Στην πνευματική παρακαταθήκη που αφήνει πίσω του ο συγγραφέας και φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος αναφέρονται με δηλώσεις τους εκπρόσωποιο του πολιτικού κόσμου και της διανόησης. Ο σπουδαίος διανοητής, που έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών, υπήρξε από τους σημαντικότερους Έλληνες στοχαστές, έχοντας γράψει περισσότερα από 30 βιβλία.
Ο Στέλιος Ράμφος γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα. Το 1965, πριν ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ξεκίνησε σπουδές Φιλοσοφίας στο Παρίσι, στο Université de Vincennes à Saint-Denis (σημερινό Université Paris 8). Μεταξύ 1969 και 1974 υπήρξε καθηγητής Φιλοσοφίας στο ίδιο πανεπιστήμιο. Το 1975 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου συνέχισε το συγγραφικό έργο του. Είχε σημαντική παρουσία στη δημόσια ζωή με πολλές συνεντεύξεις στον Τύπο και την τηλεόραση, με δημόσιες ομιλίες αλλά και άρθρα σε περιοδικά. Δίδαξε στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν και αργότερα στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη.
Η πλούσια βιβλιογραφία του αντικατοπτρίζει τις πνευματικές αναζητήσεις του, τις θέσεις και τις προτάσεις του αναφορικά με τον μαρξισμό, την οικουμενικότητα του ελληνικού πολιτισμού, τους συσχετισμούς της σύγχρονης πνευματικής δημιουργίας με την ελληνορθόδοξη παράδοση. Μεταξύ πολλών άλλων, έχει δημοσιεύσει μελέτες για τον Πλάτωνα (Φιλοσοφία Ποιητική), τον Αριστοτέλη (Μίμησις εναντίον μορφής), τον Οιδίποδα Τύραννο (Το αίνιγμα και η μοίρα), τους ασκητές της ερήμου (Πελεκάνοι ερημικοί), καθώς και μία συλλογή άρθρων και δοκιμίων του «Μία καλοκαιρινή ευτυχία τρίζει» (1999).
Ο αποχαιρετισμός
Με θερμά λόγια και αναφορές στη μακρά πνευματική διαδρομή και την παρακαταθήκη του αποχαιρετά ο πολιτικός κόσμος τον Στέλιο Ράμφο.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, έκανε λόγο για έναν από τους σημαντικότερους στοχαστές της σύγχρονης εποχής, υπογραμμίζοντας τη συμβολή του στην εμβάθυνση της εθνικής αυτογνωσίας. «Με αισθήματα θλίψης αποχαιρετούμε τον Στέλιο Ράμφο, έναν από τους πιο σημαίνοντες στοχαστές της σύγχρονης εποχής», ανέφερε, σημειώνοντας ότι υπήρξε «ένας διακεκριμένος διανοούμενος, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του στην εμβάθυνση της εθνικής μας αυτογνωσίας». Όπως τόνισε, ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε ένα ανήσυχο πνεύμα, που ξεχώριζε για την ηθική του ακεραιότητα και το πάθος του για την αναζήτηση των βαθύτερων αληθειών. Μέσα από τη σύνδεση της αρχαίας γραμματείας, της βυζαντινής παράδοσης και της δυτικής φιλοσοφίας επιχείρησε να ερμηνεύσει τις δομές της νεοελληνικής σκέψης, τις νοοτροπίες και τις ιστορικές και θρησκευτικές αναφορές της ελληνικής κοινωνίας.
Ιδιαίτερα προσωπικός ήταν ο αποχαιρετισμός του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος αναφέρθηκε όχι μόνο στον στοχαστή αλλά και στον φίλο και συνομιλητή που έχασε. «Η Ελλάδα και ο κόσμος της διανόησης θρηνούν από σήμερα την απώλεια ενός πιστού και ανυστερόβουλου υπηρέτη τους. Αλλά και εγώ χάνω έναν φίλο και συνομιλητή που πλούτιζε κάθε μας συζήτηση ανεξάρτητα αν συμφωνούσαμε πάντοτε και σε όλα», ανέφερε στην ανάρτησή του. Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην ανεξαρτησία της σκέψης του Στέλιου Ράμφου, επισημαίνοντας ότι «πίστευε ότι οι ιδεολογίες φυλακίζουν τις ιδέες» και για τον λόγο αυτό προτιμούσε να χρησιμοποιεί το ρήμα «νομίζω» αντί του «πιστεύω». Παράλληλα, έκανε αναφορά στην πολιτική και πνευματική του διαδρομή, από την προδικτατορική Αριστερά και την «Πανσπουδαστική» μέχρι τα χρόνια του Παρισιού, όπου κατά τη διάρκεια της δικτατορίας ξεκίνησε το μεγάλο ταξίδι του στη φιλοσοφία. Μια πορεία που, όπως σημείωσε, συνεχίστηκε στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης «μακριά από δόγματα και δεσμεύσεις».
Στην τεράστια πνευματική παρακαταθήκη του Στέλιου Ράμφου αναφέρθηκε και η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τονίζοντας ότι η απώλειά του στερεί από την Ελλάδα έναν από τους κορυφαίους σύγχρονους στοχαστές της. «Φεύγοντας, μας κληροδοτεί μια συνολική ερμηνευτική του Ελληνισμού, η οποία δίκαια τον κατατάσσει στους κορυφαίους και επιδραστικότερους στοχαστές μας», δήλωσε.
Τον Στέλιο Ράμφο αποχαιρέτησε και το ΠΑΣΟΚ, με την τομεάρχη του κόμματος Μιλένα Γρηγοράκου να αναδεικνύει την πολυσχιδή προσωπικότητα και το εύρος του έργου του. «Πολυγραφότατος και πολυσχιδής ασχολήθηκε με ζητήματα φιλοσοφίας, ψυχολογίας, ιστορίας και θρησκείας, βάζοντας πάντα στο επίκεντρο την Ελλάδα», σημείωσε. Στη δήλωση γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στις αιχμηρές παρεμβάσεις του για τον δημόσιο βίο και στα λόγια του για τις διαχρονικές αδυναμίες της ελληνικής κοινωνίας: «Εγκλωβιζόμαστε στις αδυναμίες και τις εξαρτήσεις μας. Απουσιάζει η κουλτούρα ανεξαρτησίας, κατά την οποία τα κενά δεν καλύπτονται από κομπίνες αλλά με δημιουργικότητα. Η δυσκολία μας έχει να κάνει με τη ροπή μας προς την ευκολία. Μας ενδιαφέρουν οι δικαιολογίες για τις ατυχίες μας». «Η προσωπικότητα και η σκέψη του θα λείψουν. Το έργο του, όμως, θα μείνει για πάντα επίκαιρο, τοποθετώντας τον ανάμεσα στους κορυφαίους της πνευματικής μας ζωής», ανέφερε η Μιλένα Γρηγοράκου, εκφράζοντας συλλυπητήρια στους οικείους του.
Στην ιδιαίτερη φιλοσοφική διαδρομή του Στέλιου Ράμφου στάθηκε και ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος πληροφορήθηκε την είδηση του θανάτου του στην Κύθνο. «Στην αγαπημένη του Κύθνο, στα Ποτάμια, έμαθα ότι ο Στέλιος Ράμφος έφυγε από τη ζωή αναζητώντας επίμονα τις απαντήσεις στα ερωτήματα με τα οποία κύκλωσε το ταυτοτικό ζήτημα του νέου ελληνισμού, διαμορφώνοντας ταυτοχρόνως τη δική του φιλοσοφική ιδιοσυστασία», ανέφερε ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.
Πηγή: ΑΠΕ
