EPA/JIM LO SCALZO / POOL
Οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν ανακοίνωσαν ότι στοχοποίησαν αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο, ανταποδίδοντας τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ εναντίον στόχων στο νότιο τμήμα της ιρανικής επικράτειας, κατά μήκος των ακτών στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωνε χθες το πρωί πως η Ουάσιγκτον βρισκόταν κοντά σε «πολύ καλή συμφωνία» για να τερματιστεί ο πόλεμος που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, δίνοντας μάλιστα χρονοδιάγραμμα, «δύο ως τριών ημερών».
Η όποια αισιοδοξία κονιορτοποιήθηκε αργότερα μέσα στην ημέρα, όταν ανακοίνωσε ότι ελικόπτερο AH-64 Apache καταρρίφθηκε από τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν, διαμηνύοντας πως θα ακολουθούσε η προσήκουσα κατ’ αυτόν ανταπόδοση.
Τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα το Ιράν ανακοίνωσε πως προχώρησε σε επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων που φιλοξενούνται στο Μπαχρέιν και στην Ιορδανία. Ενώ στο Κουβέιτ, οι ένοπλες δυνάμεις ανέφεραν πως αντιμετώπιζαν «εναέριους εχθρικούς στόχους», χωρίς να ξεκαθαρίσουν σε ποιον επιρρίπτουν την ευθύνη για την επίθεση αυτή.
Στην Ιορδανία, οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι «στοχοποιήθηκαν και καταστράφηκαν τέσσερις σημαντικοί στόχοι», κάνοντας λόγο ιδίως για «ομάδες μαχητικών αεροσκαφών F-35 σε αεροπορική βάση και το κέντρο διοίκησης του αμερικανικού στρατού» στην Αζράκ. Οι ένοπλες δυνάμεις του χασεμιτικού βασιλείου πάντως αντέτειναν πως «κατέρριψαν» πέντε ιρανικούς πυραύλους και δεν αναφέρθηκαν ούτε θύματα ούτε ζημιές.
Στο Μπαχρέιν, το επίλεκτο σώμα αυτό των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων ανέφερε πως το ναυτικό του «διεξήγαγε επίθεση με drones εναντίον του 5ου στόλου» των ΗΠΑ, το αρχηγείο του οποίου βρίσκεται στο Μπαχρέιν, ενώ το υπουργείο Εσωτερικών της μοναρχίας αυτής ανακοίνωσε πως ενεργοποιήθηκαν σειρήνες της αεράμυνας.
Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης έκαναν λόγο για επιχειρήσεις σε ανταπόδοση για τις αμερικανικές επιθέσεις στην Τζασκ, στη Σιρίκ και στο νησί Κεσμ -- που «προκάλεσαν ζημιές σε πυλώνα τηλεπικοινωνιών στη Σιρίκ και κατέστρεψαν δυο δεξαμενές νερού στην πόλη». Πρόκειται για περιοχές στις νότιες ακτές του Ιράν στο στενό του Ορμούζ, το οποίο παραμένει de facto κλειστό.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως υπήρξαν σειρές εκρήξεων σε περιοχές κοντά στο στενό αυτό, στρατηγικής σημασίας για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις «έπληξαν εγκαταστάσεις αντιαεροπορικής άμυνας, σταθμούς ελέγχου στο έδαφος και εγκαταστάσεις ραντάρ επιτήρησης του Ιράν κοντά στο στενό του Ορμούζ», σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιοποίησε μέσω X το μεικτό διοικητήριό τους που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).
Η CENTCOM παρουσίασε τους βομβαρδισμούς αυτούς ως επιχείρηση «σε νόμιμη άμυνα» και «αναλογική» μετά την κατάρριψη του Apache.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, το επιθετικό ελικόπτερο εκτελούσε πτήση στο στενό του Ορμούζ όταν καταρρίφθηκε από το Ιράν τη Δευτέρα.
Οι νέες εχθροπραξίες στην περιοχή ανέβασαν, αν και όχι θεαματικά μέχρι στιγμής, την τιμή του πετρελαίου, με το βαρέλι του WTI (West Texas Intermediate), αμερικανικής ποικιλίας αναφοράς, να αυξάνεται κατά 0,74% στα 88,85 δολάρια, περί τις 05:30 (ώρα Ελλάδας).
BREAKING:
— Current Report (@Currentreport1) June 10, 2026
Iran is carrying out ballistic missile attacks against US military bases across the Middle East.
