Μόλις πέντε ημέρες παρέμεινε στη θέση της εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου η Κέιτι Ζακαράια, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να την απομακρύνει έπειτα από μια σειρά επικριτικών δημοσιευμάτων, την αποτυχημένη πρώτη ενημέρωσή της προς τους δημοσιογράφους και τις αντιδράσεις που προκάλεσαν οι αποκαλύψεις για τα επαγγελματικά της προσόντα. Η αιφνίδια αποχώρησή της, η οποία μεταδόθηκε από μεγάλα αμερικανικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης, σηματοδοτεί μία από τις συντομότερες θητείες εκπροσώπου Τύπου στην ιστορία του Λευκού Οίκου.
Η υπόθεση προκάλεσε αναστάτωση στο στενό περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου, καθώς η επιλογή της Ζακαράια είχε γίνει προσωπικά από τον ίδιο, σε μια περίοδο κατά την οποία αναζητούσε ένα πρόσωπο που θα υπερασπιζόταν με μεγαλύτερη ένταση την πολιτική του και θα προωθούσε το μήνυμά του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου. Ωστόσο, η παρουσία της στο πόστο αποδείχθηκε πολύ πιο σύντομη από ό,τι αναμενόταν, με συμβούλους του Τραμπ να εκφράζουν ιδιωτικά την απογοήτευσή τους για την απόδοσή της.
Η αποτυχημένη πρώτη ενημέρωση και οι αντιδράσεις στο περιβάλλον Τραμπ
Η Ζακαράια ανακοινώθηκε ως διάδοχος της Καρολάιν Λέβιτ στις 9 Οκτωβρίου και ανέλαβε επισήμως καθήκοντα τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου. Την επόμενη ημέρα πραγματοποίησε την πρώτη της ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους, η οποία διήρκεσε περίπου 14 λεπτά και δέχθηκε ιδιαίτερα αρνητικές κριτικές.
Σύμφωνα με το CNN, η εμφάνισή της προκάλεσε αμηχανία σε στελέχη της κυβέρνησης, τα οποία θεωρούσαν ότι η νέα εκπρόσωπος δεν ήταν επαρκώς προετοιμασμένη για τις απαιτήσεις της θέσης. Η παρουσίασή της χαρακτηρίστηκε ασταθής, ακόμη και όταν διάβαζε έτοιμο κείμενο που εξυμνούσε το έργο του Τραμπ, ενώ κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων δυσκολεύτηκε να απαντήσει σε ζητήματα που αφορούσαν την αμερικανική πολιτική.
Μεταξύ άλλων, δεν γνώριζε αν οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν διακόψει την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία, ένα θέμα που βρισκόταν στο επίκεντρο της επικαιρότητας. Αντίθετα, μία από τις ελάχιστες συγκεκριμένες ανακοινώσεις που έκανε αφορούσε την παραίτηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από τη θέση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα.
Η ίδια επιχείρησε αργότερα να παρουσιάσει θετικά την πρώτη της ενημέρωση, επισημαίνοντας ότι είχε την ευκαιρία να ανακοινώσει αλλαγές στο προσωπικό της κυβέρνησης. Τελικά, αυτή έμελλε να είναι η σημαντικότερη επίσημη ανακοίνωση της σύντομης θητείας της.
Η αρνητική εικόνα δεν πέρασε απαρατήρητη από τον Τραμπ. Αν και αρχικά δεν φάνηκε να θεωρεί ιδιαίτερα προβληματική την εμφάνισή της, στη συνέχεια ενοχλήθηκε από την έκταση και τον τόνο της δημοσιότητας. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN, ορισμένοι σύμβουλοί του αναρωτιούνταν πώς είχε επιλεγεί για μία από τις πιο προβεβλημένες θέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης ένα πρόσωπο με τόσο περιορισμένη εμπειρία στη διαχείριση της καθημερινής ενημέρωσης του Τύπου.
Ένας σύμβουλος φέρεται να αναρωτήθηκε χαρακτηριστικά ποιος είχε ελέγξει τα προσόντα της πριν από την πρόσληψή της, ενώ άλλοι εκτιμούσαν ότι δεν διέθετε την απαραίτητη αυτοπεποίθηση και ικανότητα να διαχειριστεί τις ερωτήσεις των δημοσιογράφων.
Το ζήτημα με την άδεια δικηγορίας
Καθοριστικό ρόλο στην επιδείνωση της θέσης της Ζακαράια έπαιξαν οι αποκαλύψεις σχετικά με τη νομική της ιδιότητα. Κατά την ανακοίνωση της πρόσληψής της, ο Τραμπ την είχε παρουσιάσει ως δικηγόρο, όμως στη συνέχεια προέκυψε ότι δεν είχε άδεια άσκησης δικηγορίας σε κάποια αμερικανική Πολιτεία.
