Η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Βρετανία, η Ολλανδία, ο Καναδάς και η Νορβηγία παρότρυναν χθες Πέμπτη το Ισραήλ να «βάλει τέλος στην επέκταση του εποικισμού της Δυτικής Όχθης» και να «αποσύρει αμέσως» την πρόσκληση για την υποβολή προσφορών που ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα, για την ανέγερση 1.200 και πλέον ακινήτων στο πλαίσιο του καίριας σημασίας έργου E1.
«Τη στιγμή που η Δυτική Όχθη γνωρίζει σοβαρή αστάθεια, με άνευ προηγουμένου επίπεδα βίας των εποίκων εναντίον πολιτών και σοβαρούς περιορισμούς στην παλαιστινιακή οικονομία, αυτή η απόφαση είναι ακόμη πιο ανησυχητική», τονίζουν οι κυβερνήσεις των επτά χωρών σε κοινή ανακοίνωσή τους.
«Ο οικισμός E1 θα υπονομεύσει τις προοπτικές της λύσης δυο κρατών μπαίνοντας σφήνα κατά μήκος της Δυτικής Όχθης και πλήττοντας την εδαφική συνέχεια των παλαιστινιακών εδαφών», πρόσθεσε.
«Ο E1 θα έκοβε τη Δυτική Όχθη στα δυο, θα διαχώριζε τις παλαιστινιακές κοινότητες στον βορρά από αυτές στον νότο και θα απομόνωνε περαιτέρω την ανατολική Ιερουσαλήμ από το παλαιστινιακό έδαφος. Αυτό θα υπονόμευε σοβαρά τη βιωσιμότητα της λύσης δυο κρατών», υπερθεμάτισε ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, ο Μαξίμ Πρεβό.
«Οι ισραηλινοί οικισμοί σε κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη είναι παράνομοι δυνάμει του διεθνούς δικαίου. Καλώ την κυβέρνηση του Ισραήλ να αποσύρει τις προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών, να αναστείλει το σχέδιο E1 και να βάλει τέλος στην επέκταση των οικισμών», πρόσθεσε ο κ. Πρεβό.
Η κυβέρνηση του Ισραήλ ενέκρινε τον Αύγουστο του 2025 το πρόγραμμα E1, που προβλέπει την ανέγερση κάπου 3.400 κατοικιών στη Δυτική Όχθη, παλαιστινιακό έδαφος υπό κατοχή του Ισραήλ από το 1967, σε τομέα 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ανάμεσα στον οικισμό Μααλέ Αντουμίμ και στην ανατολική Ιερουσαλήμ.
Το ισραηλινό υπουργείο Στέγασης ανακοίνωσε την Τρίτη την έναρξη της διαδικασίας υποβολής προσφορών για την ανέγερση 1.200 και πλέον κατοικιών στο πλαίσιο του έργου, κατά την ισραηλινή μη κυβερνητική οργάνωση Peace Now (Ειρήνη Τώρα) και δημοσιεύματα του ισραηλινού Τύπου. Οι ενδιαφερόμενοι έχουν προθεσμία για την υποβολή προσφορών ως την 19η Οκτωβρίου, με άλλα λόγια οκτώ ημέρες πριν από τις βουλευτικές εκλογές.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις κρίνουν εξάλλου ότι οι αποφάσεις για την επέκταση του εποικισμού θα συνεχίσουν να «υπονομεύουν τη θέση του Ισραήλ στη διεθνή σκηνή». Η έναρξη της διαδικασίας υποβολής προσφορών για το σχέδιο ανέγερσης οικισμών E1 είναι «απαράδεκτη», επιμένουν.
Οι επτά χώρες προειδοποιούν επίσης τις εταιρείες που θα εμπλακούν.
«Οι επιχειρήσεις δεν πρέπει να εξετάσουν την υποβολή προσφορών για να αναλάβουν κατασκευαστικά έργα. Πρέπει να είναι ενήμερες για τις συνέπειες, από νομική σκοπιά και για τη φήμη τους, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου να εμπλακούν σε σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου», τονίζουν στην κοινή ανακοίνωση.