Explosions and possible impacts have been reported in Bahrain. pic.twitter.com/WaR0qrZ1Nl
«Η συμφωνία θα περιμένει»
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί φάνηκε να προσπαθεί να υποβαθμίσει τη συντριβή του ελικοπτέρου.
«Οι ξένες δυνάμεις κοντά στην επικράτειά μας εκτίθενται μόνιμα σε κίνδυνο (...) η καλύτερη λύση είναι να φύγουν», πρότεινε μέσω X, προσθέτοντας πως «προτιμάμε τη γλώσσα της διπλωματίας, αλλά μιλάμε κι άλλες γλώσσες».
Παρότι είχε τεθεί σε ισχύ την 8η Απριλίου εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, το Ιράν και το Ισραήλ ενεπλάκησαν σε νέες ανταλλαγές πληγμάτων την Κυριακή και τη Δευτέρα, με απολογισμό τρεις νεκρούς --συμπεριλαμβανομένων δύο στρατιωτικών-- και δεκαπέντε τραυματίες στην Ισλαμική Δημοκρατία, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Ο κ. Τραμπ αξίωσε κι οι δυο χώρες να παύσουν πυρ «αμέσως». Ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους φέρεται να θέλει να γυρίσει τη σελίδα του εξαιρετικά αντιδημοφιλούς στις ΗΠΑ πολέμου αυτού, καθώς πλησιάζουν οι εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του στην προεδρία.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε πρώτη ότι τερμάτισε την επιχείρησή της εναντίον του Ισραήλ. Η άλλη πλευρά επιβεβαίωσε την αναστολή των εχθροπραξιών.
Ισραηλινό σφυροκόπημα στην Τύρο
Η Τεχεράνη απαιτεί η οποία συμφωνία κλειστεί με τον Ουάσιγκτον για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή να συμπεριλαμβάνει το τέλος των εχθροπραξιών στον Λίβανο, το άλλο βασικό θέατρο της ένοπλης σύρραξης στη Μέση Ανατολή, όπου το Ισραήλ πολεμά τη Χεζμπολάχ από τη 2η Μαρτίου. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θέλει το ζήτημα του Λιβάνου να επιλυθεί χωριστά, σε δεύτερο χρόνο.
Η Τύρος, στον νότιο Λίβανο, σφυροκοπείται από τον ισραηλινό στρατό τις τελευταίες ημέρες. Τουλάχιστον έντεκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους χθες σε βομβαρδισμούς στην πόλη και προάστιά της, ανακοίνωσαν οι λιβανικές αρχές το βράδυ.
Για πρώτη φορά αφότου άρχισε ο νέος πόλεμος ανάμεσα στον ισραηλινό στρατό και στο σιιτικό κίνημα που πρόσκειται στο Ιράν, η χριστιανική συνοικία συμπεριλήφθηκε σε προειδοποίηση του ισραηλινού στρατού στους κατοίκους να απομακρυνθούν εσπευσμένα, επισήμανε ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου.
«Η χριστιανική συνοικία είναι πλέον άδεια κατά το 99%, είπε στο AFP ο Ουάλιντ ατ Ταουίλ, μέλος του δημοτικού συμβουλίου.
Η Χεζμπολάχ ανέλαβε από πλευράς της την ευθύνη για νέες επιθέσεις εναντίον ισραηλινών στρατευμάτων παρόντων στο νότιο τμήμα της λιβανικής επικράτειας, ιδίως στη Ρας αλ Νακούρα, στα σύνορα, καθώς και εναντίον του βόρειου Ισραήλ. Ο ισραηλινός στρατός διαβεβαίωσε ότι δεν αναφέρθηκε κανένας τραυματισμός στις τάξεις του ούτε σε αυτές των αμάχων. Ισχυρίστηκε εξάλλου ότι σκότωσε άνδρα ο οποίος άνοιξε πυρ εναντίον ανδρών του αφού πέρασε τη μεθόριο ερχόμενος από τον Λίβανο, στην περιοχή της Κιριάτ Σιμόνα.
VIDEO | Israeli attacks on the ancient port city of Tyre (Sour) are ongoing. pic.twitter.com/BBKMPvMBbx
— The Cradle (@TheCradleMedia) June 9, 2026
«Μια μόνιμη κρίση»
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πίστευαν ότι μια νίκη επί του Ιράν θα αναδιαμόρφωνε τη Μέση Ανατολή.
