Οι ωκεανοί του πλανήτη κατέγραψαν το Σάββατο την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει μετρηθεί ποτέ, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία. Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνειά τους έφτασε τους 21,1°C, σε μια εξέλιξη που αποτελεί ακόμη μία έντονη ένδειξη της κλιματικής κρίσης. Περισσότερο από το 90% της θερμότητας που παγιδεύεται στον πλανήτη από το διοξείδιο του άνθρακα που προέρχεται από την καύση πετρελαίου, άνθρακα και φυσικού αερίου απορροφάται από τους ωκεανούς. Αυτό σημαίνει ότι οι θάλασσες λειτουργούν εδώ και δεκαετίες σαν ένα τεράστιο «φίλτρο» που συγκρατεί μέρος της επιπλέον θερμότητας της ατμόσφαιρας, με αποτέλεσμα όμως να θερμαίνονται ολοένα περισσότερο.
Η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών έχει σοβαρές συνέπειες τόσο για το περιβάλλον όσο και για εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν και εργάζονται κοντά στις ακτές. Οι θερμότερες θάλασσες συμβάλλουν στην άνοδο της στάθμης του νερού και μπορούν να κάνουν τις ακραίες καταιγίδες πιο ισχυρές, αυξάνοντας τον κίνδυνο πλημμυρών. Παράλληλα, δημιουργούν συχνότερα και πιο έντονα θαλάσσια κύματα καύσωνα, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν μαζικές καταστροφές στη θαλάσσια ζωή, να επηρεάσουν την αλιεία και να πλήξουν τις οικονομίες παράκτιων περιοχών. Την ίδια στιγμή, το καλοκαίρι στο βόρειο ημισφαίριο έχει ήδη σημαδευτεί από ακραίους καύσωνες, ξηρασίες και μεγάλες πυρκαγιές στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, ενώ στην Ασία έχουν σημειωθεί έντονες βροχοπτώσεις και τυφώνες.
Το Ελ Νίνιο ενισχύει τη ζέστη
Η άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών ενισχύεται αυτή την περίοδο και από ένα νέο, ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο αναμένεται να είναι το θερμότερο τουλάχιστον των τελευταίων 100 ετών. Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο που προκαλεί αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και μεταβολές στα καιρικά μοτίβα σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Το νέο επεισόδιο έχει ήδη συνδεθεί με χαμηλότερες βροχοπτώσεις στην Ινδία, μεγάλες πυρκαγιές στην Ινδονησία και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών στην Αυστραλία. Ωστόσο, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι το Ελ Νίνιο δεν είναι η μοναδική αιτία για τις σημερινές υψηλές θερμοκρασίες. Το φαινόμενο προσθέτει θερμότητα σε έναν πλανήτη που έχει ήδη θερμανθεί σημαντικά εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό θεωρείται το γεγονός ότι το νέο ρεκόρ θερμοκρασίας των ωκεανών καταγράφηκε τον Αύγουστο. Κανονικά, οι παγκόσμιες θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας φτάνουν στο υψηλότερο επίπεδό τους τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, μετά το καλοκαίρι του νότιου ημισφαιρίου, το οποίο διαθέτει πολύ μεγαλύτερη έκταση ωκεανών από το βόρειο. Η Σαμάνθα Μπέρτζες από την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus για την κλιματική αλλαγή χαρακτήρισε το νέο ρεκόρ «ένα ακόμη ξεκάθαρο σημάδι» ότι οι ωκεανοί δέχονται ολοένα μεγαλύτερη πίεση. Όπως σημείωσε, οι ημέρες με θαλάσσιους καύσωνες παγκοσμίως έχουν υπερτριπλασιαστεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Οι επιπτώσεις στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας
Η άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών έχει άμεση σχέση και με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Όταν το νερό θερμαίνεται, διαστέλλεται και καταλαμβάνει περισσότερο χώρο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται σταδιακά το ύψος της θάλασσας. Αυτό ενισχύει τον κίνδυνο πλημμυρών για παράκτιες περιοχές και χώρες που βρίσκονται σε χαμηλό υψόμετρο. Παράλληλα, οι θερμότερες θάλασσες μπορούν να ενισχύσουν τις καταιγίδες, καθώς μεταφέρουν περισσότερη ενέργεια και υδρατμούς στην ατμόσφαιρα. Έτσι, όταν δημιουργούνται ισχυρά καιρικά συστήματα, μπορούν να προκαλέσουν μεγαλύτερες βροχοπτώσεις και πιο έντονες καταιγίδες.
Υπάρχει όμως και ένας ακόμη λόγος ανησυχίας. Οι ωκεανοί απορροφούν μεγάλο μέρος του διοξειδίου του άνθρακα που απελευθερώνεται από την καύση ορυκτών καυσίμων και την καταστροφή των δασών. Όσο όμως αυξάνεται η θερμοκρασία του νερού, τόσο μειώνεται η ικανότητά του να απορροφά CO₂. Αυτό σημαίνει ότι η υπερθέρμανση μπορεί να αποδυναμώσει έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς μηχανισμούς που βοηθούν μέχρι σήμερα στον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής. Με απλά λόγια, όσο περισσότερο θερμαίνονται οι θάλασσες, τόσο λιγότερο αποτελεσματικές μπορεί να γίνονται στην απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα.
Η προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης των ωκεανών απαιτεί δύο βασικές κινήσεις: γρήγορη μείωση των εκπομπών από τα ορυκτά καύσιμα και μεγαλύτερη προστασία των θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων. Περιοχές όπως τα δάση από φύκια, τα μαγκρόβια και οι παράκτιοι υγρότοποι μπορούν να απορροφούν άνθρακα, ενώ οι κοραλλιογενείς ύφαλοι λειτουργούν ως φυσική προστασία των ακτών από τις καταιγίδες και παράλληλα αποτελούν σημαντικό βιότοπο για πολλά είδη.
Περισσότερες από 190 χώρες έχουν δεσμευτεί να προστατεύσουν και να διατηρήσουν τουλάχιστον το 30% του πλανήτη έως το 2030. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη δέσμευση πρέπει πλέον να μετατραπεί σε ουσιαστικά μέτρα προστασίας, καθώς η κατάσταση των ωκεανών επιδεινώνεται. Τα νέα στοιχεία προέρχονται από την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus και αφορούν τους ωκεανούς εκτός των πολικών περιοχών. Οι καταγραφές ξεκινούν από το 1979, όταν οι δορυφόροι άρχισαν να παρέχουν αξιόπιστα δεδομένα υψηλής ποιότητας. Την ίδια ώρα, η Αρκτική παραμένει η περιοχή του πλανήτη που θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό, γεγονός που δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή συνεχίζει να μεταβάλλει με ταχύτητα τα φυσικά συστήματα της Γης.
Πηγή: Guardian
