
Στον Λένιν αποδίδεται μια φράση που ο ίδιος δεν είπε ποτέ: «Κάθε μαγείρισσα μπορεί να κυβερνήσει το κράτος». Έγραψε όμως, αποδεδειγμένα, κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον: ότι ακόμα και η μαγείρισσα, πρέπει να μάθει να κυβερνά το κράτος.
Η λεπτομέρεια βρίσκεται στο ρήμα «μάθει». Γιατί η κατάκτηση της εξουσίας δεν σημαίνει αυτομάτως πως μπορεί κάποιος να την ασκεί.
Οι Αγγλοσάξονες έχουν την πιο σωστή ατάκα γι' αυτό: leading by example. Υπάρχουν άνθρωποι που όσο ανεβαίνουν, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνονται το βάρος της θέσης τους. Ξέρουν πως δεν αρκεί να ζητούν από τους άλλους να ακολουθούν τους κανόνες. Πρέπει να το κάνουν πρώτοι εκείνοι. Αυτό που λαϊκά λέμε εμείς, «να δίνεις το καλό παράδειγμα».
Κάπου εδώ τελειώνει ο ρομαντισμός και ξεκινά η πραγματικότητα. Η οποία μας έχει μια στρατιά ανθρώπων που ακολουθούν την αντίθετη διαδρομή: όσο μεγαλώνει η εξουσία τους, μικραίνει η ανοχή τους στην αμφισβήτηση. Και τότε, η κριτική γίνεται προσωπική επίθεση. Έπειτα, έρχεται κάτι ακόμα χειρότερο. Αρχίζουν να νιώθουν πως ο θεσμός που υπηρετούν, υπηρετεί τους ίδιους.
Σε ποια από τις δύο κατηγορίες άραγε ανήκει ο πρόεδρος της ΕΟΚ, Βαγγέλης Λιόλιος; Αν κάτι είναι σίγουρο, είναι πως η ιστορία που εκτυλίσσεται τους τελευταίους μήνες στο ελληνικό μπάσκετ είναι ένα εξαιρετικό case study για το πώς πρέπει να συμπεριφέρεται ένας άνθρωπος όταν αποκτά μεγάλη θεσμική δύναμη. Ή και πώς δεν πρέπει να συμπεριφέρεται. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, όμως...
Μια καταγγελία είναι αρκετή
Την άνοιξη του 2026, ο μεγαλομέτοχος της ΚΑΕ Μαρούσι, Δήμος Στασινόπουλος, προχώρησε σε καταγγελίες προς την ΕΕΑ (Επιτροπή Επαγγελματικού Αθλητισμού) σχετικά με τον Βαγγέλη Λιόλιο και τη σχέση του με την ΚΑΕ Προμηθέας.
Η ΕΕΑ εξέτασε την υπόθεση, διαπίστωσε παράβαση σχετικά με την άσκηση διοίκησης στην ΚΑΕ Προμηθέας και επέβαλε κυρώσεις.
Η απόφαση έχει προσβληθεί, άρα η δικαστική διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί.
Στις 9 Ιουλίου, όμως, το Μαρούσι έκανε ακόμα ένα βήμα.
Προσέφυγε στην Επιτροπή Φιλάθλου Πνεύματος, Δεοντολογίας και Επικοινωνίας της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής —την περίφημη ΕΦΙΠΗΔ— ζητώντας να εξεταστεί αν οι ιδιότητες και οι ενέργειες του προέδρου της ΕΟΚ συνάδουν με τις αρχές του φίλαθλου πνεύματος, της ηθικής και της δεοντολογίας.
Στο μεταξύ, ο Βαγγέλης Λιόλιος είχε κινηθεί και εκείνος εναντίον του Δήμου Στασινόπουλου, καταγγέλλοντας, μεταξύ άλλων, απειλητικά μηνύματα και συκοφαντικά δημοσιεύματα.
