Τουλάχιστον 112 ξένοι υπήκοοι έχουν χάσει τη ζωή τους σε αστυνομικά τμήματα και δομές κράτησης μεταναστών στην Ελλάδα από το 2000, σύμφωνα με νέα έρευνα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Από τις περιπτώσεις αυτές, οι 34 δεν περιλαμβάνονται στα επίσημα στατιστικά στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, παρότι είχαν καταγραφεί από δημοσιογράφους, μη κυβερνητικές οργανώσεις και διεθνείς φορείς παρακολούθησης.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, καλύπτουν μια περίοδο 26 ετών και αναδεικνύουν σημαντικά κενά στην καταγραφή των θανάτων ανθρώπων που βρίσκονται υπό κράτηση, καθώς και προβλήματα στην πρόσβασή τους σε υπηρεσίες υγείας.
Από τους 112 θανάτους που εντόπισαν οι ερευνητές, οι 44 αποδόθηκαν σε αυτοκτονίες. Οι 84 σημειώθηκαν σε αστυνομικά τμήματα, όπου δεν υπάρχει ιατρικό προσωπικό, ενώ 27 καταγράφηκαν σε κέντρα κράτησης μεταναστών. Η ελληνική κυβέρνηση και το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Πώς συγκεντρώθηκαν τα στοιχεία
Η έρευνα αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος που παρακολουθεί τους θανάτους ξένων υπηκόων υπό κράτηση στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων που κρατούνται για ποινικά αδικήματα και όχι αποκλειστικά για λόγους μεταναστευτικής πολιτικής. Για τη δημιουργία της βάσης δεδομένων, οι ερευνητές συνδύασαν αστυνομικά στατιστικά στοιχεία που εξασφάλισαν μέσω αιτημάτων πρόσβασης σε δημόσιες πληροφορίες, εκθέσεις διεθνών οργανισμών, δημοσιεύματα του Τύπου και μαρτυρίες.
Τα δεδομένα δημοσιεύθηκαν στην ερευνητική πλατφόρμα Detention Landscapes. Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, η διασταύρωση των διαφορετικών πηγών αποκάλυψε ότι 34 θάνατοι που είχαν καταγραφεί από δημοσιογράφους, ΜΚΟ και ανεξάρτητους φορείς δεν περιλαμβάνονταν στα στοιχεία που παραχώρησε η Ελληνική Αστυνομία. Οι ερευνητές κάνουν λόγο για σημαντικά κενά στα επίσημα αρχεία και σοβαρά εμπόδια στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, ακόμη και σε δομές που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Προβληματικές συνθήκες κράτησης και ελλείψεις στην περίθαλψη
Τα ευρήματα έρχονται να προστεθούν στις ανησυχίες που έχουν διατυπώσει οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνείς φορείς για τις συνθήκες κράτησης στην Ελλάδα.
Σε έκθεσή της το 2026, η Επιτροπή κατά των Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης (CPT) επισήμανε ότι οι θάνατοι υπό αστυνομική κράτηση έχουν αυξηθεί. Παράλληλα, ανέφερε ότι ορισμένες απώλειες ζωών ενδεχομένως θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί εάν υπήρχε επαρκής επιτήρηση, ψυχιατρική υποστήριξη και πρόσβαση σε κατάλληλη ιατρική φροντίδα.
Μεταξύ των περιστατικών που εξέτασε η Επιτροπή ήταν ο θάνατος ενός 37χρονου Πακιστανού, ο οποίος κρατούνταν σε αστυνομικό τμήμα της Αθήνας. Η έκθεση της CPT αναφέρθηκε επίσης στον υπερπληθυσμό των φυλακών, περιγράφοντας περιπτώσεις όπου πέντε κρατούμενοι βρίσκονταν σε κελιά σχεδιασμένα για ένα άτομο. Κατέγραψε, ακόμη, συνθήκες διαβίωσης στις οποίες κρατούμενοι αναγκάζονταν να κοιμούνται σε τσιμεντένια δάπεδα ή σε στρώματα γεμάτα κοριούς.
Το σχέδιο της Ελλάδας για την αντιμετώπιση των προβλημάτων
Η Ελλάδα, ως χώρα εισόδου για ανθρώπους που επιχειρούν να φτάσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την Αφρική, την Ασία και τη Μέση Ανατολή, έχει δεχθεί επανειλημμένα επικρίσεις για τις συνθήκες στους χώρους κράτησης. Σύμφωνα με το Reuters, οι ελληνικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης ότι λαμβάνουν μέτρα για την αντιμετώπιση των ελλείψεων, στο πλαίσιο σχεδίου δράσης για την περίοδο 2025-2030.
Το σχέδιο προβλέπει τη βελτίωση των συνθηκών κράτησης, την προστασία των δικαιωμάτων των κρατουμένων, την ενίσχυση του προσωπικού και την αποσυμφόρηση των φυλακών. Ωστόσο, η έρευνα της Οξφόρδης αναδεικνύει ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα: την έλλειψη ολοκληρωμένης και αξιόπιστης δημόσιας καταγραφής των θανάτων υπό κράτηση. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα 112 περιστατικά που έχουν τεκμηριώσει δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη το σύνολο των θανάτων, καθώς η περιορισμένη πρόσβαση ανεξάρτητων φορέων στις δομές και τα κενά στην ενημέρωση ενδέχεται να αφήνουν και άλλες περιπτώσεις εκτός καταγραφής.
Πηγή: Reuters
