Σειρά σημαντικών προτάσεων για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσίασε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έθεσε στο επίκεντρο την ασφάλεια, την οικονομική ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης, ενώ πρότεινε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ και τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας. Ξεκινώντας την ομιλία της, η φον ντερ Λάιεν επέλεξε την περίφημη εισαγωγική φράση από το μυθιστόρημα του Τσαρλς Ντίκενς «Μια ιστορία δύο πόλεων»: «Ήταν η καλύτερη των εποχών. Ήταν η χειρότερη των εποχών».
Με την αναφορά στο έργο που διαδραματίζεται στο Λονδίνο και το Παρίσι την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης, θέλησε να περιγράψει τη σημερινή περίοδο ως εποχή μεγάλων ευκαιριών αλλά και σοβαρών κινδύνων. Σύμφωνα με την ίδια, η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα ολοένα πιο δύσκολο διεθνές περιβάλλον, ενώ στην ομιλία της συνέδεσε την ανάγκη προστασίας των ευρωπαϊκών δημοκρατιών τόσο με τις εξωτερικές απειλές και την παραπληροφόρηση όσο και με την άνοδο αντιευρωπαϊκών υπερεθνικιστικών δυνάμεων.
Πρόταση για τον Καναδά ως πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ
Μία από τις σημαντικότερες ανακοινώσεις της ήταν η πρόταση να ανοίξει ο δρόμος ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο «associate member», δηλαδή συνδεδεμένο μέλος, της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Θα ήθελα να εργαστούμε μαζί για να ανοίξουμε την πόρτα ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ», ανέφερε.
Η συγκεκριμένη μορφή συμμετοχής δεν προβλέπεται σήμερα από τις ευρωπαϊκές Συνθήκες και, εφόσον προχωρήσει, θα αποτελέσει σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Ένωση διαμορφώνει τις σχέσεις της με στενούς εταίρους.
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι Ευρώπη και Καναδάς μοιράζονται κοινή αντίληψη για ζητήματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κλιματική αλλαγή, η γεωπολιτική, η Ουκρανία, η άμυνα, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και οι αλυσίδες εφοδιασμού. Παράλληλα, προανήγγειλε βαθύτερη συνεργασία στην έξυπνη μεταποίηση, στην τεχνολογία, στην αμυντική βιομηχανία, στην ενέργεια και στην Αρκτική, ξεκαθαρίζοντας ότι η σχεδιαζόμενη εταιρική σχέση «δεν στρέφεται εναντίον κανενός».
Πρότεινε Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην ασφάλεια, υποστηρίζοντας ότι οι απειλές εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας αυξάνονται και ότι τα υφιστάμενα εργαλεία της ΕΕ έχουν σχεδιαστεί για ένα διαφορετικό διεθνές περιβάλλον. Αναφέρθηκε σε κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, εμπρησμούς, παραβιάσεις με drones και άλλες υβριδικές απειλές, προτείνοντας τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού άμεσου συντονισμού.
Στο πλαίσιο αυτό εισηγήθηκε τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας και ενός πρωτοκόλλου έκτακτης ανάγκης, μέσω του οποίου, όταν ένα κράτος-μέλος αντιμετωπίζει σοβαρό περιστατικό ασφαλείας, τα υπόλοιπα κράτη θα μπορούν να συντονίζουν άμεσα την ευρωπαϊκή απάντηση. Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ακόμη ότι η Ευρώπη έχει αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες κατά σχεδόν 80% μέσα στα τελευταία χρόνια, παρουσιάζοντας την εξέλιξη αυτή ως ένδειξη ότι η Ένωση αναλαμβάνει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την ασφάλειά της. Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία και υπογράμμισε ότι η Ευρώπη θα υπερασπιστεί το έδαφός της απέναντι σε στρατιωτικές, υβριδικές και άλλες απειλές.
A stronger, independent Europe is now emerging.
A Europe better able to defend itself than ever before.
That is there for Europeans.
This is a Europe we can be so proud of ↓ https://t.co/kwoTX3l4Ud— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) September 16, 2026
«Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό»
Μεγάλο μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε και στην ενεργειακή πολιτική. Η φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ακολουθήσει μια τεχνολογικά ουδέτερη προσέγγιση στην καθαρή ενέργεια, η οποία θα περιλαμβάνει τόσο τις ανανεώσιμες πηγές, όπως την αιολική και την ηλιακή ενέργεια, όσο και το βιομεθάνιο και την πυρηνική ενέργεια.
