Εικοσιπέντε χρόνια μετά την πρώτη του προβολή, το Gilmore Girls εξακολουθεί να κερδίζει νέους θεατές και να επιστρέφει ξανά και ξανά στις οθόνες των παλιών του θαυμαστών, χάρη στις δυνατές γυναικείες ιστορίες, τις σύνθετες οικογενειακές σχέσεις και τη μοναδική ατμόσφαιρα του Stars Hollow.
Σε μια εποχή κατά την οποία πολλές τηλεοπτικές σειρές δυσκολεύονταν ακόμη και να περάσουν το Bechdel Test, το Gilmore Girls επέλεξε να τοποθετήσει τις γυναίκες στο επίκεντρο. Εξερεύνησε σχέσεις κάθε είδους – φιλικές, συγκρουσιακές, οικογενειακές και ερωτικές – δίνοντάς τους βάθος, αντιφάσεις και πολυπλοκότητα.
Οι γυναίκες της σειράς δεν παρουσιάστηκαν απλώς ως εργαλεία για να προχωρήσει η ιστορία ενός άνδρα, αλλά ως ολοκληρωμένοι χαρακτήρες που άξιζαν να έχουν τις δικές τους ιστορίες. Αυτός θεωρείται ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους το Gilmore Girls, παραμένει πολιτιστικό φαινόμενο ακόμη και 25 χρόνια μετά την πρώτη προβολή του. Με την πάροδο των χρόνων, η δημοτικότητά του όχι μόνο δεν μειώθηκε, αλλά ενισχύθηκε. Πολλοί αφοσιωμένοι fans επιστρέφουν στη σειρά σχεδόν κάθε χρόνο και για αρκετούς άλλους αποτελεί την απόλυτη «comfort σειρά», και όχι χωρίς λόγο.
Το ερώτημα, βεβαίως, παραμένει: γιατί το Gilmore Girls εξακολουθεί να είναι τόσο δημοφιλές 25 χρόνια αργότερα;
Το διαγενεακό τραύμα και η προσπάθεια επούλωσης
Ένα από τα στοιχεία που έκαναν το Gilmore Girls τόσο οικείο στο κοινό ήταν η έμφαση στις σχέσεις μητέρας και κόρης. Οι δύο βασικοί άξονες της σειράς ήταν οι σχέσεις της Lorelai με την Emily και της Lorelai με τη Rory. Οι δύο δεσμοί είναι εμφανώς πολύ διαφορετικοί, ωστόσο ανάμεσά τους υπάρχουν και πιο διακριτικές ομοιότητες. Η Emily υπήρξε και παρέμεινε μια κακοποιητική μητέρα απέναντι στη Lorelai, παρότι η συμπεριφορά της πιθανότατα δεν ήταν συνειδητά κακοποιητική - πίστευε πραγματικά ότι έκανε αυτό που θεωρούσε σωστό για την κόρη της. Όμως, προβάλλοντας πάνω της τις δικές της αντιλήψεις και αρνούμενη να αποδεχτεί την αυτονομία της, κατέληξε να περιορίζει την ανάπτυξή της και να την κάνει να αισθάνεται μόνη ακόμη και μέσα στο ίδιο της το σπίτι. Ο τρόπος με τον οποίο η Lorelai μεγάλωσε τη Rory επηρεάστηκε άμεσα από αυτή τη δύσκολη παιδική ηλικία.
Η Lorelai ήθελε να γίνει ακριβώς ό,τι δεν ήταν η μητέρα της. Στην προσπάθειά της, όμως, να απορρίψει τα αρνητικά χαρακτηριστικά του τρόπου ανατροφής της Emily, πέταξε μαζί τους και ορισμένα από τα θετικά. Ακόμη και ως ενήλικη, η Lorelai συνέχιζε να διαχειρίζεται τις συνέπειες της παιδικής της εμπειρίας.
