Ακόμη κι αν σου αρέσει το «ποτό», λέξη που χρησιμοποιείς για να μη λες τα πράγματα με το όνομά τους –«μου αρέσει το αλκοόλ»–, τρομάζεις μερικές φορές πόσο σε γιορτές και σχόλες το παρακάνεις. Τα περασμένα Χριστούγεννα έχασες τη μπάλα αλλά δεν είσαι στη Μεγάλη Βρετανία για να μπεις στην πρόκληση Dry January που τρέχει εδώ και μία δεκαετία τον οργανισμό Alcohol Change. Μπαινοβγαίνεις όμως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και βλέπεις διάφορους περαστικούς του instagram να «στεγνώνουν». Πώς και δεν το αποφασίζεις;
Η ιστορία της Στέλλας
«Πίνει σαν άντρας», έλεγαν όσοι δεν την καλοήξεραν. «Σαν πληγωμένη γυναίκα», διορθώναμε χαμηλόφωνα εμείς που την γνωρίζαμε από την καλή και την ανάποδη. Η ιστορία που τη βούτηξε στο οινόπνευμα, μεγάλη. Δε χωράει εδώ. Σημασία έχει ότι μετά από τριάντα χρόνια –ναι, από τα δεκαέξι της έπινε– η Στέλλα μπήκε στον κόσμο των νηφάλιων. Ας είναι καλά «η παρέα στους ΑΑ».
Αυτοαναφέρεται σαν αλκοολική κι αυτό είναι αλήθεια: Δε σταματάς να είσαι αλκοολικός επειδή δεν ήπιες σήμερα. Το αλκοολίκι δε φεύγει. Πόσοι από εμάς δεν είμαστε ένα βήμα πριν;
Διάβαζα κάπου ότι αν έχεις ακόμη και έναν μέτριο βαθμό εθισμού στο αλκοόλ –«νομιμοποιείς» αυτό το αθώο αλλά καθημερινό χαλαρωτικό ποτηράκι κρασί μόλις πέσει η νύχτα– η προσμονή για το ποτό είναι πιο εθιστική και πιο «μεθυστική» από το ποτό αυτό καθ’ αυτό.
Το έχω νιώσει: Οδηγώ για να συναντήσω τις φίλες για ένα aperitivo και σχεδόν ακούω τον πάγο να σπάει στο ψηλό ποτήρι. Καθόμαστε στο στρογγυλό τραπέζι και αφήνουμε τα κραγιόν μας στο γυαλί χαμογελώντας. Η πρώτη γουλιά είναι που ευχαριστιέσαι πραγματικά. Αλλά θα πιεις και δεύτερη και τρίτη και θα το τερματίσεις παραγγέλνοντας «ένα ακόμη».
Η Στέλλα ήπιε την τελευταία γουλιά αλκοόλ όταν ο σύντροφος και πατέρας των κοριτσιών της την απείλησε –στα αλήθεια εκείνη τη φορά– ότι θα πάρει τα παιδιά και θα φύγει και θα έχει και τον νόμο με το μέρος του. Τότε εκείνη άρχισε να πενθεί όχι για το τέλος ενός γάμου, αλλά για το τέλος της σχέσης της με το αλκοόλ. Και πριν από έξι χρόνια πέρασε σκυφτή μια πόρτα κάπου στα βόρεια προάστια, όπου συναντιούνται οι ΑΑ μερικές μέρες την εβδομάδα μετά από τις δουλειές και τις σχολές τους. Ναι, αλκοολικός δε σημαίνει κουρελής και άστεγος. Υπάρχει και αυτή η θλιβερή εικόνα, αλλά δεν είναι ο κανόνας. Στην πλειοψηφία τους, οι αλκοολικοί είναι αυτό που οι παλιοί έλεγαν «καλοβαλμένοι»: εργάζονται και είναι λειτουργικοί μέχρι κάποια ώρα της ημέρας που αρχίζει ο Γολγοθάς. Γι’ αυτούς και τους γύρω τους. Δε θέλεις να ανηφορίσεις, έτσι δεν είναι; Για σένα λοιπόν γράφω.
Αλκοόλ 0%
Έχεις κι εσύ την αίσθηση ότι το αλκοόλ χάνει την κοινωνική του αξία, ότι βγαίνει από τη μόδα, ότι εξατμίζεται δειλά-δειλά; Δεν είναι τα αλκοτέστ και οι πρόσφατες καμπάνιες που σε κάνουν να μετράς τις γουλιές σου. Αν είσαι αποφασισμένος να πιεις αλλά όχι να οδηγήσεις, παίρνεις ταξί. Είναι αυτή η άτυπη εκστρατεία που τρέχει στα reel των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπου γιατροί περιγράφουν τις παρενέργειες ακόμη και ελάχιστης ποσότητας αλκοόλ στο φτωχό σου μυαλό ή στην καρδιά σου που χάνει το ρυθμό της και στο ήπαρ σου που φθείρεται. Στο μεταξύ o ΠΟΥ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: το αλκοόλ αυξάνει τα πιθανότητες πρόωρου θανάτου και συνδέεται με την καρκινογένεση.
Πώς άλλαξε η ρητορική; Από εκεί που οι καρδιολόγοι τη δεκαετία του 1970 πρότειναν ένα βραδινό ποτήρι ουίσκι στους καρδιοπαθείς και μέχρι πρόσφατα παρότρυναν ασθενείς και υγιείς να πίνουν ένα ποτηράκι κόκκινο κρασί για τις καρδιοπροστατευτικές πολυφαινόλες του, τώρα συνδέουν την κατανάλωση έστω και ελάχιστου αλκοόλ με την εμφάνιση αρρυθμιών. Στο μεταξύ, αν πετύχεις στο instagram, τον Daniel Amen, αμερικανό ψυχίατρο που έχει ανοίξει πόλεμο στο οινόπνευμα, θα χάσεις την ατόφια λαχτάρα για την πρώτη στάλα που θα κάψει το λαρύγγι σου, καθώς η επιθυμία σου να πιεις θα σκιαστεί από τις αναρτήσεις των απεικονίσεων της εγκεφαλικής λειτουργίας πριν και μετά από κάθε γουλιά οινοπνεύματος.
Σύμμαχος σε όλα αυτά και η αγορά των alcohol free προϊόντων: από μπύρες μέχρι τζιν και κρασί. Ναι, μπήκε στις κάβες και πωλείται κρασί χωρίς οινόπνευμα. Πού; εδώ, στον τόπο μας, που ο οίνος ευφραίνει καρδιές χιλιάδες χρόνια. Νερωμένος για τους κοινούς θνητούς, άκρατος για τους Θεούς που δε μεθούν όπως εμείς.
