Οι άνθρωποι ονειρεύονται ιπτάμενα αυτοκίνητα από τις πρώτες ημέρες της αεροπορίας και της αυτοκίνησης. Σημαίνει, άραγε, η παρουσίαση από την Tesla, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, μιας «ιπτάμενης» εκδοχής του νέου Roadster ότι πλησιάζουμε επιτέλους σε αυτήν την πραγματικότητα;
Αν αναζητάς ένα αυτοκίνητο που μπορεί να κινείται με ασφάλεια σε δρόμους και αυτοκινητοδρόμους, αλλά και να πετά σε μεγάλες αποστάσεις, η απάντηση είναι όχι. Αν, όμως, θέλεις μια προσωπική ιπτάμενη μηχανή που κινείται σε σχετικά χαμηλό ύψος και καλύπτει αποστάσεις αντίστοιχες με τις περισσότερες διαδρομές με αυτοκίνητο, τότε αυτό το ενδεχόμενο βρίσκεται πιο κοντά στην πραγματικότητα.
Εδώ έρχονται τα αεροσκάφη ηλεκτρικής κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, γνωστά με το ακρωνύμιο eVTOL. Πρόκειται για έναν ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο. Τα συγκεκριμένα οχήματα δεν μπορούν να κινηθούν σε αυτοκινητοδρόμους, ενώ ορισμένα δεν διαθέτουν καν τροχούς. Ωστόσο, πολλές εταιρείες ανταγωνίζονται για την ανάπτυξη οχημάτων που μοιάζουν να έχουν βγει από ταινίες επιστημονικής φαντασίας και κινούμενα σχέδια, με ορισμένες να έχουν ήδη αρχίσει να πωλούν αεροσκάφη.
«Η ιδέα του “ιπτάμενου αυτοκινήτου” έχει εξάψει τη φαντασία του κοινού εδώ και γενιές και σήμερα αυτός ο ενθουσιασμός οδηγεί σε πραγματικές επενδύσεις και καινοτομία σε ολόκληρο τον κλάδο», δήλωσε η Κριστίνα Μέντον, αντιπρόεδρος πτητικών λειτουργιών της Pivotal, μιας εταιρείας που κατασκευάζει eVTOL.
«Η γοητεία είναι εύκολο να γίνει κατανοητή. Γιατί να περάσεις 90 λεπτά στην κίνηση, όταν μπορείς να πετάξεις για 20 λεπτά;» πρόσθεσε.
Τα eVTOL είναι πολύ ελαφρύτερα από τα συμβατικά αυτοκίνητα, έχουν περιορισμένη μεταφορική ικανότητα και συνήθως μπορούν να καλύψουν το πολύ περίπου 160 χιλιόμετρα ανά πτήση. Παράλληλα, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στους δρόμους.
Είναι, τελικά, ιπτάμενα αυτοκίνητα;
Παρά το γεγονός ότι δεν κινούνται στην άσφαλτο, ορισμένοι υποστηρικτές τους θεωρούν ότι τα eVTOL θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν αυτοκίνητα με την ευρύτερη έννοια: ως οχήματα που μεταφέρουν κάποιον από το σημείο Α στο σημείο Β.
Τα ιπτάμενα «αυτοκίνητα» θα μπορούσαν να προσελκύσουν οδηγούς που θέλουν να αποφύγουν τους δρόμους, οι οποίοι είναι προβληματικοί και συχνά μποτιλιαρισμένοι, δήλωσε ο Ράνι Πλάουτ, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της ισραηλινής εταιρείας Air, η οποία σχεδιάζει να κατασκευάζει eVTOL σε εγκατάσταση στη Φλόριντα.
Μία από τις εταιρείες που υποστηρίζουν ότι αναπτύσσουν ένα πραγματικό ιπτάμενο αυτοκίνητο είναι η νεοφυής Alef, με έδρα την Καλιφόρνια.
Ο διευθύνων σύμβουλός της, Τζιμ Ντουκόβνι, δήλωσε ότι η αρχική έκδοση του οχήματος, με τελική ταχύτητα περίπου 88 χλμ./ώρα, σχεδιάστηκε εξαρχής ώστε να λειτουργεί τόσο ως αεροσκάφος όσο και ως αυτοκίνητο, αντί να αποτελεί προσαρμογή ενός από τα δύο.
Το όχημα, βάρους περίπου 115 κιλών, χρησιμοποιεί οκτώ έλικες ενσωματωμένους στο αμάξωμά του για να απογειώνεται. Διαθέτει, επίσης, τέσσερις τροχούς και έχει σχεδιαστεί για οδήγηση.
Το μοντέλο «Model A» μπορεί να μεταφέρει μόνο ένα άτομο, το οποίο πρέπει να ζυγίζει λιγότερο από το ίδιο το άδειο όχημα, ενώ δεν διαθέτει συμβατικό εξοπλισμό ασφαλείας, όπως αερόσακους.
Ο Ντουκόβνι, ωστόσο, επιμένει ότι το όχημα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αυτοκίνητο και όχι ως eVTOL.
«Τα eVTOL απευθύνονται στην αγορά της αεροπορίας. Ο ανταγωνισμός μας είναι η Toyota, η Ford και η Tesla», δήλωσε.
Τα τεχνικά εμπόδια παραμένουν
Η προσπάθεια συνδυασμού ενός αυτοκινήτου και ενός αεροσκάφους σε ένα ενιαίο όχημα αντιμετωπίζει σημαντικές τεχνικές δυσκολίες, σύμφωνα με τον Ρότζερ Κόνορ, επιμελητή της συλλογής αεροσκαφών κάθετης πτήσης στο Εθνικό Μουσείο Αεροπορίας και Διαστήματος Smithsonian.
