Η πρωτεΐνη έχει κατακτήσει τη διατροφή μας. Μπάρες, δημητριακά, μπισκότα, ροφήματα, ενώ ακόμα και νερό κυκλοφορούν πλέον με την ένδειξη «πλούσιο σε πρωτεΐνη». Όμως, μια νέα επιστημονική ανασκόπηση έρχεται να αμφισβητήσει την ιδέα ότι όσο περισσότερη πρωτεΐνη τρώμε τόσο πιο υγιείς είμαστε.
Οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερες από 350 μελέτες σε ανθρώπους και ζώα και διαπίστωσαν ότι η μειωμένη πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να έχει οφέλη για τον μεταβολισμό και, ενδεχομένως, για τη διαδικασία της γήρανσης. Τα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής στα ζώα, καθώς ποντίκια, αρουραίοι, μύγες και ψάρια έζησαν σε αρκετά πειράματα περισσότερο όταν κατανάλωναν λιγότερη πρωτεΐνη.
Στους ανθρώπους, τα δεδομένα είναι πιο περιορισμένα. Σε μικρές μελέτες, πάντως, η μείωση της πρωτεΐνης συνδέθηκε με απώλεια βάρους και λίπους και με καλύτερα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν περισσότερες θερμίδες από πριν.
Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό;
Μία από τις θεωρίες των επιστημόνων είναι ότι η λιγότερη πρωτεΐνη αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα κύτταρα. Αντί να επικεντρώνονται στην ανάπτυξη και στη δημιουργία νέων κυττάρων, μπορεί να στρέφονται περισσότερο στη συντήρηση, την επιδιόρθωση και την απομάκρυνση των κατεστραμμένων στοιχείων τους.
Σημαντικό ρόλο ενδέχεται να έχει και η ορμόνη FGF21, η οποία αυξάνεται όταν ο οργανισμός λαμβάνει λιγότερη πρωτεΐνη. Η συγκεκριμένη ορμόνη έχει συνδεθεί με καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου, μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας και χαμηλότερη φλεγμονή. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη αν αυτές οι αλλαγές μπορούν να οδηγήσουν και σε μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής στους ανθρώπους.
Το θέμα δεν είναι ίδιο για όλους
Η νέα έρευνα δεν σημαίνει ότι πρέπει να αρχίσουμε να αποφεύγουμε την πρωτεΐνη. Το αντίθετο. Πρόκειται για ένα βασικό θρεπτικό συστατικό, απαραίτητο για τους μυς και τη γενικότερη λειτουργία του οργανισμού.
Οι ανάγκες όμως διαφέρουν. Ένας άνθρωπος που γυμνάζεται συστηματικά, ένας ηλικιωμένος που θέλει να περιορίσει την απώλεια μυϊκής μάζας, μια έγκυος ή κάποιος που αναρρώνει από μια ασθένεια μπορεί να χρειάζεται περισσότερη πρωτεΐνη από έναν άνθρωπο που κάνει καθιστική ζωή.
Οι ειδικοί τονίζουν επίσης ότι δεν έχει σημασία μόνο η ποσότητα, αλλά και η πηγή της πρωτεΐνης. Κάποιες έρευνες δείχνουν ότι η πρωτεΐνη φυτικής προέλευσης μπορεί να συνδέεται με καλύτερη υγεία, ενώ η υπερβολική κατανάλωση ζωικής πρωτεΐνης έχει συνδεθεί σε ορισμένες μελέτες με αυξημένο κίνδυνο χρόνιων παθήσεων.
Προς το παρόν, λοιπόν, οι επιστήμονες δεν μπορούν να πουν ποια είναι η ιδανική ποσότητα για κάθε άνθρωπο. Το μήνυμα είναι περισσότερο μια υπενθύμιση, ότι η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη, αλλά το «περισσότερο» δεν σημαίνει αυτομάτως «καλύτερο».