«Οι Ισραηλινοί έποικοι θα επιστρέψουν μια μέρα και στη Γάζα»
Το Ισραήλ επανιδρύει κλειστό εβραϊκό οικισμό στη Δυτική Όχθη, αψηφώντας τις αυξανόμενες διεθνείς διαμαρτυρίες
Μια νέα γενιά Ισραηλινών εποίκων επέστρεψε στον οικισμό Kadim, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, δύο δεκαετίες αφότου έκλεισε από μια προηγούμενη ισραηλινή κυβέρνηση.
Τριάντα «οικογένειες-πρωτοπόροι» έφτασαν στον οικισμό την Πέμπτη από το Τελ Αβίβ, σύμφωνα με το τοπικό συμβούλιο εποίκων, καβάλα σε ένα κύμα εβραϊκού εθνικισμού που τροφοδοτείται από την τρέχουσα ισραηλινή κυβέρνηση.
Ήρθαν σε μικρές ομάδες, μερικές υπό στρατιωτική συνοδεία, με ισραηλινές σημαίες να κυματίζουν από τα αυτοκίνητά τους καθώς περνούσαν από παλαιστινιακά χωριά και καλλιέργειες. Μερικοί έσερναν τρέιλερ φορτωμένα με κλινοσκεπάσματα, έπιπλα και οικοδομικά υλικά.
Η ισραηλινή κυβέρνηση ανέτρεψε μια 20ετή απαγόρευση των εβραϊκών οικισμών γύρω από τη Τζενίν. Οι Παλαιστίνιοι κάτοικοι παρακολουθούν με φόβο τη νέα ώθηση στην επέκταση των οικισμών εδώ.
Όλοι οι ισραηλινοί οικισμοί και οι πρόσκαιροι καταυλισμοί εποίκων είναι παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου. Οι καταυλισμοί είναι επίσης παράνομοι βάσει του ισραηλινού δικαίου, αν και συχνά υποστηρίζονται από κρατικές υπηρεσίες και χρηματοδότηση.
«21 χρόνια μετά το έγκλημα της εκδίωξης από τη βόρεια Σαμάρεια, ολοκληρώσαμε τη διόρθωση […] και επιστρέψαμε στον οικισμό Kadim», δήλωσε ο υπερδεξιός υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ, Bezalel Smotrich, στην τελετή έναρξης, χρησιμοποιώντας τη βιβλική λέξη για τη βόρεια Δυτική Όχθη.
Δίπλα του βρίσκονταν ο υπουργός Δικαιοσύνης του Ισραήλ, ο πρόεδρος της Κνεσέτ (ισραηλινό κοινοβούλιο) και ο Yossi Dagan, επικεφαλής του τοπικού συμβουλίου εποίκων, ο οποίος ορκίστηκε ότι οι έποικοι θα επιστρέψουν μια μέρα και στη Γάζα.
Το Kadim, το οποίο σε ένα μικρό λόφο έξω από την παλαιστινιακή πόλη Τζενίν, εκκενώθηκε το 2005 από μια προηγούμενη ισραηλινή κυβέρνηση ως μέρος ενός ευρύτερου μονομερούς Σχεδίου Αποδέσμευσης, που είδε επίσης όλους τους Ισραηλινούς εποίκους και στρατιώτες να αποσύρονται από τη Γάζα και τρεις άλλους οικισμούς στη βόρεια Δυτική Όχθη να διαλύονται.
Εκείνη την εποχή, οι τέσσερις οικισμοί θεωρούνταν πολύ απομονωμένοι και ακριβοί για να προστατευτούν και μικρής στρατηγικής αξίας.
Τις τελευταίες εβδομάδες, λευκά τρέιλερ-σπίτια εμφανίστηκαν ξανά στην κορυφή του λόφου εδώ, προετοιμάζοντας την επιστροφή των οικογενειών.
Το αίτημα του BBC να μιλήσει με παρευρισκόμενους στην τελετή έναρξης απορρίφθηκε· όπως σημειώνει το βρετανικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο, τους είπαν ότι κανένα μέσο ενημέρωσης δεν επιτρεπόταν να εισέλθει στον οικισμό σήμερα.
