Τουλάχιστον στους 1,8°C θα φτάσει η παγκόσμια υπερθέρμανση ακόμα και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, ξεπερνώντας τον στόχο των 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΗΕ. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι κάθε επιπλέον κλάσμα βαθμού θα εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα, το λιώσιμο των παγετώνων και την απώλεια οικοσυστημάτων.
Η έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), με τίτλο «Limiting Overshoot», αναφέρει ότι η προσωρινή υπέρβαση του ορίου του 1,5°C είναι πλέον «αναπόφευκτη» και πιθανότατα θα συμβεί μέσα στα επόμενα χρόνια. «Δεν υπάρχουν καλά αποτελέσματα πάνω από τους 1,5°C», επισημαίνεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.
Οι επιπτώσεις θα είναι σοβαρές
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, θέρμανση έως και 3°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα θα μπορούσε να οδηγήσει τους παγετώνες να χάσουν περισσότερο από το ένα τέταρτο της μάζας τους έως το 2100, προκαλώντας άνοδο της στάθμης της θάλασσας έως και 13 εκατοστά. Παράλληλα, η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων θα μπορούσε να μειωθεί έως και 14% έως το 2050, εάν δεν εφαρμοστούν αποτελεσματικές στρατηγικές προσαρμογής. Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο περιβάλλον. Η ανθρώπινη υγεία, τα αποθέματα νερού, οι πόλεις, οι υποδομές και οι οικονομίες κινδυνεύουν να υποστούν σοβαρές ζημιές, ενώ ορισμένες απώλειες μπορεί να είναι μη αναστρέψιμες.
«Κάθε κλάσμα βαθμού μετράει»
Η εκτελεστική διευθύντρια του UNEP, Inger Andersen, προειδοποίησε ότι τα ακραία φαινόμενα ήδη δείχνουν πως οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής «χτυπούν γρηγορότερα, πιο σκληρά και διαρκούν περισσότερο». Όπως τόνισε, κάθε κλάσμα του βαθμού που μπορεί να αποφευχθεί, κάθε χρόνος κατά τον οποίο περιορίζεται η υπέρβαση του 1,5°C και κάθε μέτρο προσαρμογής μπορούν να σώσουν ζωές, να προστατεύσουν οικοσυστήματα και να περιορίσουν τις οικονομικές απώλειες. Η έκθεση υπογραμμίζει ότι ακόμη και αν ο πλανήτης ξεπεράσει προσωρινά το όριο των 1,5°C, θα μπορούσε να επιστρέψει σε αυτό αργότερα μέσα στον αιώνα, εφόσον η θέρμανση παραμείνει κάτω από περίπου 1,8°C.
Η λύση περνά από μηδενικές εκπομπές
Οι επιστήμονες προτείνουν μια πορεία που περιγράφεται ως «υπέρβαση, κορύφωση και υποχώρηση» της θερμοκρασίας. Αυτό σημαίνει άμεση και διαρκή μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σε συνδυασμό με την απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Η έκθεση χαρακτηρίζει τις μηδενικές καθαρές εκπομπές έναν «απαραίτητο σταθμό που δεν μπορεί να παραλειφθεί», ενώ τονίζει ότι η απομάκρυνση άνθρακα, για παράδειγμα μέσω μεγάλης κλίμακας αναδασώσεων, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δραστική μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Με τις σημερινές εθνικές πολιτικές, η παγκόσμια θερμοκρασία αναμένεται να αυξηθεί τουλάχιστον κατά 2,3°C. Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, θα μπορούσε να παραμείνει κάτω από τους 2°C εάν οι χώρες τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για μηδενικές εκπομπές έως τα μέσα του αιώνα.
«Οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν»
Η καθηγήτρια Debra Roberts, μία από τις συγγραφείς της έκθεσης και συμπρόεδρος της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), δήλωσε ότι «οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν πλέον». Όπως εξήγησε, οι υφιστάμενες προσεγγίσεις δεν επαρκούν και απαιτείται επανασχεδιασμός της κλιματικής πολιτικής, όχι μόνο με περικοπές εκπομπών και απομάκρυνση άνθρακα, αλλά και με τολμηρά μέτρα προσαρμογής για την προστασία υποδομών και ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Τα νησιά στην πρώτη γραμμή
Ο πρόεδρος του Παλάου, Surangel Whipps Jr, χαρακτήρισε την έκθεση «μια στιγμή καμπής για τον πλανήτη». Για τα μικρά νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, η υπερθέρμανση αποτελεί ήδη υπαρξιακή απειλή, καθώς η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα απειλούν κοινότητες, υποδομές και τρόπους ζωής. Την ίδια ώρα, οι συνέπειες της υπερθέρμανσης γίνονται ολοένα πιο ορατές και σε ορεινές περιοχές. Οι καταστροφικές πλημμύρες στο Νεπάλ και την Κίνα, που συνδέθηκαν με την κατάρρευση βράχων και παγετώνων, αποτελούν σύμφωνα με τον καθηγητή Richard Betts χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί ο περιορισμός της υπέρβασης του 1,5°C παραμένει κρίσιμος στόχος.
Το μήνυμα της έκθεσης είναι ότι κάθε επιπλέον αύξηση της θερμοκρασίας έχει κόστος. Όσο ταχύτερα περιοριστούν οι εκπομπές και όσο μικρότερη και συντομότερη είναι η υπέρβαση του ορίου, τόσο περισσότερες από τις χειρότερες συνέπειες της κλιματικής κρίσης μπορούν να αποφευχθούν.
Πηγή: Guardian
