Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες αντιλαμβάνονται σήμερα την ενημέρωση παρουσιάζει η νέα πανελλαδική ποσοτική έρευνα της Focus Bari, η οποία πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Ένωσης Δημοσιογράφων Ιδιοκτητών Περιοδικού Τύπου. Η έρευνα διεξήχθη από τις 19 Φεβρουαρίου έως τις 2 Μαρτίου 2026 σε δείγμα 1.504 ατόμων ηλικίας άνω των 18 ετών από όλη την Ελλάδα και καταγράφει μια πραγματικότητα με δύο ξεκάθαρες όψεις. Από τη μία πλευρά κυριαρχούν η υπερπληροφόρηση, η δυσπιστία και η παραπληροφόρηση. Από την άλλη, η επώνυμη δημοσιογραφία, η έντυπη παρουσία και ο εξειδικευμένος Τύπος εξακολουθούν να αποτελούν σημεία αναφοράς για σημαντικό μέρος του κοινού.
Το πλέον εντυπωσιακό εύρημα αφορά στην εμπιστοσύνη απέναντι στην ενημέρωση. Το 89% των πολιτών δηλώνει ότι αμφισβητεί πολύ ή αρκετά συχνά την αξιοπιστία των ειδήσεων και των πληροφοριών που λαμβάνει. Παράλληλα, το 80% θεωρεί ότι ο όγκος της καθημερινής πληροφόρησης είναι υπερβολικός, γεγονός που αποτυπώνει ένα περιβάλλον κορεσμού, όπου η ποσότητα έχει ξεπεράσει κατά πολύ την ποιότητα.
Τα social media θεωρούνται η βασική πηγή παραπληροφόρησης
Η έρευνα καταγράφει με σαφήνεια ότι τα social media θεωρούνται από τους πολίτες ο βασικός χώρος στον οποίο αναπτύσσεται η παραπληροφόρηση. Fake news, παραπλανητικοί τίτλοι, αντικρουόμενες πληροφορίες και αναξιόπιστο περιεχόμενο συνδέονται πρωτίστως με τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα ακολουθούν η τηλεόραση και τα ειδησεογραφικά sites, ενώ τα έντυπα Μέσα εμφανίζονται πολύ πιο σπάνια ως χώροι όπου οι πολίτες εντοπίζουν προβληματικό περιεχόμενο. Το συγκεκριμένο εύρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την αξιοπιστία της ψηφιακής ενημέρωσης και τη διάδοση ψευδών ειδήσεων.
Η ίδια η έννοια της αξιοπιστίας φαίνεται ότι συνδέεται περισσότερο με την ταυτότητα του δημοσιογράφου και λιγότερο με την ταχύτητα της είδησης. Το 55% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι τα ενυπόγραφα άρθρα αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα αξιοπιστίας ενός Μέσου ενημέρωσης. Ακολουθεί η μακρόχρονη παρουσία ενός ΜΜΕ με 41%, ενώ το 36% δηλώνει ότι ακόμη και η ύπαρξη έντυπης έκδοσης ενισχύει την εμπιστοσύνη απέναντί του. Πρόκειται για ένα εύρημα που δείχνει ότι η ιστορία και η διαχρονικότητα εξακολουθούν να λειτουργούν ως ισχυρά στοιχεία αξιοπιστίας.
Ο ειδικός περιοδικός Τύπος διατηρεί ισχυρή επιρροή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που αφορούν στον ειδικό περιοδικό Τύπο. Παρά τη συνολική κρίση εμπιστοσύνης στα Μέσα ενημέρωσης, ο συγκεκριμένος κλάδος εμφανίζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Σύμφωνα με την έρευνα, το 78% των πολιτών έρχεται σε επαφή με ειδικά περιοδικά, ενώ περίπου ένας στους δύο αναγνώστες αναγνωρίζει σε αυτά σοβαρότητα και δημοσιογραφικό επαγγελματισμό.
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι το 69% δηλώνει πως βρίσκει στα έντυπα αυτά πολύτιμο και ουσιαστικό περιεχόμενο, ενώ το 65% των επαγγελματιών θεωρεί τον ειδικό Τύπο την πλέον αξιόπιστη πηγή ενημέρωσης για θέματα του επαγγελματικού του κλάδου.