Οδηγώντας σε ένα χωματόδρομο πίσω από τον λόφο, το συνεργείο του BBC συνάντησε έναν Παλαιστίνιο αγρότη λαχανικών, που ζει στο σπίτι όπου γεννήθηκε πριν από 53 χρόνια.
Όπως δήλωσε, ως αγόρι, παρακολούθησε το Kadim να χτίζεται για πρώτη φορά και μετά παρακολούθησε ξανά τους εποίκους εκεί να αναγκάζονται να φύγουν από την κυβέρνηση είκοσι χρόνια αργότερα.
«Τότε, οι έποικοι ζούσαν δίπλα μας και συνυπήρχαμε ειρηνικά. Αυτοί ζούσαν τη ζωή τους κι εμείς τη δική μας», μου είπε.
Τώρα, βλέποντάς τους να επιστρέφουν, είναι φοβισμένος.
«Φοβάμαι τα γεγονότα που εξαπλώνονται γύρω μας και τον παρακαμπτήριο δρόμο [όπου] κατεδάφισαν καταστήματα και επιχειρήσεις», είπε.
«Έδιωξαν τα ανίψια μου από τα λαχανικά και τις εσπεριδοειδείς καλλιέργειές τους, λέγοντάς τους "δεν έχετε θέση εδώ, μην ξαναγυρίσετε"».
Είπε ότι η οικογένειά του κατέφυγε εδώ από τη Χάιφα κατά τη διάρκεια του Αραβο-Ισραηλινού Πολέμου του 1948.
«Δεν έχω άλλη εκτόπιση μέσα μου», είπε. «Ζούμε με μια αίσθηση μοιρολατρίας. Είναι μια ζωή γεμάτη φόβο».
Μετά την εκκένωση του Kadim και των άλλων τριών οικισμών εδώ το 2005, οι Ισραηλινοί απαγορεύτηκε να εγκατασταθούν σε αυτή την περιοχή. Η τρέχουσα ισραηλινή κυβέρνηση ανέτρεψε αυτή την απαγόρευση.
Το Kadim είναι ο τελευταίος από τους οικισμούς που εκκενώθηκαν το 2005 που επαναλειτουργεί. Οι Ganim, Sanur και Homesh έχουν ήδη ανοίξει επίσημα και οικογένειες μετακόμισαν.
Αλλά αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό του κυβερνητικού εγχειρήματος οικισμών εδώ. Από τότε που ανέλαβε την εξουσία στα τέλη του 2022, έχει εγκρίνει περισσότερους από 100 νέους οικισμούς σε όλη τη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένων 19 στη βόρεια Δυτική Όχθη.
Η Hagit Ofran, διευθύντρια του προγράμματος Settlement Watch στην οργάνωση Peace Now, λέει ότι η ταχεία κατασκευή στην Τζενίν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης κούρσας της ισραηλινής κυβέρνησης να επεκτείνει τους οικισμούς στη Δυτική Όχθη πριν από τις ισραηλινές εκλογές τον Οκτώβριο.
«Η Ευρώπη δεν έχει χρόνο για μας, η Αμερική είναι απασχολημένη με το Ιράν, η Κίνα δεν ενδιαφέρεται»
Ένας από αυτούς τους νέους οικισμούς είναι το Emek Dotan, δυτικά της Τζενίν, που εγκαινιάστηκε επίσημα την περασμένη Κυριακή και φιλοξενεί τώρα σχεδόν δύο δωδεκάδες εβραϊκές οικογένειες.
Από τον μικρό παλαιστινιακό συνοικισμό δίπλα στο Emek Dotan, ο δάσκαλος Samer Jaber, παρακολουθεί τον οικισμό να παίρνει μορφή: πρώτα οι μπουλντόζες, μετά τα τρέιλερ που τοποθετούνται στη θέση τους. Τα προβλήματα άρχισαν ακόμη και πριν μετακομίσουν οι περισσότερες οικογένειες, είπε.
«Ομάδες έρχονται και στέκονται απέναντι από τα σπίτια μας, μας βιντεοσκοπούν», συνέχισε.
