Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η καρδιαγγειακή νόσος αναπτύσσεται σταδιακά, καθώς η LDL («κακή») χοληστερόλη συσσωρεύεται στα τοιχώματα των αρτηριών επί δεκαετίες, δημιουργώντας αθηρωματικές πλάκες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.
Ένας άνθρωπος 40 ετών μπορεί να εμφανίζει χαμηλό κίνδυνο για τα επόμενα 10 χρόνια λόγω της ηλικίας του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο συνολικός κίνδυνος στη διάρκεια της ζωής του είναι επίσης χαμηλός. Εάν έχει επίμονα αυξημένη LDL, υπέρταση, διαβήτη, ιστορικό καπνίσματος ή έντονο οικογενειακό ιστορικό καρδιοπαθειών, ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά με την πάροδο των χρόνων.
Γι' αυτό οι νέες οδηγίες στις ΗΠΑ δίνουν έμφαση στον υπολογισμό του κινδύνου σε βάθος 30ετίας, ώστε η πρόληψη να ξεκινά νωρίτερα, πριν εμφανιστεί σοβαρή καρδιαγγειακή νόσος.
Η επιλεξιμότητα δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει να πάρουν στατίνες
Το γεγονός ότι κάποιος πληροί τα νέα κριτήρια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να ξεκινήσει άμεσα φαρμακευτική αγωγή. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται εξατομικευμένα, αφού συνεκτιμηθούν η ηλικία, το κάπνισμα, το οικογενειακό ιστορικό, τυχόν άλλα νοσήματα αλλά και η διάθεση του ασθενούς να ακολουθεί καθημερινή θεραπεία για πολλά χρόνια. Για παράδειγμα, ένας νεότερος άνθρωπος με χαμηλό άμεσο κίνδυνο μπορεί να καταλήξει σε διαφορετική απόφαση από έναν μεγαλύτερο σε ηλικία με τα ίδια επίπεδα LDL αλλά πολύ υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος τα επόμενα χρόνια.
Πώς θα μάθετε αν ανήκετε στη νέα ομάδα
Το πρώτο βήμα είναι να γνωρίζετε τις βασικές εξετάσεις σας. Ένα πρόσφατο λιπιδαιμικό προφίλ, που περιλαμβάνει ολική χοληστερόλη, LDL, HDL («καλή» χοληστερόλη) και τριγλυκερίδια, αποτελεί τη βάση της αξιολόγησης. Ο γιατρός θα συνεκτιμήσει επίσης αν υπάρχει διαβήτης, υπέρταση, νεφρική νόσος, HIV ή άλλοι παράγοντες κινδύνου και θα χρησιμοποιήσει ειδικά εργαλεία υπολογισμού του καρδιαγγειακού κινδύνου για τα επόμενα 10 ή ακόμη και 30 χρόνια.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συστήσει πρόσθετες εξετάσεις, όπως αξονική στεφανιαίων για τη μέτρηση του ασβεστίου στις αρτηρίες της καρδιάς. Υψηλή βαθμολογία υποδηλώνει ήδη υπάρχουσα αθηρωματική νόσο και ενισχύει την ανάγκη για θεραπεία, ενώ μηδενική τιμή μπορεί, σε ορισμένους ασθενείς, να επιτρέψει την αναβολή της φαρμακευτικής αγωγής. Επιπλέον εξετάσεις αίματος, όπως η λιποπρωτεΐνη(a) και η απολιποπρωτεΐνη Β, μπορούν επίσης να βοηθήσουν όταν η εκτίμηση του κινδύνου δεν είναι ξεκάθαρη.
Τι πρέπει να συζητήσετε με τον γιατρό σας
Πριν ξεκινήσει κάποιος στατίνη, είναι σημαντικό να γνωρίζει γιατί του προτείνεται η θεραπεία. Η σύσταση μπορεί να βασίζεται στα επίπεδα της LDL, στον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο ή στον συνδυασμό πολλών παραγόντων.
