Υπάρχει κάτι σχεδόν αυτονόητο στην ιδέα του Pints of Knowledge, τόσο αυτονόητο που αναρωτιέσαι γιατί δεν συμβαίνει παντού. Μία pub, μερικά τραπέζια, μια μπίρα ή οτιδήποτε άλλο θέλεις να πιεις και ένας άνθρωπος που γνωρίζει πραγματικά καλά ένα θέμα και έχει περίπου 40 λεπτά για να σου εξηγήσει κάτι που, μέχρι πριν από μία ώρα, μπορεί να μην ήξερες καν ότι σε ενδιαφέρει.
Αυτή είναι, σε γενικές γραμμές, η φιλοσοφία του Pints of Knowledge, μιας σειράς δημόσιων διαλέξεων που ξεκίνησε στη Βρετανία και επιχειρεί να μεταφέρει τη γνώση έξω από τα πανεπιστήμια, τα αμφιθέατρα και τις επίσημες πολιτιστικές αίθουσες και να την επιστρέψει σε ένα περιβάλλον πολύ πιο καθημερινό, κοινωνικό και κυριολεκτικά προσβάσιμο, την pub.
Πίσω από το εγχείρημα βρίσκεται ο διοργανωτής εκδηλώσεων Callum Campbell, ο οποίος οργανώνει events στη Βρετανία από το 2019. Το Pints of Knowledge ιδρύθηκε το 2025 και μέσα σε περίπου έναν χρόνο εξελίχθηκε εντυπωσιακά. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Campbell, έφτασε τους 160.000 followers στο Instagram, δημιούργησε mailing list περίπου 20.000 ανθρώπων και άρχισε να διοργανώνει sold-out διαλέξεις σε τέσσερις πόλεις.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Και το μυστικό του δεν βρίσκεται τόσο στην πρωτοτυπία της διάλεξης, όσο στην κατάργηση όλων όσων συνήθως την κάνουν να μοιάζει απρόσιτη. Δεν χρειάζεται να είσαι ακαδημαϊκός, δεν χρειάζεται να γνωρίζεις ήδη το αντικείμενο και σίγουρα δεν χρειάζεται να μπεις σε ένα αμφιθέατρο με την αίσθηση ότι πρόκειται να εξεταστείς στο τέλος. Οι ομιλίες διαρκούν συνήθως 35 με 40 λεπτά και ακολουθεί Q&A με το κοινό. Γύρω υπάρχουν ποτήρια, φαγητό, συζητήσεις και άγνωστοι άνθρωποι που μπορεί λίγη ώρα αργότερα να μιλούν μεταξύ τους για την τεχνητή νοημοσύνη, την αποικιοκρατία ή τα όνειρα.
Τα θέματα είναι επίτηδες εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους. Το πρόγραμμα έχει φιλοξενήσει ερωτήματα όπως εάν οι χειρουργοί θα αντικατασταθούν από μηχανές ή εάν μπορεί να αντιστραφεί το Brexit, αλλά και διαλέξεις για τις θεωρίες συνωμοσίας, τα lucid dreams και την τέχνη της αφήγησης στην εποχή της AI. Έχουν υπάρξει συζητήσεις για το γιατί οι άνθρωποι ψηφίζουν αυταρχικούς ηγέτες, για την πολιτιστική ιστορία του Manchester, ακόμη και για τον τρόπο με τον οποίο η μουσική και η pop κουλτούρα βοήθησαν μια μεταβιομηχανική πόλη να επαναπροσδιορίσει την ταυτότητά της.
Μια ματιά στο πρόγραμμα αυτής της περιόδου αρκεί για να καταλάβει κανείς πόσο ελεύθερη είναι η θεματολογία. Από συζητήσεις για τη Βρετανική Αυτοκρατορία, το Jaws (και τον φόβο μας για τους καρχαρίες), τον Sherlock Holmes, τον σχεδιασμό των theme parks και τη μουμιοποίηση στην αρχαία Αίγυπτο, μέχρι την πολιτική οικολογία της σοκολάτας, τη δουλειά ενός διαπραγματευτή ομήρων, τη φυσική προσομοίωση του σύμπαντος και τις ιστορίες της Ινδίας που δεν διδάσκονται στα σχολεία. Αρκετές από τις εκδηλώσεις είναι ήδη sold out.