Μέχρι εδώ έχουμε δύο πρόσωπα σε πόλεμο. Ο ένας είναι ένας πανίσχυρος παράγοντας, ο άλλος ιδιοκτήτης μιας ιστορικής, τοπικής ομάδας. Το ενδιαφέρον αρχίζει μετά.
Γιατί η ΕΦΙΠΗΔ κάλεσε σε απολογία τον Δήμο Στασινόπουλο. Δηλαδή τον άνθρωπο που είχε καταγγείλει τον Βαγγέλη Λιόλιο. Και τον κάλεσε έπειτα από καταγγελία του Βαγγέλη Λιόλιου.
Το εκπληκτικό είναι πως μέχρι σήμερα και από όσα τουλάχιστον έχουν δημοσιοποιηθεί, δεν προκύπτει αντίστοιχη κλήση του προέδρου της ΕΟΚ για την προσφυγή που είχε προηγουμένως καταθέσει εναντίον του το Μαρούσι.
Καλά, το «εκπληκτικό» είναι πλεονασμός για τη χώρα μας. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να είμαστε καχύποπτοι. Μπορεί να υπάρχει μια απολύτως λογική εξήγηση. Μπορεί η μία υπόθεση να απαιτεί περισσότερο χρόνο από την άλλη. Μπορεί να έχουν γίνει ενέργειες που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.
Αλλά το ερώτημα παραμένει: Γιατί η μία υπόθεση φαίνεται να κινείται και η άλλη όχι;
Ο Δαβίδ και ο Γολιάθ δεν είναι πάντα παραμύθι
Και εδώ πρέπει να θυμηθούμε κάτι που εύκολα χάνεται μέσα στα αρχικά των επιτροπών. Οι δύο άνθρωποι δεν διαθέτουν την ίδια ισχύ. Ο Δήμος Στασινόπουλος δεν είναι κάποιος «μεγιστάνας» του ελληνικού μπάσκετ. Το Μαρούσι δεν διαθέτει κάποιον οπαδικό στρατό, ούτε κινεί τα νήματα του ελληνικού μπάσκετ. Πρόκειται για μια ιστορική ομάδα μιας αθηναϊκής γειτονιάς, στην οποία ο Στασινόπουλος επενδύει τα χρήματά του.
Απέναντί του βρίσκεται ο πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης. Δεν χρειάζεται να είσαι ο Αριστοτέλης για να αντιληφθείς την ασυμμετρία. Φυσικά, αυτή η ασυμμετρία δεν αποδεικνύει τίποτε εις βάρος του Βαγγέλη Λιόλιου.
Δημιουργεί όμως πολύ μεγαλύτερες απαιτήσεις από εκείνον. Γιατί όσο περισσότερη εξουσία έχει κανείς, τόσο μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση οφείλει να επιδεικνύει όταν την ασκεί. Αλλιώς δεν είναι ο ηγέτης που εμπνέει, αλλά απλώς ένας ισχυρός εκ θέσεως άντρας. Πώς αντιδρά ένας ηγέτης; Αγωνιά για να αποδείξει την αθωότητά του.
Γιατί στην ΕΦΙΠΗΔ;
Οι κινήσεις του ισχυρού άνδρα του ελληνικού μπάσκετ οδηγούν σε συμπεράσματα όσους παρακολουθούν την υπόθεση.
Ο Βαγγέλης Λιόλιος υποστηρίζει ότι απειλήθηκε και συκοφαντήθηκε. Δικαίωμά του. Και προφανώς έχει κάθε δικαίωμα να προστατεύσει την τιμή, την υπόληψη και την προσωπικότητά του.
