Κάποια πράγματα στο ποδόσφαιρο τα βλέπεις να έρχονται. Ο αποκλεισμός του Ολυμπιακού από τη Ναϊμέγκεν είναι ένα από αυτά. Οι «ερυθρόλευκοι» μπορεί να αποκλείστηκαν στην Ολλανδία, αλλά το μεγάλο λάθος είχε γίνει μία εβδομάδα νωρίτερα στο Καραϊσκάκη. Εκεί όπου ο Ολυμπιακός είχε ενενήντα λεπτά για να επιβάλει την ανωτερότητά του και αντ’ αυτού αναλώθηκε στα γεμίσματα. Μπάλα από πίσω προς τα μπροστά, ψάξιμο της δεύτερης μπάλας, ελάχιστη δημιουργία, ελάχιστες καθαρές ευκαιρίες. Το 0-0 άφησε τη δουλειά στη μέση και μετέτρεψε τη ρεβάνς σε δοκιμασία.
Στην Ολλανδία φάνηκε ότι το πρόβλημα ήταν βαθύτερο. Ο Μεντιλίμπαρ έκανε πέντε αλλαγές στην ενδεκάδα. Δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ομολογία ότι δεν έμεινε καθόλου ευχαριστημένος από όσα είδε στο πρώτο παιχνίδι. Μόνο που οι αλλαγές προσώπων δεν μπορούσαν να αλλάξουν τη βασική ιδέα. Ο Ολυμπιακός εξακολούθησε να έχει κατοχή χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα, να δυσκολεύεται να χτίσει από πίσω, να μην περνάει την μπάλα με συνέπεια από τον άξονα και να περιμένει περισσότερο μια ατομική ενέργεια παρά μια οργανωμένη επίθεση.
Και αυτή η ατομική ενέργεια ήρθε. Μια εξαιρετική έμπνευση του Φορτούνη, μια υπέροχη ενέργεια του Γκουστάβο Σα και το δεξί πόδι του Ελ Κααμπί έκαναν το 0-1. Για λίγα λεπτά ο Ολυμπιακός βρέθηκε μπροστά στην πρόκριση. Εκεί όμως ήρθε η κατηφόρα. Ο Γκουστάβο Σα, ίσως ο πιο ποιοτικός παίκτης του Ολυμπιακού εκείνο το βράδυ, δεν άντεξε και αντικαταστάθηκε περίπου στη μία ώρα.
Ο Μουζακίτης μπήκε, ο Έσε μετακινήθηκε πιο μπροστά και οι Ολλανδοί κατάλαβαν αμέσως πού υπήρχε πρόβλημα. Χτύπησαν τη δεξιά πλευρά. Ο Ροντινέι γύρισε να παίξει μπακ και πέρασε δύσκολο βράδυ. Οι Μαφέο και Σάλιακας ήταν στον πάγκο, αλλά ο Μεντιλίμπαρ δεν πείστηκε να τους χρησιμοποιήσει. Κι έτσι ο Ολυμπιακός έμεινε να αμύνεται απέναντι σε μια ομάδα που είχε πλέον καταλάβει από πού μπορούσε να τον πληγώσει. Μια ομάδα που επωφελήθηκε και από την μεροληπτική διαιτησία του Ιταλού διαιτητή Μαριάνι…
Μόνο ο Ρόκα έδωσε στο τέλος μια διαφορετική νότα. Ο Ισπανός πάλεψε, έβγαλε ενέργεια και είχε δύο μεγάλες ευκαιρίες, στο 89' και στο 93', για να κάνει το 1-2. Δεν σκόραρε. Και η πρόκριση χάθηκε. Αλλά δεν χάθηκε στη Ολλανδία. Χάθηκε στην αδυναμία του Ολυμπιακού να παράγει ποδόσφαιρο που να μην είναι προβλέψιμο.
