Επτά χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση, μέσα σε εκείνη την παράξενη άνοιξη του 2020, το «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» μοιάζει να έχει αφήσει πίσω του τον χαρακτήρα μιας έκτακτης πολιτιστικής πρωτοβουλίας και να έχει αποκτήσει πλέον τα χαρακτηριστικά ενός σταθερού καλοκαιρινού θεσμού. Ενός θεσμού που δεν αναπτύσσεται μέσα στις μεγάλες πολιτιστικές σκηνές των αστικών κέντρων, αλλά επιλέγει να απλωθεί γεωγραφικά, να μετακινηθεί, να ακολουθήσει διαφορετικές διαδρομές και να συναντήσει χώρους που κουβαλούν ήδη τη δική τους ιστορία.
Το καλοκαίρι του 2026 επιστρέφει για έβδομη χρονιά με το πιο διευρυμένο πρόγραμμα της πορείας του μέχρι σήμερα: 95 νέες παραγωγές, 190 συνολικά εκδηλώσεις, περισσότερους από 900 καλλιτέχνες και παρουσία σε 94 αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία σε 12 περιφέρειες της χώρας. Οι αριθμοί ασφαλώς έχουν τη σημασία τους. Περισσότερο ενδιαφέρον, όμως, έχει ίσως αυτό που υποδηλώνουν, ότι ο θεσμός συνεχίζει να επεκτείνεται, να δοκιμάζει νέες διαδρομές και να ενισχύει σταδιακά την παρουσία του εκτός των μεγάλων μητροπολιτικών κέντρων.
ΑΓΩΝΑΣ_ΛΟΓΩΝ/ Θέατρο/ Από τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων στην Τεχνητή Νοημοσύνη / 27, 28 Ιουλίου 2026 / Ζιντζιρλί Τζαμί, Σέρρες
Από την 1η Ιουλίου έως και τις 31 Αυγούστου, αρχαία θέατρα, κάστρα, βυζαντινά μνημεία, μουσεία, αρχοντικά, ιεροί χώροι και ιστορικά σημεία σε ολόκληρη την Ελλάδα μετατρέπονται ξανά σε σκηνές σύγχρονης δημιουργίας. Εκεί όπου άλλοτε κυριαρχούσε αποκλειστικά η μνήμη του παρελθόντος, έρχεται να προστεθεί μια άλλη πιο φρέσκια ανάγνωση, Και ίσως εκεί βρίσκεται διαχρονικά η ουσία του εγχειρήματος. Όχι μόνο στο ότι σύγχρονοι καλλιτέχνες παρουσιάζουν έργα μέσα σε ιστορικούς χώρους, αλλά στο ότι οι ίδιοι οι χώροι αποκτούν κάθε φορά μια νέα λειτουργία. Γίνονται τόποι συνάντησης διαφορετικών εποχών, διαφορετικών αφηγήσεων και διαφορετικών τρόπων θέασης. Η φετινή διοργάνωση αναπτύσσεται γύρω από έναν στίχο του Μενάνδρου: «Ὡς χαρίεν ἔστ’ ἄνθρωπος, ἂν ἄνθρωπος ᾖ». «Πόσο ωραίος – ώριμος – είναι ο άνθρωπος όταν πραγματικά είναι άνθρωπος». Στην εποχή που ο ανθρωπισμός και ο μετανθρωπισμός, το ζωντανό θέαμα και η ψηφιακή συνθήκη συνυπάρχουν και αναμετρώνται, η επιστροφή στον άνθρωπο ως μέτρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας αποτελεί μια απαραίτητη χειρονομία. Το πλαίσιο του θεσμού «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός», που βασίζεται στον διάλογο του σύγχρονου πολιτισμού με το πολιτιστικό απόθεμα εμβληματικών αρχαιολογικών χώρων, αποτελεί ένα ιδεώδες πλαίσιο για τη δημιουργία έργων που διερευνούν το ευρύ πεδίο διερώτησης που ανοίγει το απόφθεγμα του Μενάνδρου. Η επιλογή δεν μοιάζει τυχαία. Να το πούμε ακόμη πιο καθαρά. Σε μια εποχή όπου η συζήτηση γύρω από την τεχνολογία και την ψηφιακή ταυτότητα γίνεται όλο και πιο έντονη, το φετινό πρόγραμμα επιλέγει να επιστρέψει σε ένα θεμελιώδες ερώτημα. Τι σημαίνει τελικά να είσαι άνθρωπος; Και πώς μπορεί η τέχνη να μιλήσει γι’ αυτό;
Κουίζ για ένα είδος που χάνεται- Απάντησε σωστά για να υπάρχεις / 26, 27 Αυγούστου 2026 / Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας /Παραστάσεις δράσεις για παιδιά, εφήβους/ Φωτο Αλεξάνδρα Ρίμπα
Το ερώτημα αυτό διατρέχει με διαφορετικούς τρόπους τις φετινές παραγωγές — από τη μουσική και το θέατρο έως τον χορό, τις περφόρμανς και τις δράσεις για παιδιά και εφήβους. Η ανοιχτή πρόσκληση του Υπουργείου Πολιτισμού κάλεσε δημιουργούς και καλλιτεχνικές ομάδες να συνομιλήσουν με αυτή την ιδέα, όχι μέσα από μια ενιαία αισθητική κατεύθυνση αλλά μέσα από διαφορετικές φόρμες και υβριδικές προσεγγίσεις.
