Πρώτα ήρθε η ανακοίνωση το πρωί της 1ης Ιουνίου από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, πρωθυπουργό του Ισραήλ, και τον υπουργό Άμυνάς του, Ισραέλ Κατς, ότι διέταξαν τις Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας (IDF) να «πλήξουν τρομοκρατικούς στόχους» στη συνοικία Νταχίγια της Βηρυτού, πρωτεύουσας του Λιβάνου. Καθώς προχωρούσε η ημέρα, ακολούθησαν περισσότερες απειλές για επιθέσεις και στη συνέχεια μια προειδοποίηση από τον ισραηλινό στρατό που καλούσε τους κατοίκους της Νταχίγια, ενός προπύργιου της Χεζμπολάχ, της ιρανικής σιιτικής πολιτοφυλακής στον Λίβανο, να εκκενώσουν την περιοχή. Χιλιάδες είχαν ήδη εγκαταλείψει τα σπίτια τους. Αλλά για μία φορά, το Ισραήλ δεν έριξε τις βόμβες του.
Αντ' αυτού, το βράδυ ήρθε αυτό που ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλεσε «μια πολύ παραγωγική συνομιλία» με τον κ. Νετανιάχου. Σύμφωνα με το Axios, ήταν ένα γεμάτο βωμολοχίες «ξεσπάθωμα» του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος επέπληξε τον κ. Νετανιάχου λέγοντας ότι «όλοι μισούν τώρα το Ισραήλ». Το αποτέλεσμα ήταν μια υπόσχεση από το Ισραήλ να απέχει από το να βομβαρδίσει τη Βηρυτό. Η Χεζμπολάχ, με την οποία ο κ. Τραμπ είπε επίσης ότι συνομίλησε —ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που το έκανε (αν και μέσω μεσαζόντων)— δήλωσε επίσης ότι δεν θα εκτοξεύσει ρουκέτες και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον ισραηλινών πόλεων. Πριν μιλήσει με τον κ. Νετανιάχου, η κυβέρνηση είχε δεχθεί μια σειρά κλήσεων από Λιβανέζους και ηγέτες του Κόλπου, ανήσυχους ότι περαιτέρω κλιμάκωση στον Λίβανο θα ωθούσε το Ιράν να εγκαταλείψει τις παραπαίουσες διαπραγματεύσεις για την επίσημη λήξη του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου με το Ιράν και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Ήταν ένα διπλωματικό πλήγμα για τον Νετανιάχου. Ο Τραμπ, για άλλη μια φορά, διέταξε δημόσια τον Ισραηλινό πρωθυπουργό να μην ανοίξει πυρ. Και το Ιράν κατέδειξε ότι μπορεί να απαιτήσει κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, προστατεύοντας τον πληρεξούσιό του εκεί, ως προϋπόθεση για συνομιλίες κατάπαυσης του πυρός με την Αμερική. Μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, Ισραήλ και Αμερική είχαν εξαπολύσει τον πόλεμό τους εναντίον του Ιράν. Μιλούσαν για άνευ προηγουμένου στρατιωτικό συντονισμό. Σήμερα, το Ισραήλ έχει υποβιβαστεί σε ρόλο θεατή, αποκλεισμένο από τις διαπραγματεύσεις και περιμένοντας εντολές από την Αμερική.
Και όμως, ο κ. Τραμπ έχει κατ' ουσίαν κάνει χάρη στο Ισραήλ. Μπορεί να το εμπόδισε να εμπλακεί βαθύτερα στον Λίβανο. Όταν η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ στις 2 Μαρτίου, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τους προστάτες της που βρίσκονταν υπό πυρά, το Ιράν, οι IDF πίστεψαν ότι είχαν την ευκαιρία να τελειώσουν αυτό που ξεκίνησαν το 2024. Πριν από δύο χρόνια, το Ισραήλ είχε κατατροπώσει τη Χεζμπολάχ, σκοτώνοντας τους ηγέτες της και καταστρέφοντας μεγάλο μέρος του κάποτε τρομερού οπλοστασίου πυραύλων της. Ο σημερινός γύρος μαχών, ως τώρα, ήταν πολύ λιγότερο επιτυχής από την ισραηλινή σκοπιά.
Μια εξασθενημένη Χεζμπολάχ έχει καταφύγει στη χρήση φθηνών επιθετικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, παρόμοιων με εκείνα που έχουν μετατρέψει εδάφη και στις δύο πλευρές της πρώτης γραμμής μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας σε «ζώνες θανάτου». Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και οι εναπομείναντες πύραυλοι της Χεζμπολάχ δεν έχουν εμποδίσει τις εισβολές του Ισραήλ, αλλά έχουν προκαλέσει μια σταθερή ροή απωλειών μεταξύ των IDF.
Η έλλειψη αποτελεσματικής αντίδρασης στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχει ασκήσει πολιτική πίεση στην κυβέρνηση Νετανιάχου, τόσο από συμμάχους όσο και από αντιπάλους, να χτυπήσει τη Χεζμπολάχ με κάθε δυνατό τρόπο. Ο πρωθυπουργός ανταποκρίθηκε διατάσσοντας τις IDF να προελάσουν βαθύτερα στο λιβανέζικο έδαφος, διασχίζοντας τον ποταμό Λιτάνι, και διευρύνοντας τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Αντί να επαναλάβει την καταστροφικά αποτελεσματική εκστρατεία του 2024, η οποία ήταν πολύ πιο στοχευμένη, η σημερινή επίθεση του Ισραήλ αρχίζει να μοιάζει με τους πολέμους που έδωσε το Ισραήλ στον Λίβανο το 1982 και το 2006.