«Χθες ήρθαν και στάθηκαν εδώ, βιντεοσκοπώντας εμένα και τα παιδιά μου. Κάθε φορά που η γυναίκα μου έβγαινε έξω, την βιντεοσκόπησαν επίσης. Προσπαθούν να μπουν στα σπίτια μας. Και πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι, ρίχνοντας ισχυρούς προβολείς απευθείας σε όλα τα παράθυρα στις δύο ή τρεις το πρωί».
Ο Samer είναι μερικώς τυφλός και έχει τραυματισμό στο πόδι που δυσκολεύει την κίνησή του.
«Ο φόβος κυριαρχεί παντού. Είμαστε εντελώς ανυπεράσπιστοι», είπε. «Όλοι τους έχουν όπλα. Φέρνω τσιμεντόλιθους για να κλείσω αυτή την πλευρά του σπιτιού γιατί φοβάμαι για τα παιδιά μου».
Ο Samer παρακολούθησε οικισμούς – και επιθέσεις εποίκων – να αυξάνονται σε άλλα μέρη της Δυτικής Όχθης τα τελευταία χρόνια, παρά τη διεθνή πίεση.
«Η Ευρώπη δεν έχει χρόνο για μας, η Αμερική είναι απασχολημένη με το Ιράν, η Κίνα δεν ενδιαφέρεται», ξεκίνησε η ανάλυσή του. «Η Ρωσία είναι απασχολημένη με την Ουκρανία, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν τελειώσει και οι αραβικές χώρες έχουν τα δικά τους εσωτερικά προβλήματα».
«Τα δημοκρατικά συστήματα έχουν τελειώσει, έχουν αποτελειωθεί», κατέληξε, με θυμό και πικρία να διαρρέουν. «Ο πολιτισμός, η πρόοδος και η νεωτερικότητα είναι ψέματα».
Παράλληλα με τους νέους οικισμούς γύρω από την Τζενίν, δύο νέες ισραηλινές στρατιωτικές βάσεις ανεγείρονται ραγδαία – οικοδομικά μηχανήματα να σηκώνουν σκόνη πίσω από ψηλούς τσιμεντένιους τοίχους με πύργους παρατήρησης και συρματοπλέγματα στην κορυφή, με ισραηλινές σημαίες να ανεμίζουν στον άνεμο.
Ένα στρατιωτικό φυλάκιο χτίζεται επίσης σε κατασχεθείσα παλαιστινιακή γη δίπλα στο προσφυγικό στρατόπεδο της Τζενίν – η πρώτη ισραηλινή στρατιωτική βάση που χτίζεται σε γη υπό πλήρη έλεγχο της Παλαιστινιακής Αρχής από την υπογραφή των Συμφωνιών του Όσλο το 1993.
Ο ισραηλινός στρατός εκκένωσε χιλιάδες κατοίκους από το προσφυγικό στρατόπεδο της Τζενίν προτού το καταλάβει το 2025.
Οι Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας επιβεβαίωσαν ότι η κατασκευή του φυλακίου στο Jabriyat διατάχθηκε «σύμφωνα με επιχειρησιακές ανάγκες».
Ο κυβερνήτης της Τζενίν για την Παλαιστινιακή Αρχή, Kamal Abu al-Rub, είπε στο BBC ότι ανησυχεί πως η κατάσχεση γης γύρω από το προσφυγικό στρατόπεδο από το Ισραήλ σηματοδοτεί ένα σχέδιο για να στεγάσουν εποίκους εκεί, ακριβώς στην καρδιά μιας παλαιστινιακής πόλης, διαιρώντας την όπως η Χεβρώνα ή η Ιερουσαλήμ.
Περιέγραψε τις δύο τελευταίες δεκαετίες χωρίς εποίκους γύρω από την Τζενίν ως «ευτυχία».
«Τώρα, ζούμε στην κόλαση που οργανώνουν αυτοί και οι επιθέσεις τους», είπε. «Περιορίζει την κίνησή μας. Κόβουν δρόμους, ισοπεδώνουν γη και κόβουν δέντρα».
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, BBC
