Η αθλητική κωμωδία-δράμα, που ακολουθεί έναν Αμερικανό προπονητή football χωρίς καμία εμπειρία στο (κανονικό) ποδόσφαιρο, ο οποίος προσλαμβάνεται για να αναλάβει μια αγγλική ομάδα της Premier League που αντιμετωπίζει προβλήματα, έχει εξελιχθεί σε πολιτιστικό φαινόμενο. Έχει κερδίσει 13 βραβεία Emmy, ενώ ήταν η σειρά streaming με τη μεγαλύτερη τηλεθέαση στις ΗΠΑ το 2023.
Στην 4η σεζόν, ο Τεντ Λάσο βρίσκεται αντιμέτωπος με μια νέα πρόκληση: να προπονήσει μια γυναικεία ποδοσφαιρική ομάδα δεύτερης κατηγορίας.
Η δημοτικότητα της σειράς γεννά ένα ενδιαφέρον ερώτημα για όποιον ασχολείται με τον αθλητισμό: θα ήταν πράγματι ο Τεντ Λάσο καλός προπονητής στην πραγματική ζωή;
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Αντίο στην παλιά σχολή
Εξωτερικά, ο Τεντ δύσκολα ταιριάζει στην παραδοσιακή εικόνα του σκληρού προπονητή υψηλού επιπέδου. Είναι ακούραστα αισιόδοξος, μιλά για συναισθήματα και φαίνεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για τους ανθρώπους παρά για την τακτική.
Για δεκαετίες, η επιτυχημένη προπονητική συχνά συνδεόταν με την εξουσία, τη σκληρότητα και τον έλεγχο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Όμως σύγχρονοι επιτυχημένοι προπονητές, όπως ο Steve Kerr στο NBA και ο Chris Fagan στο AFL, έχουν αμφισβητήσει αυτό το μοντέλο, μιλώντας ανοιχτά για την ευαλωτότητα, την ενσυναίσθηση και τις ουσιαστικές σχέσεις με τους αθλητές τους.
Η επιτυχία τους δείχνει ότι η επίδειξη ανθρωπιάς δεν αποτελεί αδυναμία στην προπονητική υψηλών επιδόσεων.
Ποιο είναι το προπονητικό στυλ του Τεντ;
Η προσέγγιση του Τεντ μοιάζει με αυτό που οι ερευνητές αποκαλούν «υποστηρικτική της αυτονομίας» προπονητική.
Παρά τον ακαδημαϊκό όρο, η ιδέα είναι απλή: αντί οι προπονητές να ελέγχουν κάθε απόφαση, δίνουν στους αθλητές έναν βαθμό αυτονομίας, ακούν τις απόψεις τους, εξηγούν γιατί τους ζητούν να κάνουν κάτι και τους βοηθούν να αισθάνονται ότι είναι ικανοί να το πετύχουν.
Μια μετα-ανάλυση 131 μελετών, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 39.000 άνθρωποι, διαπίστωσε ότι η υποστηρικτική της αυτονομίας προπονητική συνδέεται με ισχυρότερο κίνητρο και καλύτερη ευημερία.
Αλλά βελτιώνει και την απόδοση;
Μια μελέτη πεδίου με 33 προπονητές και 64 αθλητές που προετοιμάζονταν για τους Παραολυμπιακούς Αγώνες του 2012 έδειξε ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση βοήθησε τους αθλητές να κατακτήσουν περισσότερα μετάλλια.
Η έρευνα δείχνει ότι η σχέση μεταξύ προπονητή και αθλητή είναι καθοριστικής σημασίας στον αθλητισμό υψηλού επιπέδου.
Η σχέση του Τεντ με τον ταλαντούχο αλλά εκρηκτικό επιθετικό Jamie Tartt αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Στην αρχή υπάρχει ελάχιστη εμπιστοσύνη και αμοιβαία κατανόηση. Ωστόσο, ο Τεντ συνεχίζει να επενδύει σε εκείνον όταν τα πράγματα δυσκολεύουν.
Σταδιακά, ο Τζέιμι αρχίζει να εμπιστεύεται τον Τεντ, να αποδέχεται την καθοδήγησή του και να βάζει τις ανάγκες των συμπαικτών του πάνω από τις δικές του. Η σχέση τους εξελίσσεται μέσα από την εμπιστοσύνη, τον σεβασμό, τη συνεργασία και την αμοιβαία κατανόηση.
Αυτό αντανακλά κάτι που ο Τεντ λέει στον δημοσιογράφο Trent Crimm από νωρίς στη σειρά. Για εκείνον, η προπονητική τελικά δεν αφορά τις νίκες και τις ήττες. Η επιτυχία έχει να κάνει με το να βοηθά τους παίκτες του να γίνουν η καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους.