Το θέμα πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις μετά από δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο η Ζακαράια είχε αποτύχει στις εξετάσεις για την απόκτηση της σχετικής άδειας. Η ίδια επιβεβαίωσε αργότερα ότι δεν είχε περάσει τις εξετάσεις, εξηγώντας σε συνέντευξή της στο Fox News ότι δεν επιχείρησε να τις επαναλάβει, καθώς επρόκειτο να μετακομίσει στην Κίνα.
Όπως ανέφερε, γνώριζε ότι θα ζούσε στην ασιατική χώρα και θεωρούσε πως το αποτέλεσμα των εξετάσεων δεν θα είχε πρακτική σημασία. Πρόσθεσε ότι είχε συμμετάσχει στη διαδικασία επειδή δεν ήθελε να φαίνεται πως είχε αποσυρθεί από αυτήν.
Η ίδια υποστήριξε επίσης ότι είχε ενημερωθεί πως μπορούσε να χρησιμοποιεί τον όρο «lawyer», αν και όχι τον όρο «attorney». Ωστόσο, αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις οποίες είχε επανειλημμένα ενισχύσει αναφορές που την παρουσίαζαν ως δικηγόρο επιβάρυναν την κατάσταση, καθώς ενίσχυσαν τις αμφιβολίες για τον τρόπο με τον οποίο είχε περιγράψει τα προσόντα της.
Οι εξηγήσεις της δεν φαίνεται να έπεισαν τον Τραμπ, ενώ η υπόθεση εξελίχθηκε σε ένα ακόμη επικοινωνιακό πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο. Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά από σειρά συνεντεύξεών της στο Fox News, με ιδιαίτερα έντονη εκείνη της Πέμπτης με τον παρουσιαστή Σον Χάνιτι, ο οποίος την πίεσε σχετικά με το ιστορικό των εξετάσεών της.
Η αμφιλεγόμενη δήλωση για την Κίνα
Παράλληλα, αντιδράσεις προκάλεσαν και παλαιότερες δηλώσεις της Ζακαράια για την Κίνα. Σε συζήτησή της με τον συντηρητικό σχολιαστή Τζακ Ποσομπιέκ, αναφέρθηκε στην περίοδο πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2016, όταν υπήρχαν εκτιμήσεις ότι η Κίνα θα μπορούσε να ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως παγκόσμια υπερδύναμη.
Η Ζακαράια υποστήριξε ότι, επιστρέφοντας τότε από την Κίνα, αναρωτιόταν πώς ήταν δυνατόν να θεωρείται η χώρα ανερχόμενη υπερδύναμη, σχολιάζοντας ότι δεν διέθετε καν «κανονικές τουαλέτες». Η τοποθέτησή της προκάλεσε αντιδράσεις στο Πεκίνο, με την εκπρόσωπο του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Μάο Νινγκ, να απαντά ειρωνικά ότι η Ζακαράια είναι ευπρόσδεκτη να επισκεφθεί ξανά τη χώρα.
Οι δηλώσεις αυτές προστέθηκαν στις επικρίσεις που δεχόταν ήδη για την εμπειρία και την επαγγελματική της επάρκεια, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη δημόσια εικόνα της.
Πώς επιλέχθηκε και ο ρόλος της Νάταλι Χαρπ
Η πρόσληψη της Ζακαράια προέκυψε μέσα από μια αιφνίδια αλλαγή σχεδιασμού στον Λευκό Οίκο. Η θέση είχε μείνει κενή μετά την αποχώρηση της Καρολάιν Λέβιτ στα τέλη του καλοκαιριού, χωρίς ο Τραμπ να δείχνει αρχικά ιδιαίτερη βιασύνη να ορίσει διάδοχο.
Καθώς πλησίαζαν οι ενδιάμεσες εκλογές και εντείνονταν οι πολιτικές πιέσεις προς τους Ρεπουμπλικανούς, ο πρόεδρος φέρεται να παραπονιόταν στους συνεργάτες του ότι δεν υπήρχε κάποιος που να υπερασπίζεται αποτελεσματικά τις θέσεις του στα μέσα ενημέρωσης. Η αναζήτηση νέου εκπροσώπου επιταχύνθηκε, καθώς αρκετά από τα ονόματα που εξετάστηκαν απορρίφθηκαν όταν εντοπίστηκαν παλαιότερες δηλώσεις τους επικριτικές προς τον Τραμπ.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο πρόεδρος στράφηκε στη Ζακαράια, η οποία εμφανιζόταν συχνά σε τηλεοπτικές εκπομπές ως ένθερμη υποστηρίκτρια των πολιτικών του. Σημαντικό ρόλο στην προώθηση της υποψηφιότητάς της φέρεται να είχε η προσωπική βοηθός του Τραμπ, Νάταλι Χαρπ.
