις στα χέρια σου βιβλία που δεν γνώριζες, να συναντάς συγγραφείς και αναγνώστες, να σταματάς σε μια συζήτηση επειδή κάτι άκουσες καθώς περνούσες και τελικά να φεύγεις λίγο αργότερα απ' όσο είχες υπολογίσει.
Το 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου πραγματοποιείται στο Πεδίον του Άρεως από 4 έως 20 Σεπτεμβρίου 2026, με ελεύθερη είσοδο. Τα επίσημα εγκαίνια θα γίνουν τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου στις 20:00. Οι ώρες λειτουργίας είναι Δευτέρα έως Πέμπτη 18:00-22:30, Παρασκευή και Σάββατο 18:00-23:00 και Κυριακή 10:30-15:00 και 18:00-22:30.