Παράλληλα, ο χάρτης του θεσμού διευρύνεται ακόμη περισσότερο. Δεκαεννέα νέοι χώροι εντάσσονται φέτος στο πρόγραμμα, και αξίζει να τους επισημάνουμε ένα προς ένα. : Α΄ Αρχαίο Θέατρο Λάρισας, Αρχαίο Θέατρο Ήλιδας, Αρχαία Έδεσσα – Αρχαιολογικός χώρος Λόγγου, Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου, Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέoς Ιθάκης, Αρχαιολογικό Μουσείο Νικόπολης (Πρέβεζα), Αρχαιολογικό Μουσείο Σαμοθράκης, Αρχαιολογικός χώρος Λέρνας (Αργολίδα), Αρχαιολογικός χώρος Μυκηνών, Αρχαιολογικός χώρος Σταγείρων Χαλκιδικής, Αρχαιολογικός χώρος Φαιστού (Ηράκλειο Κρήτης), Ιερά Μονή Αρκαδίου (Ρέθυμνο), Κάστρο Καλαμάτας, Κάστρο Κιμώλου, Κάστρο Σκιάθου, Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων, Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων, Ρωμαϊκή Οικία Κω (Casa Romana) και Σπήλαιο Πετραλώνων (Χαλκιδική). Πρόκειται για μια διεύρυνση που δείχνει μια σταθερή πρόθεση επέκτασης του θεσμού σε νέους τόπους και νέες κοινότητες.
Το 2024 ο θεσμός απέκτησε τον δικό του ιστότοπο (www.allofgreeceoneculture.gr), συμβατό με όλες τις κινητές συσκευές, με τη συνδρομή του Ταμείου Ανάκαμψης. Μέσω της πλατφόρμας, οι χρήστες μπορούν να ενημερώνονται για το πλήρες πρόγραμμα των εκδηλώσεων και κάθε παραγωγή ξεχωριστά, καθώς και να πραγματοποιούν την απαραίτητη προκράτηση θέσεων για όλες τις παραστάσεις. Παράλληλα, ο ιστότοπος προσφέρει διαδραστικό χάρτη με το σύνολο των παραγωγών ανά περιφέρεια, ενώ στην ενότητα «Χώροι & Ιστορία» παρουσιάζονται όλοι οι αρχαιολογικοί χώροι που έχουν φιλοξενήσει τις εκδηλώσεις από το 2020 έως σήμερα. Επιπλέον, είναι ήδη διαθέσιμες on demand 30 βιντεοσκοπημένες παραγωγές των ετών 2024 και 2025, προσφέροντας στο κοινό δωρεάν πρόσβαση σε επιλεγμένες εκδηλώσεις.
Το φετινό τηλεοπτικό σποτ του προγράμματος «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός» αντλεί έμπνευση από την ανθρώπινη φύση. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, με τη συμμετοχή δύο σπουδαστών της Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, της Γεωργίας Δήμου και του Γιώργου Τσίγγου. Μέσα από τα πολύτιμα εκθέματα του Μουσείου αναδεικνύονται οι ανθρώπινες μορφές όπως αποτυπώθηκαν στα μοναδικά αρχαία αγάλματα. Στο σποτ, τα αγάλματα «ραγίζουν» και στο εσωτερικό τους ζωντανεύουν ανθρώπινες μορφές που κινούνται, αισθάνονται και δημιουργούν. Η κεντρική ιδέα της καμπάνιας αναδεικνύει τη σύνδεση από την αρχαιότητα έως σήμερα, με τον άνθρωπο ως κοινό νήμα του πολιτισμού και κινητήρια δύναμη της δημιουργίας μέσα στους αιώνες.