Συχνά παρουσιάζεται πεισματάρα και ανώριμη, κάτι που μπορεί να ερμηνευθεί ως μια μορφή εσωτερικής εξέγερσης. Ως παιδί δεν είχε τη δυνατότητα να εκφράζει ελεύθερα τον εαυτό της και, έτσι, ως ενήλικη επιμένει με κάθε τρόπο στο δικαίωμά της να το κάνει. Παράλληλα, ενθαρρύνει αντίστοιχα χαρακτηριστικά και στη Rory. Εξιδανικεύει έναν έντονο ατομικισμό και καλλιεργεί στην κόρη της την πεποίθηση ότι κατά κάποιον τρόπο είναι ξεχωριστή και ανώτερη από τους γύρω της.
Πώς το τραύμα της Lorelai επηρέασε τη Rory
Αν και η Rory παρουσιάζεται ως ένα καλό παιδί, η αίσθηση ότι δικαιούται ιδιαίτερη μεταχείριση γίνεται πολύ πιο εμφανής όταν πηγαίνει στο Yale. Στο Stars Hollow όλοι την περιβάλλουν με θαυμασμό. Στο πανεπιστήμιο, όμως, ούτε οι καθηγητές ούτε οι συμφοιτητές της της προσφέρουν την αμέριστη προσοχή στην οποία είχε συνηθίσει. Η αλλαγή αυτή την αποσταθεροποιεί και χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί στο γεγονός ότι δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα για όλους.
Αν η Lorelai είχε επιβάλει περισσότερους κανόνες και είχε βοηθήσει τη Rory να έρθει περισσότερο σε επαφή με τις απαιτήσεις του πραγματικού κόσμου, ενδεχομένως η προσαρμογή της να ήταν λιγότερο δύσκολη. Αυτό φαίνεται χαρακτηριστικά στο επεισόδιο στο οποίο η Rory φτάνει για πρώτη φορά στο Yale και χρειάζεται τη μητέρα της να μείνει μαζί της όλη τη νύχτα.
Η Rory δεν έχει αναπτύξει ακόμη πλήρως τους μηχανισμούς που απαιτούνται για να αντιμετωπίζει μόνη δύσκολες καταστάσεις και, όταν πιέζεται, καταφεύγει σχεδόν πάντα στη μητέρα της. Η Emily, από την άλλη πλευρά, κουβαλούσε για χρόνια πικρία απέναντι στη Lorelai, επειδή θεωρούσε ότι την είχε κρατήσει μακριά από τη Rory κατά την παιδική της ηλικία. Παρότι δεν λέγεται ποτέ ανοιχτά, υπάρχει η αίσθηση ότι ένα μέρος αυτής της πικρίας το συμμεριζόταν και η ίδια η Rory. Όταν της δόθηκε η ευκαιρία, αγκάλιασε τη σχέση με τους παππούδες της και για μεγάλο διάστημα δεν φάνηκε να αντιλαμβάνεται πλήρως το τραύμα που είχαν προκαλέσει στη μητέρα της.
Η Rory αρχίζει να κατανοεί πραγματικά τι σήμαινε για τη Lorelai να μεγαλώσει με την Emily και τον Richard όταν εγκαταλείπει προσωρινά το Yale και πηγαίνει να ζήσει μαζί τους. Η καθημερινή εμπειρία του πόσο ασφυκτικό μπορεί να γίνει το συγκεκριμένο περιβάλλον τής δίνει μια νέα κατανόηση της επαναστατικότητας της μητέρας της και του λόγου για τον οποίο είχε απορρίψει εξαρχής αυτόν τον τρόπο ζωής.
Καθ’ όλη τη διάρκεια των σεζόν, η εξέλιξη αυτών των σχέσεων αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη κινητήρια δύναμη πίσω από την ανάπτυξη των χαρακτήρων. Οι κύκλοι του διαγενεακού τραύματος και της επούλωσης επηρεάζουν διαρκώς τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.