Οι ασθενείς καλό είναι να ρωτούν ποιο είναι το πραγματικό όφελος της θεραπείας, δηλαδή πόσο μειώνεται ο κίνδυνος εμφράγματος ή εγκεφαλικού τα επόμενα χρόνια και πώς θα παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα της αγωγής μέσω επαναληπτικών εξετάσεων και πιθανών προσαρμογών στη δοσολογία.
Τα οφέλη και οι πιθανές παρενέργειες
Οι στατίνες συγκαταλέγονται στα πιο καλά μελετημένα φάρμακα στην ιατρική και οι περισσότεροι άνθρωποι τις ανέχονται χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα.Η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια είναι οι μυϊκοί πόνοι ή η μυϊκή αδυναμία. Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, το πρόβλημα αντιμετωπίζεται με αλλαγή σκευάσματος, μικρότερη δόση ή διαφορετικό πρόγραμμα λήψης.
Οι στατίνες μπορούν επίσης να αυξήσουν ελαφρώς το σάκχαρο και τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, κυρίως σε άτομα που ήδη έχουν προδιαθεσικούς παράγοντες. Ωστόσο, για όσους διατρέχουν σημαντικό καρδιαγγειακό κίνδυνο, το όφελος από τη μείωση των εμφραγμάτων και των εγκεφαλικών θεωρείται σαφώς μεγαλύτερο από αυτόν τον μικρό επιπλέον κίνδυνο.Για τους νεότερους ανθρώπους με χαμηλό συνολικό κίνδυνο, που πιθανόν θα χρειαστεί να λαμβάνουν το φάρμακο επί δεκαετίες, η απόφαση απαιτεί πιο προσεκτική στάθμιση των οφελών και των πιθανών επιβαρύνσεων της μακροχρόνιας θεραπείας.
Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής παραμένουν απαραίτητες
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι, ανεξάρτητα από το αν κάποιος λαμβάνει στατίνες, η υγιεινή ζωή παραμένει το θεμέλιο της πρόληψης.
Η μεσογειακού τύπου διατροφή, πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και ψάρια, η τακτική άσκηση, η διατήρηση φυσιολογικού βάρους, η καλή ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και του διαβήτη, καθώς και η διακοπή του καπνίσματος και ο περιορισμός του αλκοόλ, μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Σε ορισμένους ανθρώπους με μέτριο κίνδυνο, οι γιατροί μπορεί να προτείνουν πρώτα αλλαγές στον τρόπο ζωής και επανεκτίμηση μετά από λίγους μήνες. Αντίθετα, όσοι έχουν πολύ υψηλή LDL ή πολλούς σοβαρούς παράγοντες κινδύνου είναι πιθανό να χρειαστούν συνδυασμό φαρμακευτικής αγωγής και αλλαγών στις καθημερινές τους συνήθειες.
Το βασικό μήνυμα των νέων οδηγιών είναι ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά νωρίτερα και να προσαρμόζεται στα χαρακτηριστικά κάθε ανθρώπου. Στόχος δεν είναι να λάβουν όλοι στατίνες, αλλά περισσότεροι πολίτες να συζητήσουν έγκαιρα με τον γιατρό τους πώς μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου πριν αυτή εκδηλωθεί.
Το μήνυμα των νέων οδηγιών
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι νέες οδηγίες δεν έχουν στόχο να αυξήσουν απλώς τον αριθμό των ανθρώπων που λαμβάνουν στατίνες, αλλά να εντοπίζουν νωρίτερα όσους διατρέχουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η απόφαση για έναρξη θεραπείας πρέπει να λαμβάνεται έπειτα από συζήτηση με τον γιατρό, με βάση το ατομικό ιστορικό, τις εξετάσεις και τον συνολικό τρόπο ζωής. Όπως τονίζουν οι ερευνητές, η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο «όπλο» απέναντι στα καρδιαγγειακά νοσήματα και όσο νωρίτερα ξεκινήσει, τόσο μεγαλύτερο μπορεί να είναι το όφελος για την υγεία.
Πηγή: CNN