Η περιοχή αναδιαμορφώνεται. Αλλά όχι με τον τρόπο που περίμεναν. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν έχει ηττηθεί. Ο κίνδυνος τώρα είναι μια μακρά, φθίνουσα μόνιμη κρίση (permacrisis) που θα εισέρχεται και θα εξέρχεται από μια ανοιχτή σύρραξη.
Το ιρανικό καθεστώς αποδείχθηκε πολύ πιο σκληρό καρύδι για να σπάσει απ' ό,τι είχαν υποθέσει ο Τραμπ και ο Νετανιάχου. Η κρίση τους ήταν λανθασμένη και έχασαν τον έλεγχο των συνεπειών, επισημαίνει το BBC News.
Η πιο πρόσφατη από αυτές είναι η κατάρριψη του αμερικανικού επιθετικού ελικοπτέρου AH-64 Apache από το Ιράν. Είναι μια ακόμα υπενθύμιση ότι οι ηγέτες του Ιράν μπορούν ακόμη να πλήξουν τους Αμερικανούς και δεν θα αλλάξουν την αποφασιστικότητά τους να βγουν από αυτόν τον πόλεμο νικητές. Για εκείνους, η νίκη ισοδυναμεί με επιβίωση και ενισχυμένη αποτροπή, με τη μορφή αναγνώρισης του ελέγχου τους επί των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις πιο στρατηγικές πλωτές οδούς στον κόσμο.
Ο πρόεδρος και οι στρατηγοί του θα προσπαθήσουν να βαθμονομήσουν την απάντησή τους στην απώλεια του ελικοπτέρου, για να δείξουν εξίσου κατηγορηματικά ότι δεν μπορούν να τους εκφοβίσουν, αλλά ταυτόχρονα να διατηρήσουν την αργή και μέχρι στιγμής μη παραγωγική διπλωματική διαδικασία. Το πλήρωμα του Apache επέζησε. Αν είχαν σκοτωθεί, μια πολύ σκληρότερη απάντηση θα ήταν πιθανή.
Ο Τραμπ είχε υπολογίσει σε μια συμφωνία με το Ιράν για το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τη συμφωνία επί των όρων πολύ μακροπρόθεσμων συνομιλιών για τα μεγάλα ζητήματα, ξεκινώντας από το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και τα ευρύτερα πυρηνικά του σχέδια.
Ο πόλεμος είναι αντιδημοφιλής στην Αμερική κι εκείνος θέλει μια διέξοδο που μπορεί να παρουσιάσει ως νίκη. Αποδεικνύεται ότι είναι μια δύσκολη πρόκληση.
Ο Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου μαθαίνουν ένα παλιό μάθημα.
Από τότε που οι άνθρωποι ανακάλυψαν την τέχνη και την κατάρα του πολέμου, οι ηγέτες διαπίστωσαν ότι είναι ευκολότερο να ξεκινήσεις έναν πόλεμο παρά να τον τερματίσεις με μια ξεκάθαρη νίκη.
Όταν οδήγησαν τις χώρες τους σε πόλεμο με το Ιράν την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου, και οι δύο εξέδωσαν βιντεοσκοπημένες δηλώσεις, επιλέγοντας λέξεις που αντανακλούσαν την υπόθεση ότι πλησίαζε μια στιγμή ιστορικής αλλαγής. Το καθεστώς που κυβερνούσε το Ιράν από την ανατροπή του Σάχη το 1979 ήταν έτοιμο να φύγει.
Στις μικρές ώρες του πρωινού στο Μαρ-α-Λάγκο, το θέρετρό του στη Φλόριντα, ο Τραμπ, επανέλαβε την υπόσχεση που είχε δώσει στους Ιρανούς αντιπάλους του καθεστώτος τον Ιανουάριο ότι «η βοήθεια είναι καθ' οδόν».
«Στον σπουδαίο και περήφανο λαό του Ιράν, λέω απόψε ότι η ώρα της ελευθερίας σας είναι κοντά. Μείνετε σε καταφύγια. Μην βγαίνετε από τα σπίτια σας. Είναι πολύ επικίνδυνα έξω. Βόμβες θα πέφτουν παντού. Όταν τελειώσουμε, αναλάβετε την κυβέρνησή σας. Θα είναι δική σας για να την πάρετε. Αυτή θα είναι πιθανότατα η μοναδική σας ευκαιρία για γενιές».
Το επόμενο πρωί, ο Νετανιάχου στάθηκε στο ηλιακό φως στην ταράτσα του Κίρια, του ουρανοξύστη του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ στο κέντρο του Τελ Αβίβ, για να ηχογραφήσει την ομιλία του. Όπως και ο Τραμπ, μίλησε σαν η νίκη να ήταν βέβαιη.