Η γοητεία των ιστοριών χωρίς υπερβολικό δράμα
Ενώ πολλές τηλεοπτικές σειρές βασίζονται σε ακραίες ανατροπές και δραματικές καταστάσεις, το Gilmore Girls ακολουθεί την αντίθετη κατεύθυνση. Η θαλπωρή και η αίσθηση οικειότητας κυριαρχούν, ενώ τα επεισόδια είναι σχετικά χαμηλής έντασης και εύκολα στην παρακολούθηση. Αυτό το είδος τηλεόρασης είναι πλέον αρκετά σπάνιο, ιδιαίτερα στις σύγχρονες παραγωγές.
Στην εποχή του σκληρού ανταγωνισμού των streaming πλατφορμών, οι σειρές συχνά πρέπει να παλεύουν συνεχώς για να μην ακυρωθούν. Αυτό οδηγεί σε εντονότερες ιστορίες, στις οποίες σχεδόν κάθε λεπτό πρέπει να εξυπηρετεί μια σημαντική εξέλιξη. Στο Gilmore Girls, αντίθετα, ένα επεισόδιο μπορούσε απλώς να υπάρχει. Δεν ήταν απαραίτητο να αλλάξει δραματικά την κεντρική ιστορία. Μπορούσε απλώς να παρουσιάσει ένα μικρό κομμάτι καθημερινής ζωής. Αυτή η χαμηλής έντασης αφήγηση το καθιστά ιδανικό για συνεχόμενη παρακολούθηση. Πολλοί fans το βλέπουν κάθε χρόνο ως την απόλυτη comfort σειρά τους.
Το Gilmore Girls έχει πλέον συνδεθεί τόσο στενά με το φθινόπωρο, ώστε για αρκετούς θεατές η επαναπροβολή του έχει γίνει σχεδόν παράδοση όταν τα φύλλα αρχίζουν να αλλάζουν χρώμα και να πέφτουν από τα δέντρα. Σε μια σύγχρονη εποχή όπου η καθημερινότητα κινείται με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς, η αίσθηση άνεσης και ασφάλειας έχει αποκτήσει ιδιαίτερη αξία.
Το Gilmore Girls καλύπτει ακριβώς αυτή την ανάγκη. Επιτρέπει στον θεατή να απομακρυνθεί για λίγο από μια χαοτική καθημερινότητα και να μεταφερθεί στην ήρεμη, παράξενη αλλά γοητευτική πραγματικότητα του Stars Hollow.
Γυναίκες που δεν καθορίζονται από τις σχέσεις τους
Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχωρίζει στη σειρά είναι ότι οι γυναικείοι χαρακτήρες δεν καθορίζονται αποκλειστικά από τις ερωτικές τους σχέσεις. Παρότι το Gilmore Girls περιλαμβάνει αρκετές ερωτικές ιστορίες, αυτές δεν αποτελούν ποτέ το βασικό χαρακτηριστικό των δύο πρωταγωνιστριών. Αντίθετα, οι ιστορίες τους περιστρέφονται σε μεγάλο βαθμό γύρω από τις φιλοδοξίες, τα επιτεύγματα και τους προσωπικούς τους στόχους.
Η Rory έχει από την αρχή έντονο ακαδημαϊκό προσανατολισμό. Ένα μεγάλο μέρος των πρώτων σεζόν αφορά το πανεπιστήμιο που θα επιλέξει.
Αρκετά επεισόδια αφιερώνονται στο δίλημμα ανάμεσα στο Harvard και το Yale, μέχρι που τελικά επιλέγει το δεύτερο, συνεχίζοντας κατά κάποιον τρόπο την οικογενειακή παράδοση που η Lorelai είχε εγκαταλείψει. Όταν φτάνει στο πανεπιστήμιο, η ιστορία μετατοπίζεται στην προσπάθειά της να προσαρμοστεί στο νέο ακαδημαϊκό περιβάλλον και να αποφασίσει ποια επαγγελματική πορεία θέλει να ακολουθήσει.