Η Ζακαράια ταξίδεψε στην Ουάσινγκτον στις 8 Οκτωβρίου και την επόμενη ημέρα συναντήθηκε με τον πρόεδρο στο Οβάλ Γραφείο. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, στην οποία δεν συμμετείχε η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, ο Τραμπ φέρεται να της προσέφερε αυθόρμητα τη θέση. Οι συνεργάτες του ενημέρωσαν στη συνέχεια τη Γουάιλς για την απόφαση, χωρίς εκείνη να εκφράσει αντιρρήσεις, θεωρώντας ότι η επιλογή εκπροσώπου Τύπου αποτελεί προσωπική αρμοδιότητα του προέδρου.
Η ίδια η Ζακαράια είχε περιγράψει την πρόσληψή της ως αποτέλεσμα τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Τραμπ, δηλώνοντας σε συνέντευξή της στο Fox News ότι η ένθερμη υποστήριξή της προς τις πολιτικές του είχε συμβάλει στην επιλογή της.
Πριν καταλήξει σε εκείνη, ο πρόεδρος είχε εξετάσει το ενδεχόμενο να προσφέρει τη θέση στη Μαρία Μπαρτιρόμο, πρώην παρουσιάστρια του Fox News, η οποία όμως δεν επιθυμούσε να αποδεχθεί την πρόταση. Στα πρόσωπα που εξετάστηκαν περιλαμβανόταν και ο συντηρητικός σχολιαστής Σκοτ Τζένινγκς, χωρίς να του γίνει τελικά επίσημη πρόταση.
Η επιλογή της Ζακαράια είχε προκαλέσει ανησυχία και σε ορισμένα μέλη του προσωπικού του Λευκού Οίκου, τα οποία φοβούνταν ότι θα επιχειρούσε να αντικαταστήσει συνεργάτες της επικοινωνιακής ομάδας. Η ίδια φέρεται να τους διαβεβαίωσε ότι δεν είχε τέτοια πρόθεση.
Τα πρώτα σημάδια προβλήματος και η ένταση με τον Τραμπ
Οι δυσκολίες δεν περιορίστηκαν στην πρώτη ενημέρωση. Κατά τη διάρκεια ταξιδιού του προέδρου στην Αλάσκα, η Ζακαράια φέρεται να πρότεινε να πραγματοποιήσει ο Τραμπ συνέντευξη με δημοσιογράφο του Fox News μετά από προεκλογική συγκέντρωση.
Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το CNN, συνεργάτες του προέδρου την προειδοποίησαν ότι ο Τραμπ συνήθως δεν επιθυμεί να συμμετέχει σε πρόσθετες δραστηριότητες μετά τις συγκεντρώσεις του, οι οποίες μπορεί να διαρκούν έως και δύο ώρες. Παρ' όλα αυτά, η νέα εκπρόσωπος επέμεινε ότι η συνέντευξη θα ήταν χρήσιμη και, όταν ο πρόεδρος ολοκλήρωσε την ομιλία του, του παρουσίασε το σχέδιο.
Ο Τραμπ φέρεται να αντέδρασε με εμφανή ενόχληση και αρχικά αρνήθηκε, προτού τελικά συμφωνήσει. Το περιστατικό ενίσχυσε, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, την εντύπωση ότι η Ζακαράια δεν είχε ακόμη κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε ο πρόεδρος και τις προτιμήσεις του.
Επιπλέον, η εμφάνισή της σε συνέντευξη στο Fox News την ώρα που ο Τραμπ μιλούσε σε συγκέντρωση στη Νέα Υόρκη θεωρήθηκε από ορισμένους παλαιότερους συνεργάτες του ατυχής επιλογή, καθώς η παράλληλη τηλεοπτική παρουσία στελεχών της κυβέρνησης κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων του προέδρου αντιμετωπίζεται συχνά ως επικοινωνιακό λάθος.
Παρά τα πρώτα σημάδια δυσαρέσκειας, ο Τραμπ αρχικά φέρεται να την καθησύχασε. Κατά τη διάρκεια της πτήσης προς την Αλάσκα, της είπε ότι είχε αποδώσει καλά στην πρώτη ενημέρωση, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τη συνομιλία. Ήταν η πρώτη φορά που η Ζακαράια ταξίδευε με το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One.
Στη συνέχεια, όμως, η αρνητική δημοσιότητα και οι αντιδράσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης φαίνεται να άλλαξαν τη στάση του. Όταν ρωτήθηκε σχετικά την Παρασκευή, ο Τραμπ ανέφερε ότι είχε συμβουλεύσει την εκπρόσωπό του να επανεξετάσει την απόφασή της να αναλάβει το πόστο, λέγοντας πως η κριτική των μέσων ενημέρωσης προς εκείνη ήταν εξαιρετικά σκληρή.