Η σχέση αυτή δεν είναι μόνο ενημερωτική αλλά και λειτουργική. Το 54% των αναγνωστών χρησιμοποιεί τα εξειδικευμένα έντυπα ως πρακτικό εργαλείο στην καθημερινή εργασία ή στα προσωπικά ενδιαφέροντά του, γεγονός που αναδεικνύει τον ρόλο τους ως εργαλείων γνώσης και επαγγελματικής υποστήριξης και όχι απλώς ως Μέσων ενημέρωσης.
Το κοινό δηλώνει διατεθειμένο να πληρώσει για αξιόπιστη ενημέρωση
Ένα από τα πλέον αισιόδοξα συμπεράσματα της έρευνας αφορά στην αξία που αποδίδει πλέον το κοινό στο ποιοτικό περιεχόμενο.
- Ένας στους δύο αναγνώστες ειδικού Τύπου δηλώνει πρόθυμος να πληρώσει για έγκυρη ενημέρωση. Ως βασικότερο λόγο αναφέρει τη στήριξη της ανεξάρτητης και ποιοτικής δημοσιογραφίας, σε ποσοστό 50%.
- Ακολουθούν η πρόσβαση σε περιεχόμενο που δεν είναι διαθέσιμο αλλού με 39%, η αξιοπιστία και ο έλεγχος της πληροφορίας με 37% και το βάθος στην ανάλυση και την ερμηνεία των θεμάτων επίσης με 37%.
Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι ένα σημαντικό μέρος του κοινού αντιλαμβάνεται πλέον την ποιοτική ενημέρωση ως υπηρεσία με προστιθέμενη αξία και όχι ως δωρεάν προϊόν που πρέπει να παρέχεται χωρίς κόστος.
Ο περιφερειακός Τύπος παραμένει πυλώνας της τοπικής κοινωνίας
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν και τα συμπεράσματα για τον περιφερειακό Τύπο, ο οποίος εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τις τοπικές κοινωνίες.
Το 77% των πολιτών δηλώνει ότι διαβάζει περιφερειακές εφημερίδες, ενώ στην ελληνική Περιφέρεια το ποσοστό φτάνει στο 81%. Επιπλέον, ένας στους πέντε Έλληνες διαβάζει περιφερειακό Τύπο κάθε εβδομάδα, ποσοστό που ανεβαίνει σε έναν στους τέσσερις για όσους κατοικούν εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
Το 62% θεωρεί ότι ο περιφερειακός Τύπος συμβάλλει καθοριστικά στην ανάδειξη θεμάτων της τοπικής κοινωνίας, σχεδόν οι μισοί πολίτες πιστεύουν ότι στηρίζει την τοπική οικονομία, ενώ το 69% των τακτικών αναγνωστών αναγνωρίζει ότι προσφέρει αποκλειστικό περιεχόμενο.
Παράλληλα, το 74% των αναγνωστών του θεωρεί ότι ενισχύει τη σύνδεση των πολιτών με τον τόπο τους, στοιχείο που αναδεικνύει τον περιφερειακό Τύπο ως βασικό παράγοντα κοινωνικής συνοχής και τοπικής ενημέρωσης.
Η συνολική εικόνα της έρευνας είναι ξεκάθαρη. Οι πολίτες εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικοί από ποτέ απέναντι στην καθημερινή ενημέρωση και αναγνωρίζουν ότι η υπερπληροφόρηση δυσκολεύει την αναζήτηση αξιόπιστων ειδήσεων. Την ίδια στιγμή, όμως, στρέφονται προς χαρακτηριστικά που παραδοσιακά συνδέονται με την ποιοτική δημοσιογραφία: επώνυμη υπογραφή, εξειδίκευση, βάθος, διαχρονικότητα και έντυπη παρουσία. Πρόκειται για ένα μήνυμα με ιδιαίτερη σημασία για ολόκληρη την αγορά των Μέσων ενημέρωσης, καθώς δείχνει ότι, παρά τις μεγάλες αλλαγές στην κατανάλωση ειδήσεων, η αξιοπιστία εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο κεφάλαιο κάθε δημοσιογραφικού οργανισμού.