Η Lorelai, αντίστοιχα, δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την παραδοσιακή της εκπαίδευση επειδή έμεινε έγκυος στη Rory. Ωστόσο, η σειρά τη δείχνει να επιστρέφει στην εκπαίδευση ως ενήλικη. Παρακολουθεί σχολή διοίκησης επιχειρήσεων και αποφοιτά όταν η Rory είναι 16 ετών – στην ίδια ηλικία που η Lorelai είχε μείνει έγκυος. Με τις γνώσεις αυτές προχωρά στη συνέχεια σε κάτι που πάντα ονειρευόταν: ανοίγει το δικό της πανδοχείο. Μαζί με τη Sookie μετατρέπουν το Dragonfly Inn σε μεγάλη επιτυχία, ενώ η Lorelai καλείται να αντιμετωπίσει σειρά δύσκολων προβλημάτων και καταστάσεων. Παρότι τόσο η Rory όσο και η Lorelai είναι αναμφίβολα ατελείς χαρακτήρες, επιδιώκουν τους στόχους τους και το κοινό τις παρακολουθεί να καταφέρνουν πολλά από όσα ονειρεύονται.
Για σειρά των αρχών της δεκαετίας του 2000, η συγκεκριμένη προσέγγιση είχε σαφή φεμινιστική διάσταση. Η ευτυχία τους δεν παρουσιάζεται ως κάτι που θα έρθει απαραίτητα μέσω ενός άνδρα, αλλά μέσα από τα δικά τους επιτεύγματα.
«Είμαι Team...»
Παρά τον ισχυρό φεμινιστικό πυρήνα της σειράς, μεγάλο μέρος των συζητήσεων των fans εξακολουθεί να επικεντρώνεται στους άνδρες. Πρόκειται όμως και για ένα ενδιαφέρον παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το κοινό καταναλώνει την ποπ κουλτούρα. Το «shipping» θεωρείται χαρακτηριστικό φαινόμενο της γενιάς των Millennials.
Το Gilmore Girls, που έκανε πρεμιέρα το 2000, βρέθηκε στην ιδανική χρονική στιγμή για να γίνει αντικείμενο αυτής της κουλτούρας. Οι fans επένδυσαν ιδιαίτερα στις ερωτικές σχέσεις των χαρακτήρων. Και ενώ η Lorelai παρουσιαζόταν σε μεγάλο βαθμό ως προορισμένη να καταλήξει με τον Luke, οι σχέσεις της Rory ήταν πολύ πιο αμφίρροπες.
Η αντιπαράθεση Team Logan, Team Jess ή Team Dean πιθανότατα δεν θα τελειώσει ποτέ. Πολλοί fans έχουν ιδιαίτερα έντονες απόψεις και οι σχετικές συζητήσεις εξακολουθούν να κυριαρχούν στις κοινότητες της σειράς. Οι απόψεις αυτές, πάντως, μπορούν να αλλάξουν με την ηλικία.
«Το περιστατικό στο δωμάτιο του Kyle»
Μία από τις πιο δύσκολες σκηνές της σειράς είναι εκείνη που η Rory αργότερα αποκαλεί «το περιστατικό στο δωμάτιο του Kyle». Ένας βασικός λόγος για τον οποίο η σκηνή προκαλεί σήμερα τόσο έντονη δυσφορία είναι ότι αυτό που τελικά παρουσιάζεται στην οθόνη φαίνεται διαφορετικό από αυτό που πιθανότατα είχαν σκοπό να μεταδώσουν οι δημιουργοί. Από τον τρόπο γραφής της σκηνής και τις αντιδράσεις των χαρακτήρων φαίνεται ότι δεν προοριζόταν να παρουσιαστεί ως σεξουαλική επίθεση.
Ωστόσο, μέσα από τη σύγχρονη αντίληψη γύρω από τη συναίνεση, μπορεί εύκολα να ερμηνευθεί με αυτόν τον τρόπο. Οι αντιλήψεις γύρω από τη συναίνεση ήταν πολύ πιο ασαφείς στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και η συγκεκριμένη σκηνή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της εποχής στην οποία γράφτηκε. Ο Jess βρίσκεται σε πολύ άσχημη ψυχολογική κατάσταση επειδή έχει μόλις μάθει ότι μένει στην ίδια τάξη και δεν επιτρέπεται να πάει στον χορό αποφοίτησης.
