Η αποτύπωση της οικονομικής πραγματικότητας στην Ελλάδα αναδεικνύει μια ακραία αντίφαση, καθώς, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία, καταγράφονται δύο τάσεις, που κινούνται σε διαμετρικά αντίθετη κατεύθυνση: την ίδια ώρα όπου οι δείκτες της ακρίβειας παραμένουν στα ύψη, το δημόσιο ταμείο αποδεικνύεται εξαιρετικά εύρωστο, καθώς η υπεραπόδοση των φόρων και ειδικά του ΦΠΑ προσθέτει επιπλέον δις στο συσσωρευμένο υπερπλεόνασμα.
Δύο ταχύτητες
Αν η εικόνα αυτής της οικονομικής πραγματικότητας είχε λεζάντα, δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από το «πλούσιο κράτος – φτωχοί πολίτες». Αξιοσημείωτο είναι, μάλιστα, ότι ενώ τα έσοδα του κράτους διαρκώς βελτιώνονται, παρουσιάζοντας αύξηση τους πρώτους εννέα μήνες του 2026 της τάξης των 2,5 δις ευρώ έναντι του στόχου, η καθημερινότητα των νοικοκυριών συνεχώς επιδεινώνεται, αφού ο συνδυασμός πληθωρισμού, αύξησης τιμών και στεγαστικής κρίσης κατατρώγει το εισόδημα των πολιτών.
Στην πραγματικότητα, βέβαια, η αντίφαση αυτή είναι μόνο φαινομενική. Οι δυο ταχύτητες με τις οποίες κινούνται κράτος και κοινωνία δεν είναι ακριβώς τάσεις αντίθετες, αλλά μεγέθη αλληλοτροφοδοτούμενα. Όταν, για παράδειγμα, ο ΦΠΑ στα είδη διατροφής παραμένει στα υψηλά επίπεδα και οι τιμές αυξάνονται, στο δημόσιο ταμείο μπαίνουν περισσότερα, ακόμα κι αν οι ποσότητες παραμένουν ίδιες. Κάπως έτσι, ο ΦΠΑ που εισπράχθηκε μέχρι στιγμής το 2026 είναι κατά 2,68 δις αυξημένος σε σχέση με πέρυσι και κατά 1,4 δις πάνω από τον στόχο του προϋπολογισμού.
Ταυτόχρονα, η κοινωνική πραγματικότητα που αποτυπώνουν τα στοιχεία της EUROSTAT δεν προσφέρεται για πανηγύρια, καθώς περιγράφουν μια Ελλάδα ουραγό των οικονομικών εξελίξεων, με διευρυνόμενη φτώχεια και αδυναμία των νοικοκυριών να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Και όλα αυτά τη στιγμή που το 26% των Ελλήνων εμφανίζεται να δαπανά πάνω από το 40% του μηνιαίου εισοδήματός τους για στέγαση, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόνο 7,7%
Μισθοί σε… εξαέρωση
Για να επανέλθουμε στην ακρίβεια - το διαχρονικά «νούμερο1» πρόβλημα των πολιτών σε όλες τις έρευνες κοινής γνώμης - το κυβερνητικό αφήγημα προτάσσει την ανάγκη βελτίωσης των μισθών έναντι της μειώσεως των τιμών. Ο πληθωρισμός, ωστόσο, που κατά την προκαταρκτική εκτίμηση του ευρωπαϊκού οργανισμού τρέχει στη χώρα μας τον Οκτώβριο με 5,6%, εξανεμίζει τις όποιες αυξήσεις. Οι συγκρίσεις, άλλωστε, είναι αποκαρδιωτικές: όταν ο ετήσιος μέσος όρος μισθού στην Ευρωπαϊκή Ένωση για πλήρη απασχόληση είναι 41.500 ευρώ, στην Ελλάδα φθάνει μετά βίας τα 18.800.
Κατ’ αυτή την έννοια και όταν πρόκειται για το δημόσιο ταμείο, η φτώχεια δεν τρώει τον «παρά», αλλά τον πολλαπλασιάζει… Και είναι να απορεί κανείς γιατί δεν επιχειρείται ο προσωρινός μηδενισμός ή έστω ή προσωρινή μείωση του ΦΠΑ, που θα έδινε ανάσες στις κοινωνικές ομάδες και τους νέους ανθρώπους που δεν αντέχουν το βάρος της ακρίβειας και της πανάκριβης στέγης.
Το ερώτημα που ζητά επειγόντως απάντηση, άλλωστε, δεν είναι μόνο πόσο αντέχουν τα νοικοκυριά την ακρίβεια, αλλά και γιατί η δημοσιονομική υπεροπλία και οι υπεραποδόσεις των φόρων δεν μετατρέπονται σε εργαλείο για ουσιαστικές ελαφρύνσεις.