«Αυτός ο συνασπισμός δυνάμεων μας επιτρέπει να κάνουμε αυτό που λαχταρούσα εδώ και 40 χρόνια: να συντρίψω το τρομοκρατικό καθεστώς ολοκληρωτικά. Αυτό υποσχέθηκα – και αυτό θα κάνουμε».
Σε όλη του την πολιτική ζωή, ο Νετανιάχου υποστήριζε ότι η πραγματική απειλή για το Ισραήλ προέρχεται από το Ιράν, όχι από τους Παλαιστίνιους ή τους Άραβες γείτονες της χώρας του. Είχε προσπαθήσει και είχε αποτύχει να πείσει άλλους Αμερικανούς προέδρους να τον συμμετάσχουν στην επίθεση κατά του Ιράν. Ο Τραμπ ήταν διαφορετικός.
Για περισσότερα από δύο χρόνια, από τότε που η Χαμάς επιτέθηκε στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο Νετανιάχου έλεγε στους Ισραηλινούς ότι η ισχύς του στρατού τους, υποστηριζόμενη από την Αμερική, θα νικούσε τους εχθρούς τους και θα εγκαινίαζε ένα πλουσιότερο και ασφαλέστερο μέλλον. Η βία, όχι η διπλωματία, ήταν η απάντηση.
Ο Νετανιάχου είχε το ύφος ενός ανθρώπου του οποίου η στιγμή είχε φτάσει. Αντίθετα, όταν αντιμετώπισε τις κάμερες αφού ο Τραμπ τού είπε να ακυρώσει τα σχέδιά του να επιτεθεί στη Βηρυτό τη Δευτέρα, ο κορυφαίος αρθρογράφος ισραηλινής εφημερίδας Μπεν Κασπίτ είπε ότι έμοιαζε με ξεφουσκωμένο μπαλόνι.
Ο Κασπίτ είναι ένας από τους πιο φλογερούς επικριτές του πρωθυπουργού. Αλλά είναι σαφές ότι η στρατηγική του Νετανιάχου να χρησιμοποιήσει βία για να λυγίσει την περιοχή στη θέλησή του έχει αποτύχει.
Ο Τραμπ περίμενε μια γρήγορη νίκη. Είχε παρακολουθήσει με απόλαυση πώς ο αμερικανικός στρατός απήγαγε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας και τη σύζυγό του, τους έστειλε σε μια φυλακή στη Νέα Υόρκη και εγκατέστησε έναν συμβιβαστικό διάδοχο στο Καράκας. Κλασική αλλαγή καθεστώτος, πίστευε, πολύ καλύτερη από τους ατελείωτους πολέμους που έδωσαν οι προκάτοχοί του στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Το Ιράν θα ήταν το επόμενο στη λίστα.
Και οι δύο άνδρες πρέπει να αναρωτιούνται τι πήγε στραβά. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο. Το Ισραήλ είναι η υπερδύναμη της Μέσης Ανατολής.
Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου είδαν ένα καθεστώς στην Τεχεράνη να παραπαίει από την οικονομική κρίση που προκλήθηκε από κυρώσεις, κακή διαχείριση και διαφθορά. Το Ισραήλ είχε καταφέρει συντριπτικά πλήγματα στους συμμάχους του, τη Χαμάς στη Γάζα και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Ο άλλος βασικός του σύμμαχος, ο Μπασάρ αλ Άσαντ, είχε εκθρονιστεί από την προεδρία της Συρίας και κατέφυγε στη Μόσχα. Τον Ιανουάριο, το καθεστώς συνέτριψε τεράστιες διαδηλώσεις εναντίον του σκοτώνοντας χιλιάδες Ιρανούς πολίτες.
Υποτίμησαν την ανθεκτικότητα, τη σκληρότητα και την πονηριά του ισλαμικού καθεστώτος. Πίστευαν ότι η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του και των στενότερων υπολοχαγών του θα προκαλούσε την κατάρρευση του καθεστώτος από μέσα.
Υπερεκτίμησαν την αποτελεσματικότητα της στρατιωτικής βίας εναντίον ενός καθεστώτος που είχε αντιμετωπίσει επαναλαμβανόμενες απειλές για σχεδόν 50 χρόνια, είχε σχεδιαστεί για να επιβιώσει από μια επίθεση και είχε σκεφτεί ενδελεχώς μια αντίληψη εθνικής ασφάλειας που υποστηριζόταν από τις θρησκευτικές και ιδεολογικές του πεποιθήσεις.
Τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη του Κόλπου, σύμμαχοι των ΗΠΑ, και στην περίπτωση των ΗΑΕ και του Μπαχρέιν και του Ισραήλ επίσης, έχουν υποστεί συντριπτικά πλήγματα. Δεν είναι μόνο η χαμένη εισροή από πετροχημικά και τα υποπροϊόντα τους, όπως τα λιπάσματα. Έχουν χτίσει το μέλλον τους γύρω από τη δημιουργία μιας όασης σταθερότητας και επιχειρήσεων πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων στον Κόλπο. Οι πιθανοί επενδυτές και τουρίστες βλέπουν τον πόλεμο να μετατρέπει αυτό το όραμα σε μια όαση.
Το ιρανικό καθεστώς πιστεύει ότι η επιβίωσή του και η ευκολία με την οποία έθεσε σε ασφυξία την παγκόσμια οικονομία κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ και επιτιθέμενοι στους Άραβες γείτονές του στον Κόλπο μπορούν να μεταφραστούν σε μακροπρόθεσμη αποτροπή κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Οι άνδρες που αντικατέστησαν την παλιά φρουρά των Ιρανών ηγετών που σκοτώθηκαν από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ είναι εξίσου ιδεολόγοι με τους προκατόχους τους, αλλά πολύ πιο πρόθυμοι να αναλάβουν ρίσκα σε αυτό που θεωρούν ως μια υπαρξιακή πάλη. Πιστεύουν ότι μόνο τα λόγια δεν θα σταματήσουν μελλοντικές επιθέσεις από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ. Αντ' αυτού, θέλουν να δείξουν ότι περισσότερες επιθέσεις στο Ιράν θα οδηγήσουν σε επώδυνες συνέπειες.
Ένα βασικό μέρος της στρατηγικής τους είναι η σύνδεση του πολέμου στον Λίβανο με τον πόλεμο στον Κόλπο. Το μήνυμα του καθεστώτος προς τον Τραμπ είναι ότι δεν μπορεί να ελπίζει σε κανενός είδους συμφωνία εάν το Ισραήλ συνεχίσει να βομβαρδίζει τον Λίβανο και να προσπαθεί να καταστρέψει τη Χεζμπολάχ, την πολιτοφυλακή και το πολιτικό κίνημα που καλλιεργεί από τη δεκαετία του 1980 ως μπροστινή άμυνά του κατά του Ισραήλ.
Περιορίζοντας τα σχέδια του Ισραήλ να επιτεθεί στη Βηρυτό, με το σκεπτικό ότι μια συμφωνία είναι κοντά (ένας ισχυρισμός που έχει κάνει ξανά στο παρελθόν, εσφαλμένα), ο Τραμπ έδειξε σιωπηρά ότι αποδέχεται τη σύνδεση μεταξύ του τι συμβαίνει στον Λίβανο και του τι συμβαίνει στον Κόλπο.
Τη Δευτέρα, ο Νετανιάχου είπε ότι δεν θα αποδεχόταν τη σύνδεση. Ήταν, όπως είπε, «αφόρητη και εντελώς απαράδεκτη». Το πρόβλημά του είναι ότι ο Τραμπ θα θέσει τα συμφέροντά του και την επιθυμία του να τερματίσει τον πόλεμο πάνω από την αποφασιστικότητα του Νετανιάχου να συνεχιστεί μέχρι να μπορέσει να δηλώσει ότι το ισλαμικό καθεστώς στην Τεχεράνη έχει ακρωτηριαστεί.
Ο Νετανιάχου ακύρωσε μια σχεδιαζόμενη επίθεση στη Βηρυτό, αλλά από τότε, ο στρατός του Ισραήλ, οι IDF, συνέχισαν να πλήττουν τον νότιο Λίβανο πολύ σκληρά.
Όταν τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν τον Μάρτιο, υπήρξαν δραματικές προειδοποιήσεις για παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες εάν παρέμεναν κλειστά μέχρι τον Ιούνιο.
Όχι μόνο η ζωτικής σημασίας πλωτή οδός που ήταν ανοιχτή μέχρι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να επιτεθούν στο Ιράν παραμένει κλειστή. Χωρίς αξιοσημείωτες διπλωματικές ανακαλύψεις, είναι δύσκολο να δούμε πώς θα ανοίξει ξανά σύντομα.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, BBC