Ο Callum Campbell μοιάζει να έχει καταλάβει πολύ καλά κάτι που συνέβη μετά την πανδημία και εντάθηκε ακόμη περισσότερο όσο η καθημερινότητά μας γινόταν ψηφιακή. Στην ίδια την ιστοσελίδα του, το project περιγράφει τους τρεις άξονες πάνω στους οποίους χτίστηκε το Pints of Knowledge. Την ανάγκη μετά την πανδημία για πραγματική φυσική συνύπαρξη, την μετα-ψηφιακή επιθυμία για μικρές, συγκεκριμένες κοινότητες και τον σεβασμό απέναντι στην αυθεντική γνώση και τον πραγματικό ενθουσιασμό για ένα αντικείμενο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ζούμε μέσα σε μια παράξενη αντίφαση, αφού δεν υπήρξε ποτέ εποχή στην οποία να έχουμε τόσο εύκολη πρόσβαση στη γνώση και ταυτόχρονα να καταναλώνουμε τόσο μεγάλο μέρος της αποσπασματικά και μόνοι μας. Podcasts, TikTok explainers, YouTube essays, online courses, newsletters, Wikipedia, AI. Σχεδόν οποιαδήποτε πληροφορία μπορεί να εμφανιστεί στην οθόνη μας μέσα σε δευτερόλεπτα. Αυτό που δεν μπορεί να εμφανιστεί τόσο εύκολα είναι ο άνθρωπος που κάθεται δίπλα σου, ακούει την ίδια ιδέα και μετά γυρίζει και σου λέει «ναι, αλλά εγώ διαφωνώ» και το Pints of Knowledge επαναφέρει ακριβώς αυτό το κομμάτι της γνώσης, τη συζήτηση που ακολουθεί.
Οι παμπ υπήρξαν επί αιώνες χώροι κοινωνικής ζωής, πολιτικής κουβέντας, κουτσομπολιού, αντιπαράθεσης και ανταλλαγής πληροφοριών. Το να βάλεις λοιπόν έναν επιστήμονα, έναν ιστορικό ή έναν συγγραφέα μπροστά σε μερικές δεκάδες ανθρώπους που κάθονται γύρω από μικρά τραπέζια μεταβάλλει αυτομάτως τη σχέση ανάμεσα στον ειδικό και το κοινό. Η γνώση κατεβαίνει από το βάθρο. Ακόμη και το format αποφεύγει συνειδητά τη σοβαροφάνεια. Οι διοργανωτές ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται για ακαδημαϊκό συνέδριο ούτε για επίσημο debate, σκοπός είναι οι ιδέες να δίνονται σε μικρές, εύπεπτες δόσεις και να δημιουργούν περιέργεια, ερωτήσεις και διαφορετικές οπτικές. Και παρ’ ότι η λέξη pint υπάρχει στην ονομασία, κανείς δεν χρειάζεται φυσικά να πίνει αλκοόλ. Το αποτέλεσμα μοιάζει κάπως με TEDx Talk σε πιο casual μορφή.
Το Pints of Knowledge προτείνει κάτι σχεδόν παλιομοδίτικο και γι' αυτό είναι και απροσδόκητα σύγχρονο. Να καθίσουμε χαλαρά και να ανταλλάξουμε ιδέες, έτσι ακριβώς όπως κάνουμε με την παρέα μας γύρω από ένα τραπέζι με φαγητό, τσίπουρα ή μπίρες ή ακόμα και καφέ. Ποιος θα το κάνει εδώ; Η ιδέα έπεσε.