Και έχει κινηθεί δικαστικά. Ο ίδιος έχει δηλώσει δημοσίως ότι έχει καταθέσει μήνυση και αγωγή. Τότε, όμως, γεννιέται ένα άλλο ερώτημα: γιατί επέλεξε να προσφύγει και στην ΕΦΙΠΗΔ;
Μήπως γιατί η ΕΦΙΠΗΔ ανήκει στην Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, μέλος της οποίας είναι ο... Βαγγέλης Λιόλιος; Ως εκπρόσωπος της ΕΟΚ. Το ακόμα πιο ωραίο είναι πως δύο από τα μέλη της ΕΦΙΠΗΔ προέρχονται από την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, ενώ η εκλογή των μελών της γίνεται από την... Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή.
Ο ίδιος ο Λιόλιος, μάλιστα, είχε διατελέσει πρόεδρος της εφορευτικής επιτροπής στις εκλογές του 2025, από τις οποίες προέκυψε η σημερινή διοίκηση της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής.
Για να μην παρεξηγηθούμε: Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο ότι ο Βαγγέλης Λιόλιος επηρέασε την ΕΦΙΠΗΔ. Κανένα. Και ο ίδιος ο Κώδικας της Επιτροπής κατοχυρώνει την ανεξαρτησία της. Μόνο που η συζήτηση γίνεται για κάτι πολύ πιο απλό: την έξωθεν καλή μαρτυρία.
Το εκπληκτικό είναι ότι ο ίδιος ο Κώδικας της ΕΦΙΠΗΔ αντιλαμβάνεται τη σημασία της καλύτερα από όλους μας: προβλέπει ακόμα και την εξαίρεση μέλους όταν υπάρχουν περιστάσεις που μπορούν να δημιουργήσουν εύλογη δυσπιστία ως προς την αμεροληψία του.
Γιατί οι θεσμοί είναι σαν «τη γυναίκα του Καίσαρα»: δεν αρκεί να είναι αμερόληπτοι, πρέπει και να φαίνονται.
Κι αν αυτό απαιτείται από ένα μέλος μιας Επιτροπής, τότε θα πρέπει να απαιτείται τουλάχιστον το ίδιο από τον πρόεδρο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης.
Έτσι, επανέρχεται η προηγούμενη ερώτηση με διαφορετικό τρόπο: από τη στιγμή που ο Βαγγέλης Λιόλιος προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, γιατί δεν αρκέστηκε σε αυτήν;
Εκεί δεν είναι ούτε ο πρόεδρος της ΕΟΚ, ούτε μέλος της ΕΟΕ, ούτε ένας από τους ισχυρότερους ανθρώπους του ελληνικού μπάσκετ. Είναι ένας πολίτης απέναντι σε έναν άλλο πολίτη. Και ένας δικαστής θα αποφασίσει ποιος έχει δίκιο. Τόσο απλά.
Γιατί, ποιος άνθρωπος που θεωρεί ότι όσα του καταλογίζονται είναι απολύτως αβάσιμα, δεν θα ήθελε να ερευνηθούν όλα μέχρι τέλους; Ποιος δεν θα απαιτούσε να ανοίξει κάθε φάκελος, να εξεταστεί κάθε στοιχείο που μπορεί να τον δικαιώσει;
Και μετά, αυτός ο άνθρωπος θα είχε όλο τον χρόνο του κόσμου να ασχοληθεί με εκείνον που θεωρεί ότι τον αδίκησε. Ο Βαγγέλης Λιόλιος, φυσικά, δεν έχει καμία υποχρέωση να κάνει το ίδιο.
Ούτε χάνει οποιοδήποτε νόμιμο δικαίωμά του επειδή έγινε πρόεδρος της ΕΟΚ. Αλλά εδώ βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στο «έχω δικαίωμα» και στο «ηγούμαι». Ένας θεσμικός ηγέτης δεν κρίνεται μόνο από το αν μπορεί να κάνει κάτι. Κρίνεται από το αν πρέπει να το κάνει. Από το πότε το κάνει. Και κυρίως από τον τρόπο που το κάνει! Και, ναι, από την εικόνα που δημιουργεί όταν το κάνει.