Ο λόγος είναι ότι τα αεροσκάφη επηρεάζονται καθοριστικά από το βάρος τους, ενώ τα αυτοκίνητα χρειάζονται βαρύ εξοπλισμό.
«Κάτι που αποτελεί υβρίδιο των δύο θα είναι ένα αεροσκάφος με χαμηλές επιδόσεις και ένα όχημα με εξίσου χαμηλές επιδόσεις», δήλωσε στο CNN.
Παρά τις δυσκολίες, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) στηρίζει την ανάπτυξη των eVTOL. Τον Μάρτιο ξεκίνησε μια σειρά προγραμμάτων δοκιμών σε 26 πολιτείες.
«Το μέλλον της αεροπορίας είναι εδώ και πρόκειται να βελτιώσει δραστικά τον τρόπο με τον οποίο μετακινούνται άνθρωποι και προϊόντα», δήλωσε ο υπουργός Μεταφορών των ΗΠΑ, Σον Ντάφι, κατά την ανακοίνωση του προγράμματος.
Ένα από τα ζητήματα που εξετάζει η FAA είναι ποιοι θα επιτρέπεται να χειρίζονται αυτά τα αεροσκάφη. Η εκτίμηση είναι ότι η εκπαίδευση που θα απαιτείται για την πτήση ενός eVTOL θα είναι πολύ μικρότερη από εκείνη που χρειάζεται για ένα μικρό αεροπλάνο, ένα ελικόπτερο ή ένα επιβατικό αεροσκάφος — ενδεχομένως μόλις λίγες ημέρες.
Ωστόσο, όπως σημείωσε ο Κόνορ, το ζήτημα παραμένει υπό εξέταση.
«Δεν έχουμε ακόμη αδειοδοτήσει κανέναν για αυτά τα αεροσκάφη της νέας κατηγορίας. Πρόκειται για κάτι καινούργιο για όλους, ιδιαίτερα για την FAA, καθώς τα συγκεκριμένα αεροσκάφη δεν είναι ούτε αεροπλάνα ούτε ελικόπτερα», ανέφερε.
Πόσο θα κοστίζει ένα ιπτάμενο όχημα;
Παρά το ενδιαφέρον των αμερικανικών αρχών, τα eVTOL βρίσκονται ακόμη σε μεγάλο βαθμό σε στάδιο ανάπτυξης. Έχουν κατασκευαστεί και παραδοθεί σε πελάτες ελάχιστα μοντέλα, ενώ όσα είναι διαθέσιμα κοστίζουν πολύ ακριβά.
Οι μεγαλύτερες εκδόσεις, γνωστές ως «αεροταξί», που μπορούν να μεταφέρουν μερικούς επιβάτες, θα κοστίζουν πάνω από ένα εκατομμύριο δολάρια το καθένα, σύμφωνα με τον Κόνορ.
Τα οχήματα προσωπικής χρήσης θα είναι φθηνότερα, αλλά και πάλι οι τιμές τους εκτιμάται ότι θα κυμαίνονται από 60.000 έως 400.000 δολάρια για ένα διθέσιο αεροσκάφος με ικανοποιητική αυτονομία και εμβέλεια.
«Με 60.000 δολάρια, ουσιαστικά αγοράζεις ένα εξελιγμένο drone που μπορεί να μεταφέρει περίπου 73 κιλά για ίσως δέκα λεπτά», πρόσθεσε.
Η Tesla δεν έχει ανακοινώσει ακόμη πόσο θα κοστίζει η «ιπτάμενη» εκδοχή του Roadster. Σε κάθε περίπτωση, καμία έκδοση του μοντέλου, είτε ιπτάμενη είτε συμβατική, δεν αναμένεται να διατεθεί προς πώληση πριν από το 2028.
Η επίδειξη της Tesla και η πραγματικότητα
Σε αντίθεση με τα περισσότερα eVTOL, τα οποία χρησιμοποιούν έλικες, το Roadster χρησιμοποίησε πίδακες πεπιεσμένου αέρα για να πραγματοποιήσει άλμα πάνω από άλλα αυτοκίνητα και να εκτοξευθεί από την κορυφή μιας ράμπας ύψους έξι ή επτά ορόφων, κατά την παρουσίασή του νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Ωστόσο, το Roadster δεν πέταξε σε κάποια αξιοσημείωτη απόσταση. Η πτήση του ήταν μικρότερη ακόμη και από τα περίπου 37 μέτρα που κάλυψαν οι αδελφοί Ράιτ στην πρώτη τους πτήση στο Κίτι Χοκ της Βόρειας Καρολίνας, το 1903.
Παράλληλα, η ίδια η Tesla επισημαίνει στον ιστότοπό της ότι το όχημα επίδειξης «δεν έχει εγκριθεί για χρήση σε δημόσιους δρόμους».
Παρόλα αυτά, η εντυπωσιακή παρουσίαση έχει προκαλέσει ενθουσιασμό σε αρκετούς ανθρώπους του κλάδου.
«Όταν μια εταιρεία με την εμβέλεια της Tesla παρουσιάζει σε εκατομμύρια θεατές την ιδέα ότι οι απλοί άνθρωποι θα μπορούσαν να απογειώνονται, διευρύνει τη δημόσια συζήτηση και ολόκληρος ο κλάδος επωφελείται από αυτό το ενδιαφέρον», δήλωσε η Μέντον της Pivotal.
Η ίδια, ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η εταιρεία της δεν κατασκευάζει αυτοκίνητα.
«Κατασκευάζουμε αεροσκάφη, όχι ιπτάμενα αυτοκίνητα», τόνισε.