Το 1982, το Ισραήλ εισέβαλε στον Λίβανο για να πολεμήσει παλαιστινιακές πολιτοφυλακές που χρησιμοποιούσαν τη χώρα ως βάση για επιθέσεις κατά του Ισραήλ. Οι IDF παρέμειναν σε περιοχές του νοτίου Λιβάνου για τα επόμενα 18 χρόνια, αποκαλώντας το «ζώνη ασφαλείας». Όταν τελικά αποσύρθηκαν το 2000, άφησαν πίσω τους τη Χεζμπολάχ κυρίαρχη.
Στον επόμενο γύρο, το 2006, το Ισραήλ απάντησε σε επίθεση της Χεζμπολάχ εναντίον ισραηλινής συνοριακής περιπολίας με μαζικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στη Νταχίγια και μια νέα εισβολή. Τότε, η πολιτοφυλακή συγκρούστηκε με τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις φέρνοντάς τες σε αδιέξοδο μετά από 34 ημέρες.
Σε όλα αυτά τα χρόνια, το Ισραήλ αντιμετωπίζει το ίδιο δίλημμα στον Λίβανο. Παρά το συντριπτικό πλεονέκτημά του σε πυρομαχικά, στρατιωτική τεχνολογία και συλλογή πληροφοριών, η ολοκληρωτική εξάλειψη της Χεζμπολάχ ως μαχόμενης δύναμης είναι αδύνατη. Η κατάληψη μιας νέας «ζώνης ασφαλείας», όπως έχει ανακοινώσει ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, έχει προκαλέσει περισσότερα δεινά στους κατοίκους του νοτίου Λιβάνου, όπου χιλιάδες έχουν σκοτωθεί και εκατοντάδες χιλιάδες έχουν εκτοπιστεί. Και έχει αμφίβολη στρατηγική αξία, όταν η Χεζμπολάχ μπορεί ακόμη να συνεχίζει να στοχεύει τους στρατιώτες των IDF και τις βόρειες κοινότητες του Ισραήλ εξ αποστάσεως.
Οι εναλλακτικές δεν είναι ιδιαίτερα ελκυστικές. Μια ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ στον νότιο Λίβανο έχει αποδειχθεί ανίκανη ακόμη και να παρακολουθεί τη στρατιωτική οικοδόμηση της Χεζμπολάχ, πόσο μάλλον να την αποτρέψει. Και ενώ η λιβανέζικη κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για την ιδέα του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ, ο στρατός της εξακολουθεί να είναι πολύ αδύναμος για να το πράξει. Οι πολιτικοί της, εν τω μεταξύ, είναι κατανοητό ότι φοβούνται να αναζωπυρώσουν έναν εμφύλιο πόλεμο.
Ο κ. Τραμπ είχε συγκεντρώσει εκπροσώπους της ισραηλινής και της λιβανέζικης κυβέρνησης για συνομιλίες χθες στην Ουάσινγκτον, οι οποίες αναμένεται να συνεχιστούν σήμερα. Το γεγονός ότι η ισραηλινή κυβέρνηση διαπραγματεύεται θεωρητικά μια ευρύτερη ειρήνη με τον Λίβανο δεν έχει εμποδίσει τις δυνάμεις της να εδραιωθούν στο νότιο τμήμα της χώρας. Αλλά οι συνομιλίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια αρχή για να βρεθεί ένας τρόπος αποκλιμάκωσης. Στόχος της τελευταίας παρέμβασης του κ. Τραμπ ήταν να αποτρέψει τις ισραηλινές ενέργειες από το να εκτροχιάσουν τις συνομιλίες της Αμερικής με το Ιράν, τις οποίες επιθυμεί διακαώς να ολοκληρώσει (την 1η Ιουνίου παραπονέθηκε ότι «άρχισαν να γίνονται πολύ βαρετές»). Προς το παρόν, το περίφημο σύντομο εύρος προσοχής του προέδρου μπορεί να είναι το μόνο που στέκεται ανάμεσα στο Ισραήλ και μια ακόμη αιματηρή περιπέτεια στον Λίβανο.
EPA/WAEL HAMZEH
Δύο διασώστες σκοτώθηκαν σε ισραηλινό πλήγμα κατά ασθενοφόρου
Ισραηλινό πλήγμα στοχοθέτησε σήμερα «απευθείας» ασθενοφόρο στον νότιο Λίβανο, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δύο διασώστες και να τραυματιστεί ένας τρίτος, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας.
Το ασθενοφόρο ανήκει στην ένωση Ρισάλα, φίλα προσκείμενη στο κίνημα Αμάλ, που είναι σύμμαχος της Χεζμπολάχ, όπως διευκρίνισε το υπουργείο.
Από την αρχή του πολέμου μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ στις 2 Μαρτίου, τα ισραηλινά πλήγματα έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 130 διασώστες και μέλη ιατρικού προσωπικού, σύμφωνα με επίσημο απολογισμό.
Παράλληλα, ο λιβανικός στρατός ανακοίνωσε ότι πλήγμα «ισραηλινού μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone)» στοχοθέτησε όχημά του σε δρόμο στον νότιο Λίβανο, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί ένας αξιωματικός και ένας στρατιώτης.
Σε ανακοίνωση, ο στρατός, που παραμένει στο περιθώριο του πολέμου μεταξύ της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ και του Ισραήλ, κατήγγειλε «εσκεμμένη στόχευση μελών του στρατού, οχημάτων και θέσεών του» από τον ισραηλινό στρατό.
Με πληροφορίες από: Economist, ΑΠΕ-ΜΠΕ