Το μήνυμα στον επόμενο
Η μεγάλη εικόνα δεν φαίνεται τιμητική για το ελληνικό μπάσκετ: ένας παράγοντας καταγγέλλει τον πρόεδρο της ΕΟΚ.
Η καταγγελία εξετάζεται από αρμόδιο όργανο και οδηγεί σε δυσμενή κρίση, η οποία δεν είναι τελεσίδικη και αμφισβητείται δικαστικά.
Ο ίδιος παράγοντας προσφεύγει στη συνέχεια και στην ΕΦΙΠΗΔ κατά του προέδρου της ΕΟΚ.
Και λίγους μήνες αργότερα, βρίσκεται ο ίδιος απολογούμενος ενώπιον της ΕΦΙΠΗΔ, έπειτα από καταγγελία του ανθρώπου που είχε καταγγείλει. Αυτά είναι τα γεγονότα. Η κρίση, όμως, ανήκει στον καθένα μας: Είναι θεσμικές αυτές οι κινήσεις του ισχυρού άνδρα του ελληνικού μπάσκετ;
Μπορεί όλα να είναι απολύτως νόμιμα. Μπορεί οι καταγγελίες του Βαγγέλη Λιόλιου να αποδειχθούν απολύτως βάσιμες. Κανείς δεν υποστηρίζει ότι στην προκειμένη περίπτωση έχουν νομικά στοιχειοθετηθεί αντίποινα.
Αλλά υπάρχει ένας λόγος που οι σοβαροί θεσμοί αντιμετωπίζουν τα αντίποινα απέναντι σε εκείνον που καταγγέλλει ως τόσο επικίνδυνη πρακτική.
Και η συγκεκριμένη ιστορία δεν αφορά μόνο τον καταγγέλλοντα. Κυρίως αφορά τον επόμενο που θα θελήσει να καταγγείλει. Γιατί ο επόμενος θα κοιτάξει πρώτα τι συνέβη στον προηγούμενο.
Το είδαμε άλλωστε πρόσφατα στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η Παρασκευή Τυχεροπούλου, ένα από τα πρόσωπα που αποκάλυψαν όσα συνέβαιναν στον Οργανισμό και βασική μάρτυρας στις σχετικές έρευνες, καθαιρέθηκε από τη θέση της, μετακινήθηκε σε θέση χωρίς ουσιαστικά καθήκοντα και βρέθηκε αντιμέτωπη ακόμα και με πειθαρχική ποινή. Χρειάστηκε να φτάσει στα δικαστήρια για να κριθεί η καθαίρεσή της παράνομη και καταχρηστική.
Οι δύο υποθέσεις είναι διαφορετικές. Το ερώτημα όμως που γεννούν είναι το ίδιο: τι μήνυμα παίρνει εκείνος που σκέφτεται να καταγγείλει έναν ισχυρό; Αν το μήνυμα είναι «πρόσεξε καλά πριν μιλήσεις», τότε έχουμε ήδη πρόβλημα. Όχι επειδή αποδείχθηκε ότι κάποιος προσπάθησε να τον φιμώσει. Αλλά επειδή δημιουργήθηκε ένα μήνυμα που μπορεί να κάνει τον επόμενο να σωπάσει μόνος του. Κάπως έτσι δεν αρχίζουν να σαπίζουν οι θεσμοί;
Όταν κάποιοι θεωρούν πως μια θέση εξουσίας τούς ανήκει και πως η αμφισβήτηση είναι αφορμή πολέμου. Κάπως έτσι ξεκινά η αυθαιρεσία.
Στην Ελλάδα ξεχνάμε πως μια σημαντική δημόσια θέση είναι υπηρεσία. Υπηρεσία προς το κοινό καλό. Γι' αυτό θυμηθήκαμε εκείνο το γλυκανάλατο γκρουπ του Facebook και το παραφράσαμε: Η εξουσία δεν είναι μαγκιά, αλλά αυτοταπείνωση.