Δεν έχει αποκαλύψει τίποτα από αυτά στη Rory. Οι δυο τους βρίσκονται στο πάρτι του Kyle και η Rory καταλαβαίνει ότι είναι στενοχωρημένος. Σύντομα αρχίζουν να φιλιούνται στο κρεβάτι του Kyle. Αρχικά, η επαφή είναι πλήρως συναινετική. Το πρόβλημα προκύπτει όταν ο Jess επιχειρεί να προχωρήσει περισσότερο και η Rory διστάζει. Η Rory τού λέει αρκετές φορές να περιμένει. Ο Jess δεν προχωρά περισσότερο, αλλά ταυτόχρονα δεν σταματά αμέσως. Τελικά, όταν εκείνη φωνάζει πιο έντονα το όνομά του και απομακρύνεται, εκείνος σταματά. Όλο το περιστατικό διαρκεί μόλις λίγα δευτερόλεπτα, αλλά παραμένει εξαιρετικά προβληματικό.
Πώς άλλαξε η αντίδραση του κοινού
Την εποχή της πρώτης προβολής, η δυσαρέσκεια των fans πιθανότατα επικεντρωνόταν περισσότερο στην αντίδραση του Jess, ο οποίος εκνευρίζεται – αν και η Rory δεν γνωρίζει ότι ο πραγματικός λόγος της έντασής του αφορά το σχολείο και όχι εκείνη. Σήμερα, αντίθετα, το ίδιο το ερωτικό περιστατικό μπαίνει στο επίκεντρο.
Η απουσία μιας ξεκάθαρης και ενθουσιώδους συναίνεσης από τη Rory, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιεί επανειλημμένα τη λέξη «περίμενε», κάνει τη σκηνή πολύ πιο προβληματική μέσα από τη σημερινή οπτική. Ωστόσο, φαίνεται απίθανο οι σεναριογράφοι να είχαν σκοπό να παρουσιάσουν τον Jess ως χαρακτήρα που διαπράττει σεξουαλική επίθεση.
Ένας τέτοιος χειρισμός θα κατέστρεφε πλήρως τον χαρακτήρα του, ο οποίος είχε δημιουργηθεί ώστε να παραμένει συμπαθής και να προκαλεί την κατανόηση του κοινού. Μια σκηνή που σχεδιάστηκε κυρίως για να δημιουργήσει ένταση και να οδηγήσει στον καβγά Jess–Dean κατέληξε, μέσα από τα σημερινά δεδομένα, να θεωρείται μία από τις πιο προβληματικές ολόκληρης της σειράς.
Το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε ως αφορμή για τον καβγά των δύο αγοριών στέρησε παράλληλα από το κοινό τη δυνατότητα να δει τον Jess να ζητά συγγνώμη από τη Rory. Πιθανότατα μάλιστα κατευθυνόταν προς εκείνη ακριβώς για να της μιλήσει, όταν ο Dean του επιτέθηκε. Μια ειλικρινής συζήτηση ανάμεσα στον Jess και τη Rory θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η σκηνή.
Η Rory θα μάθαινε ότι ο θυμός του αφορούσε την αποτυχία του στο σχολείο και όχι το γεγονός ότι εκείνη τον απέρριψε. Παράλληλα, το κοινό θα μπορούσε να τον δει να αναλαμβάνει την ευθύνη για τη συμπεριφορά του. Η επιλογή της ιστορίας να κινηθεί διαφορετικά είχε ως αποτέλεσμα ο Jess να μην λογοδοτήσει ουσιαστικά ποτέ για όσα συνέβησαν στο δωμάτιο.