«Της είπα: “Ειλικρινά, αν ήμουν στη θέση σου, θα το ξανασκεφτόμουν”», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι δεν ήταν βέβαιος πως η συγκεκριμένη θέση ήταν κατάλληλη για εκείνη. Σύμφωνα με το CNN, ο πρόεδρος είχε ήδη εκφράσει σε συνεργάτες του την εκτίμηση ότι ίσως δεν ήταν ακόμη έτοιμη για μια τόσο απαιτητική δημόσια παρουσία.
Η απομάκρυνση και η επόμενη ημέρα
Η απόφαση απομάκρυνσης έγινε γνωστή την Παρασκευή, τρεις ημέρες μετά την πρώτη ενημέρωση και έπειτα από αλλεπάλληλες επικρίσεις. Λίγες ώρες νωρίτερα, η Ζακαράια εμφανιζόταν ακόμη σε τηλεοπτικές συνεντεύξεις και δήλωνε ότι εξακολουθούσε να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη του προέδρου. Επιστρέφοντας στον Λευκό Οίκο, μάλιστα, είχε πει στους δημοσιογράφους ότι ανυπομονούσε να συνεργαστεί μαζί τους και τους είχε προτρέψει να ζητήσουν τον αριθμό τηλεφώνου της.
Λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι είχε συζητήσει μαζί της το ενδεχόμενο αποχώρησης. Παρά την απομάκρυνσή της, υποστήριξε ότι εξακολουθεί να τη συμπαθεί και να εκτιμά την ίδια ως πρόσωπο.
Σε δήλωσή του, ο διευθυντής Επικοινωνίας του Λευκού Οίκου, Στίβεν Τσουνγκ, χαρακτήρισε τις αναφορές για την υπόθεση προϊόν εικασιών και υποστήριξε ότι η Ζακαράια ανέλαβε έναν σημαντικό ρόλο και θα συνεχίσει να στηρίζει τον πρόεδρο από διαφορετική θέση. Την περιέγραψε ως ταλαντούχα συνεργάτιδα και πολύτιμο μέλος της ομάδας.
Η ίδια, από την πλευρά της, έγραψε σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X ότι αποτέλεσε τιμή για εκείνη να εργαστεί για τον Τραμπ, προσθέτοντας ότι εύχεται περισσότεροι Αμερικανοί να αναγνωρίζουν το έργο του. Παρά την αποχώρησή της, διατηρεί, σύμφωνα με πηγές του Λευκού Οίκου, καλές προσωπικές σχέσεις με μέλη της κυβέρνησης. Μάλιστα, η ίδια και η οικογένειά της επρόκειτο να δειπνήσουν την Παρασκευή με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και την οικογένειά του.
Με πέντε μόλις ημέρες στη θέση της, η Ζακαράια κατέγραψε μια θητεία ακόμη συντομότερη από εκείνη του Άντονι Σκαραμούτσι, ο οποίος είχε παραμείνει 11 ημέρες στη θέση του διευθυντή Επικοινωνίας του Λευκού Οίκου κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ. Η περίπτωση του Σκαραμούτσι είχε γίνει τόσο χαρακτηριστική, ώστε το όνομά του χρησιμοποιήθηκε ανεπίσημα ως μέτρο σύγκρισης για εξαιρετικά σύντομες θητείες στην αμερικανική πολιτική.
Η απομάκρυνση της Ζακαράια αφήνει και πάλι κενή τη θέση του βασικού εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου σε μια κρίσιμη περίοδο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Ο Τραμπ δεν αποκάλυψε εάν έχει ήδη κάποιο πρόσωπο στο μυαλό του για τη διαδοχή της, περιοριζόμενος να δηλώσει ότι υπάρχουν πολλοί ενδιαφερόμενοι για τη θέση.
Η υπόθεση ανέδειξε τις δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν όταν μια επιλογή υψηλού δημόσιου προφίλ βασίζεται κυρίως στην προσωπική εμπιστοσύνη του προέδρου και στην τηλεοπτική υποστήριξη προς τις πολιτικές του, χωρίς να έχει προηγηθεί επαρκής αξιολόγηση της εμπειρίας και της ετοιμότητας του υποψηφίου για τις απαιτήσεις του ρόλου. Παράλληλα, η σύντομη παρουσία της Ζακαράια άφησε τον Λευκό Οίκο χωρίς μόνιμο εκπρόσωπο Τύπου σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής πίεσης, κατά την οποία η κυβέρνηση επιδιώκει να προωθήσει το μήνυμά της ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης.
Πηγή: CNN