Εδώ βρίσκεται πλέον το μεγάλο ερώτημα. Θα συνεχίσει ο Ολυμπιακός να παίζει με το ίδιο συγκεκριμένο μοτίβο ανάπτυξης που έχουν ήδη αποκρυπτογραφήσει σχεδόν όλοι οι αντίπαλοί του; Θα συνεχίσει η πρώτη σκέψη να είναι η μπάλα από την άμυνα προς την επίθεση και η αναζήτηση της δεύτερης μπάλας; Ή θα επιχειρήσει να γίνει ξανά ομάδα που κυριαρχεί, χτίζει από πίσω, παίζει από τον άξονα, δημιουργεί αριθμητικά πλεονεκτήματα και παράγει ευκαιρίες μέσα από οργανωμένο ποδόσφαιρο;
Αν η απάντηση είναι ότι πρέπει να αλλάξει, τότε προκύπτει αμέσως το δεύτερο και δυσκολότερο ερώτημα: μπορεί ο συγκεκριμένος προπονητής να υπηρετήσει ένα διαφορετικό σχέδιο; Και μπορούν όλοι αυτοί οι παίκτες να το υπηρετήσουν; Γιατί ο φετινός Ολυμπιακός έχει σοβαρές ηλικιακές και αγωνιστικές ανισορροπίες. Ροντινέι 34 ετών, Γκαρσία 36, Φορτούνης στα 34 τον Οκτώβριο, Ελ Κααμπί 33. Οι τρεις πρώτοι σχεδόν αναντικατάστατοι στα ευρωπαϊκά παιχνίδια. Ο Μπρούνο είναι ο μοναδικός φυσικός αριστερός μπακ. Ο Ζέλσον κινείται πολλές φορές άσκοπα γύρω από τον άξονά του. Πιρόλα και Ρέτσος εκτέθηκαν ακόμη και από έναν 35χρονο Λίνσεν. Ο Ζότα Σίλβα τραυματίστηκε στο 15'. Ο Έσε δεν ήταν έτοιμος. Ο Μουζακίτης δείχνει στάσιμος. Ο Τσικίνιο είναι εδώ και μήνες αγνώριστος. Ο Ρόκα παραμένει άγουρος.
Και υπάρχουν οι αποφάσεις του σχεδιασμού. Τρεις φορ διαθέσιμοι θεωρητικά, αλλά Ταρέμι και Γιάρεμτσουκ παροπλισμένοι και έτσι στην ευρωπαϊκή λίστα υπάρχει ουσιαστικά ένας. Ο Ορτέγκα πουλήθηκε και έμεινε ο Ολυμπιακός με έναν αριστερό μπακ. Ο βασικός τερματοφύλακας αποκτήθηκε μόλις μία εβδομάδα πριν από το πρώτο ευρωπαϊκό παιχνίδι. Οι μεταγραφές στα δεξιά, Μαφέο και Σάλιακας, έμειναν από το ξεκίνημα εκτός βασικού σχεδιασμού. Και στον πάγκο ένας προπονητής που έχει προσφέρει πολλά, αλλά δείχνει να επιμένει σε ένα σχέδιο που από πέρυσι παρουσιάζει όλο και περισσότερες δυσλειτουργίες.
Η υπερβολική προσήλωση στους ποδοσφαιριστές που του χάρισαν το Κόνφερενς μπορεί να είναι ανθρώπινα κατανοητή. Αγωνιστικά όμως δεν αποτελεί σχέδιο για το μέλλον.
Ο αποκλεισμός μπορεί να φέρει εξελίξεις. Θα υπάρξουν παράπονα, πιθανότατα αποχωρήσεις και ασφαλώς δύσκολες συζητήσεις για τον Μεντιλίμπαρ. Η εικόνα του στη συνέντευξη Τύπου, με το κεφάλι σκυμμένο και την απογοήτευση ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του, έλεγε πολλά.
Ο Ολυμπιακός έχει εξασφαλίσει τη συμμετοχή στο Europa League. Καλώς. Στη σημερινή του κατάσταση, όμως, ούτε σε αυτή τη διοργάνωση μπορεί να είναι ανταγωνιστικός. Χρειάζεται να ξαναγίνει ομάδα. Να κερδίζει τον κόσμο του με το παιχνίδι του. Να έχει σχέδιο όταν έχει την μπάλα. Να χτίζει, να κυκλοφορεί, να επιτίθεται από τον άξονα, να δημιουργεί και να σκοράρει.
Και οι απαντήσεις στα δύο μεγάλα ερωτήματα —αν μπορεί να αλλάξει το ποδοσφαιρικό του μοτίβο και αν Μεντιλίμπαρ και παίκτες μπορούν να υπηρετήσουν αυτή την αλλαγή— δεν μπορούν να περιμένουν. Γιατί οι αντίπαλοι ήδη έχουν δώσει την απάντησή τους: τον Ολυμπιακό του ενός τρόπου ανάπτυξης τον έχουν μάθει. Τώρα μένει να δούμε αν ο ίδιος ο Ολυμπιακός μπορεί να μάθει να παίζει αλλιώς…