Όμως η επιρροή του Τεντ δεν περιορίζεται στο κίνητρο και στις σχέσεις των παικτών. Βοηθά επίσης να διαμορφώσουν τις πεποιθήσεις τους.
Δεν είναι όλα τόσο «ιδανικά»
Οι προπονητές επικοινωνούν διαρκώς τις προσδοκίες τους μέσα από αυτά που λένε και τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται.
Με την πάροδο του χρόνου, αυτά τα μηνύματα μπορούν να διαμορφώσουν όσα πιστεύουν οι αθλητές για τον εαυτό τους, την προπόνησή τους και όσα μπορούν να πετύχουν. Μια πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσίευσαν οι συγγραφείς δείχνει ότι οι πεποιθήσεις μπορούν να διαμορφωθούν όχι μόνο από μια παρέμβαση, αλλά και από το ποιος την εφαρμόζει και από τη σχέση που έχει με τον αποδέκτη.
Η επικοινωνία, η αυτοπεποίθηση, η ενσυναίσθηση, ο ενθουσιασμός και η αισιοδοξία μπορούν να παίξουν ρόλο.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η καλή προπονητική είναι απλώς θέμα καλοσύνης. Οι αθλητές εξακολουθούν να χρειάζονται ειλικρινή ανατροφοδότηση, σαφείς προσδοκίες και λογοδοσία.
Η υποστήριξη της αυτονομίας δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται στους αθλητές να κάνουν ό,τι θέλουν. Και η δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου μπορούν να μιλούν ανοιχτά και να κάνουν λάθη δεν σημαίνει χαμηλότερα στάνταρ.
Ο Τεντ δείχνει αυτή τη διάκριση όταν έρχεται αντιμέτωπος με τον Τζέιμι για τη στάση του απέναντι στην προπόνηση.
Το να νοιάζεσαι για έναν αθλητή και ταυτόχρονα να τον προκαλείς να βελτιωθεί δεν είναι δύο πράγματα ασύμβατα. Οι καλύτεροι σύγχρονοι προπονητές συνδυάζουν υψηλή υποστήριξη με υψηλές προσδοκίες. Χρειάζονται τεχνική και τακτική κατάρτιση, αλλά και την ικανότητα να χτίζουν σχέσεις, να μεταδίδουν πίστη, να ακούν και να προσαρμόζονται.
Ο «τρόπος του Λάσο» λειτουργεί
Συνολικά, οι σύγχρονοι προπονητές δημιουργούν περιβάλλοντα στα οποία οι αθλητές θέλουν να βελτιωθούν.
Ένας διάλογος ανάμεσα στον Τεντ και τον Τρεντ στην 3η σεζόν το αποτυπώνει χαρακτηριστικά, όταν ο δημοσιογράφος συνειδητοποιεί ξαφνικά ότι η προπονητική του Τεντ έχει μετατρέψει την ομάδα από ένα σύνολο μεμονωμένων παικτών σε μια ομάδα ικανή να εφαρμόσει το «total football»:
Τρεντ: Θα λειτουργήσει!
Τεντ: Τέλεια! Τι θα λειτουργήσει;
Τρεντ: Το total football!
Τεντ: Εντάξει…;
Τρεντ: Και θα σου πω γιατί.
Τεντ: Γιατί;
Τρεντ: Το «Lasso Way»! Δεν έχεις αλλάξει τακτική εδώ και μία εβδομάδα.
Τεντ: Δεν έχω;
Τρεντ: Όχι! Το κάνεις αυτό εδώ και τρεις σεζόν!
Τεντ: Αλήθεια;
Τρεντ: Ναι! Χτίζοντας αργά αλλά σταθερά μια κουλτούρα εμπιστοσύνης και υποστήριξης σε ολόκληρο τον σύλλογο, μέσα από χιλιάδες σχεδόν ανεπαίσθητες στιγμές, που όλες οδηγούν αναπόφευκτα στο ίδιο αποτέλεσμα: το total football.
Τεντ: Ε, πώς σου φαίνεται αυτό!
Ίσως ο Τρεντ είχε δίκιο: Ο «τρόπος του Λάσο» χτίστηκε μέσα από χιλιάδες φαινομενικά ασήμαντες στιγμές.
Η σύγχρονη έρευνα για την προπονητική δείχνει ότι αυτές οι στιγμές μπορεί τελικά να μην είναι καθόλου ασήμαντες.
Πηγή: The Conversation