Το Stars Hollow και η δύναμη του συνόλου
Όσο ενδιαφέροντες και αν είναι οι βασικοί χαρακτήρες, το Gilmore Girls δεν θα ήταν το ίδιο χωρίς το μεγάλο σύνολο δευτερευόντων χαρακτήρων. Οι ιδιόρρυθμοι κάτοικοι του Stars Hollow αποτελούν βασικό μέρος της ταυτότητας της σειράς. Καθένας έχει τη δική του ιδιαίτερη προσωπικότητα και προσθέτει διαφορετικές δυναμικές στις ιστορίες.
Ο Kirk αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα. Έχει μια μοναδική προσωπικότητα και αρνείται να περιοριστεί από κοινωνικές νόρμες. Το γεγονός ότι αποτελεί τόσο αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης δείχνει παράλληλα πόσο αποδεκτική κοινότητα είναι το Stars Hollow. Οι κάτοικοι δεν τον αντιμετωπίζουν ποτέ σαν ανεπιθύμητο ή παράξενο ξένο. Τον αποδέχονται ακριβώς όπως είναι. Ακόμη και πιο δύσκολοι χαρακτήρες, όπως ο Taylor, έχουν σημαντικό ρόλο. Προσφέρει την απαραίτητη σύγκρουση για να εξελιχθούν πολλές ιστορίες. Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν αποτελεί πραγματικό «κακό» της σειράς, αλλά απλώς έναν συνηθισμένο άνθρωπο με έντονα χαρακτηριστικά.
Αυτές οι ανθρώπινες σχέσεις, είτε είναι ζεστές είτε γεμάτες εντάσεις, αποτελούν θεμέλιο του Gilmore Girls. Οι μικρές εικόνες καθημερινής ζωής μιας κωμόπολης ενισχύουν ακόμη περισσότερο την αίσθηση θαλπωρής. Οι παράξενες τοπικές εκδηλώσεις – από το Bid-on-a-Basket μέχρι τους μαραθωνίους πλεξίματος – δημιουργούν την αίσθηση ότι στο Stars Hollow συμβαίνει πάντα κάτι αλλόκοτο. Η Lorelai και η Rory μπορεί να είναι η σάρκα και τα οστά της σειράς, όμως το Stars Hollow είναι η καρδιά που χτυπά πίσω από όλα.
Γιατί το Gilmore Girls αντέχει 25 χρόνια μετά
Το Gilmore Girls κατάφερε να κατακτήσει το κοινό με έναν τρόπο που λίγες σειρές έχουν πετύχει. Αγαπήθηκε από διαφορετικές γενιές και ακόμη και σήμερα νέοι θεατές συνεχίζουν να το ανακαλύπτουν. Δεν είναι επομένως ιδιαίτερα περίεργο που η δημοτικότητά του παραμένει ισχυρή τόσα χρόνια μετά. Κατέχει μια σχεδόν μοναδική θέση στην τηλεοπτική κουλτούρα και δύσκολα μπορεί να συγκριθεί με άλλη σειρά ως προς την καθαρή αίσθηση άνεσης και οικειότητας που προσφέρει.
Ορισμένες αναφορές στην ποπ κουλτούρα μπορεί πλέον να μοιάζουν ξεπερασμένες, αλλά αυτό δεν εμποδίζει τη σειρά να διατηρεί τη γοητεία της. Το βάθος των χαρακτήρων και οι πολυεπίπεδες ιστορίες είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους πολλοί fans επιστρέφουν ξανά και ξανά. Κάθε νέα προβολή μπορεί να προσφέρει μια διαφορετική ανάγνωση. Οι αντιλήψεις των θεατών για ορισμένους χαρακτήρες και σχέσεις συχνά μεταβάλλονται όσο οι ίδιοι μεγαλώνουν.
Και ίσως αυτή να είναι μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις του Gilmore Girls: η σειρά παραμένει ίδια, αλλά ο θεατής που επιστρέφει σε αυτήν δεν είναι ποτέ ακριβώς ο ίδιος.
Πηγή: SH THE Movie Gaming
Μπορείς να δεις την σειρά στο netflix