Από τότε που ξεκίνησε, το «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» φαίνεται να έχει δημιουργήσει σταδιακά ένα δικό του κοινό. Ένα κοινό που δεν παρακολουθεί μόνο τις ίδιες τις παραγωγές αλλά και την εμπειρία της μετάβασης: τη διαδρομή προς έναν χώρο, τη συνάντηση με ένα μνημείο, την αίσθηση ότι η πολιτιστική εμπειρία συνδέεται με τον τόπο όπου συμβαίνει. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του θεσμού επτά χρόνια μετά. Όχι μόνο ότι μεγαλώνει. Αλλά ότι συνεχίζει να αναζητά τρόπους ώστε η πολιτιστική εμπειρία να λειτουργεί ως μια ζωντανή σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο, τον χώρο και τον χρόνο.
Αααχ…/ Χορός/ 10, 11 Αυγούστου 2026 / Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων
Απόσπασμα από τον χαιρετισμό του Καλλιτεχνικού Διευθυντή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Γιώργου Κουμεντάκη
«Φτάνοντας στην έβδομη χρονιά του, ο θεσμός του Υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός» έχει πλέον κατακτήσει μια ξεχωριστή θέση στον πολιτιστικό χάρτη της χώρας. Αυτό που ξεκίνησε το 2020 εν μέσω πανδημίας, ως μια σημαντική πρωτοβουλία της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη για τη σύνδεση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, έχει εξελιχθεί σε έναν αναγνωρισμένο θεσμό με παρουσία σε όλη τη χώρα, που φέρνει σε δημιουργικό διάλογο το παρελθόν με το παρόν και αναδεικνύει τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία και τα μουσεία ως ζωντανά πεδία πολιτιστικής έκφρασης.
Η φετινή διοργάνωση είναι η μεγαλύτερη και πιο πολυσυλλεκτική που έχει πραγματοποιηθεί έως σήμερα. Χάρη στην ενισχυμένη χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού –όπως η ίδια η Υπουργός είχε δεσμευτεί στην περσινή μας παρουσίαση–, ο θεσμός διευρύνεται ουσιαστικά, τόσο ως προς το μέγεθος όσο και ως προς την απεύθυνση του προγράμματός του. Οι παραγωγές αυξάνονται από 70 σε 95, οι αρχαιολογικοί χώροι από 68 σε 94, ενώ περισσότεροι από 900 καλλιτέχνες συμμετέχουν στο πρόγραμμα με νέες πρωτότυπες δημιουργίες. Παράλληλα, το δίκτυο των χώρων εμπλουτίζεται με την ένταξη 19 νέων αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και μουσείων σε όλη την Ελλάδα. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν τη δυναμική και τη συνεχή εξέλιξη του θεσμού, καθώς και την εμπιστοσύνη που δείχνουν σε αυτόν τόσο η καλλιτεχνική κοινότητα όσο και οι τοπικές κοινωνίες σε ολόκληρη τη χώρα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η φετινή θεματική, η οποία εμπνέεται από τον στίχο του Μενάνδρου Ὡς χαρίεν ἔστ᾽ ἄνθρωπος, ἂν ἄνθρωπος ᾖ. Σε μια εποχή βαθιών κοινωνικών, τεχνολογικών και πολιτισμικών μεταβολών, η επιστροφή στον άνθρωπο και ο αναστοχασμός πάνω στην ανθρώπινη υπόσταση αποκτούν ξεχωριστή βαρύτητα. Οι δημιουργοί και οι καλλιτεχνικές ομάδες ανταποκρίθηκαν με ευαισθησία, φαντασία και τόλμη, προτείνοντας πρωτότυπα έργα που συνομιλούν με τη θεματική αυτή μέσα από διαφορετικές μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης».
Πληροφορίες
- Όλες οι εκδηλώσεις προσφέρονται δωρεάν από το Υπουργείο Πολιτισμού.
- H προκράτηση θέσης είναι υποχρεωτική.
- Καταβάλλεται μόνο το αντίτιμο εισόδου του αρχαιολογικού χώρου, όπου υπάρχει.
- Πληροφορίες – προκρατήσεις (μετά τις 24.06 για τις παραστάσεις του Ιουλίου και μετά τις 24.07 για τις παραστάσεις του Αυγούστου): www.allofgreeceoneculture.gr