Η ενεργειακή αναταραχή που προκλήθηκε από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ ανέδειξε, σύμφωνα με την ίδια, την ανάγκη περιορισμού της εξάρτησης της Ευρώπης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Στόχος είναι η σημαντική αύξηση της παραγωγικής ικανότητας από ανανεώσιμες πηγές και ο διπλασιασμός περίπου του μεριδίου του ηλεκτρισμού στην τελική κατανάλωση ενέργειας έως το 2040. Η Επιτροπή έχει προτείνει ενδεικτικό στόχο 46% για την ηλεκτροδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίας έως τότε. «Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό», ήταν το μήνυμα που έστειλε, υποστηρίζοντας ότι η ταχύτερη ηλεκτροδότηση αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Πρώτη προτεραιότητα η αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας
Στο οικονομικό σκέλος, η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία αποδείχθηκε ανθεκτικότερη από ό,τι αναμενόταν απέναντι στις συνέπειες των πολέμων στη Μέση Ανατολή, ενώ η ανεργία παραμένει κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας και το αυξημένο κόστος δανεισμού εξακολουθούν να πιέζουν πολίτες και επιχειρήσεις.
Όπως τόνισε, θα χρειαστούν «σαφείς δημοσιονομικές επιλογές» ώστε να προστατευτεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα χωρίς να περιοριστούν οι αναγκαίες επενδύσεις, χαρακτηρίζοντας την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας πρώτη προτεραιότητα της Επιτροπής.
Μπλόκο στα social media για παιδιά κάτω των 13 ετών
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, προτείνοντας απαγόρευση πρόσβασης στα social media, στα διαδικτυακά παιχνίδια και στα chatbots για παιδιά κάτω των 13 ετών. Για τις ηλικίες από 13 έως 15 ετών, η πρόταση προβλέπει ειδικούς λογαριασμούς με εποπτεία από γονείς ή κηδεμόνες.
Η φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν είναι υποχρεωμένη να αποδέχεται εθιστικές λειτουργίες, αλγορίθμους που οδηγούν τα παιδιά σε ολοένα πιο ακραίο περιεχόμενο ή τη χρήση φωτογραφιών ανηλίκων για τη δημιουργία σεξουαλικοποιημένων εικόνων μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
Το μήνυμα για την τεχνητή νοημοσύνη
Στο μέτωπο της τεχνητής νοημοσύνης, η πρόεδρος της Κομισιόν έδωσε έμφαση στην ανάγκη να παραμείνει ο άνθρωπος στο επίκεντρο της τεχνολογικής εξέλιξης. Μίλησε για «AI with human agency», δηλαδή για τεχνητή νοημοσύνη στην οποία ο άνθρωπος διατηρεί τον έλεγχο και τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνεται διεθνώς η συζήτηση για την ασφάλεια και την ανάπτυξη των ισχυρότερων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Η αναφορά στους δύο νεκρούς της Ψάθας
Μία από τις πιο φορτισμένες στιγμές της ομιλίας ήταν η αναφορά στους δύο ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους κατά τη σύγκρουση δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων στην Ελλάδα το περασμένο καλοκαίρι. Η φον ντερ Λάιεν τίμησε τον Δανό πιλότο Rune Kyndal και τον Έλληνα αξιωματικό του Πυροσβεστικού Σώματος που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων κατάσβεσης. «Πέθαναν ως ήρωες», ανέφερε, με τους ευρωβουλευτές να σηκώνονται όρθιοι και να χειροκροτούν.
Στην Ολομέλεια βρισκόταν και η μητέρα του Δανού πιλότου, κρατώντας φωτογραφία του γιου της. Η ίδια και τα αδέλφια του είχαν προσκληθεί ως ειδικοί προσκεκλημένοι. Η πρόεδρος της Επιτροπής υπενθύμισε ότι ο Rune Kyndal είχε επιστρέψει στην Ευρώπη από τον Καναδά για να συνδράμει στις επιχειρήσεις κατά των πυρκαγιών και είχε πραγματοποιήσει σειρά αποστολών στην Ελλάδα. Παρότι επρόκειτο να κάνει διάλειμμα, παρέμεινε στη χώρα καθώς η κατάσταση βρισκόταν σε κρίσιμο σημείο.
The European Parliament hosts the 2026 State of the European Union debate live from Strasbourg.
— European Parliament (@Europarl_EN) September 16, 2026
Commission President Ursula von der Leyen and MEPs will assess the EU’s work over the past year and debate priorities for the future ↓https://t.co/qP6pFTCMWP
