Είναι γνωστό για την πλούσια ιστορία μετανάστευσης και την εντυπωσιακή μοντέρνα αρχιτεκτονική του. Τώρα, όμως, το Ρότερνταμ επιδιώκει να αναγνωριστεί για ένα διαφορετικό χαρακτηριστικό του: την παράδοση των ποιημάτων στα απορριμματοφόρα του.
Από το 1988, όταν ένα φεστιβάλ ποίησης είχε για πρώτη φορά αυτήν την ιδέα, στίχοι ποιημάτων τυπώνονται σε όλα τα οχήματα αποκομιδής απορριμμάτων της πόλης. Αυτήν την εβδομάδα, η πρακτική αναγνωρίστηκε ως στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, με την επίσημη ένταξή της στον κατάλογο ενός ολλανδικού φορέα που έχει ως αποστολή τη διαφύλαξη των παραδόσεων της χώρας.
«Από το 1988, η ποίηση ταξιδεύει στο Ρότερνταμ πάνω στα απορριμματοφόρα μας», δήλωσε η Τζόαν Νάνελι, αντιδήμαρχος αρμόδια για τον πολιτισμό, την κοινωνική συνοχή και τη γλώσσα. «Τη βλέπεις καθώς πηγαίνεις με το ποδήλατο στη δουλειά ή περιμένεις να περάσει ένα απορριμματοφόρο. Μερικές φορές διαβάζεις έναν στίχο που σου μένει στο μυαλό για το υπόλοιπο της ημέρας. Αυτό που ξεκίνησε ως μια παράξενη ιδέα έχει γίνει πλέον μέρος της πόλης μας».
Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της πρωτοβουλίας, το πρόγραμμα κάνει την ποίηση πιο προσιτή σε όλους, ενώ παράλληλα προσφέρει μια ευχάριστη πολιτιστική πινελιά στην καθημερινότητα. «Μερικές φορές οι άνθρωποι θεωρούν ότι ο πολιτισμός απευθύνεται μόνο σε όσους έχουν θεωρητική μόρφωση», ανέφερε η Νάνελι. «Αυτός είναι ένας τρόπος να φέρουμε την ποίηση κοντά σε όλους τους κατοίκους του Ρότερνταμ».
Για εργαζομένους στην αποκομιδή απορριμμάτων, όπως ο Πολ Κάιζερ, ο οποίος ξεκίνησε να οδηγεί απορριμματοφόρα στο Ρότερνταμ το 1988, η ποίηση δημιουργεί έναν επιπλέον δεσμό με την πόλη. Όπως είπε, μάλιστα, έχει εμπνευστεί και ο ίδιος να γράψει κατά καιρούς μερικούς στίχους. Τα τέσσερα απορριμματοφόρα που έχει οδηγήσει μέχρι σήμερα έχουν προκαλέσει κάθε είδους αντιδράσεις.
«Δεχόμαστε θετικά σχόλια από ανθρώπους που λένε ότι δεν έχουν ξαναδεί κάτι παρόμοιο», ανέφερε. «Άλλες φορές, όμως, μας λένε: “Δεν καταλαβαίνω αυτόν τον στίχο!”».
Αυτήν την περίοδο, στο απορριμματοφόρο του είναι γραμμένοι στίχοι της Νέελτγιε Μαρία Μιν: Όσο περισσότερο κοιτάζω πίσω, τόσο πιο σφιχτός γίνεται ο κόμπος του χρόνου.
Η Νταϊάνα Τσιν-α-Φατ, διευθύντρια του οργανισμού Poetry International, από τον οποίο ξεκίνησε η πρωτοβουλία, δήλωσε ότι ο οργανισμός και ο δήμος του Ρότερνταμ απευθύνθηκαν στον αρμόδιο φορέα πολιτιστικής κληρονομιάς, προτείνοντας ένα σχέδιο για τη διατήρηση της παράδοσης.
«Έχει γίνει πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης», σημείωσε. «Κάθε κάτοικος του Ρότερνταμ την αναγνωρίζει. Κάθε κάτοικος διαβάζει τους στίχους. Είναι κάτι μοναδικό».
Ο ποιητής και καλλιτέχνης του προφορικού λόγου Ντέρεκ Ότε δήλωσε ότι η πρωτοβουλία αναδεικνύει, παράλληλα, τον τρόπο με τον οποίο το Ρότερνταμ διαμορφώνει τη σύγχρονη ταυτότητά του.
«Μπορείς να αντικαταστήσεις το Άμστερνταμ με το Λέιντεν ή το Ντελφτ και όλες αυτές οι πόλεις είναι όμορφες. Το Ρότερνταμ, όμως, είναι κάτι διαφορετικό», είπε. «Η αρχική ιδέα ήταν να συνδυαστεί κάτι όμορφο, όπως η ποίηση, με κάτι όμορφο με έναν διαφορετικό τρόπο, όπως τα απορριμματοφόρα. Είναι ένας τρόπος να εκφράζεις τα σημαντικά πράγματα της ζωής με όσο το δυνατόν λιγότερες λέξεις».
Πρόσφατα, στη σειρά των απορριμματοφόρων προστέθηκαν και δικοί του στίχοι: Οι πέτρες υψώνουν μια πόλη προς τον ουρανό. Οι άνθρωποι τής δίνουν βάθος.
Στον κατάλογο του Ολλανδικού Κέντρου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς περιλαμβάνονται περισσότερες από 400 παραδόσεις, τέχνες, τελετουργίες και έθιμα, με στόχο την καταγραφή των ιδιαίτερων πολιτιστικών χαρακτηριστικών της χώρας. Ανάμεσά τους βρίσκονται το ετήσιο φεστιβάλ Pride του Άμστερνταμ, με την παρέλαση πολύχρωμων σκαφών στα κανάλια της πρωτεύουσας, αλλά και τα μόλις δέκα κοπάδια προβάτων που εξακολουθούν να βόσκουν υπό την επίβλεψη βοσκών.
Αρκετές ολλανδικές παραδόσεις έχουν αναγνωριστεί και ενταχθεί στον διεθνή κατάλογο της UNESCO, όπως οι παραδοσιακές μέθοδοι άρδευσης και η τέχνη του μυλωνά που χειρίζεται ανεμόμυλους και νερόμυλους.
Πηγή Guardian
