ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ
Δεν χρειάζεται μεγάλη εξυπνάδα για να καταλάβουμε ότι έχουμε μία κυβέρνηση που δεν σταματά να μας κοροϊδεύει μέσα στα μούτρα μας. Αρκεί να κοιτάξουμε δύο-τρεις ειδήσεις δίπλα-δίπλα. Ένα πτυχίο που μοιάζει με κακόγουστο inside joke, μια Βουλή που μετατρέπεται σε σκηνή διαχείρισης εντυπώσεων και ένας πρωθυπουργός που μιλά για «παθογένειες» λες και δεν κυβερνά εδώ και χρόνια.
Το αφήγημα του «Ελλάδα 2.0» υποτίθεται ότι ήρθε για να φέρει τάξη, θεσμούς και κανονικότητα. Αντί γι’ αυτό, βλέπουμε μια χώρα που λειτουργεί με δύο ταχύτητες, δύο γλώσσες και τελικά, δύο πραγματικότητες. Κάπου ανάμεσα στον ΟΠΕΚΕΠΕ, τα ψεύτικα πτυχία και τις αόριστες ευθύνες, η έννοια του κράτους δικαίου έχει πάψει να πείθει οποιονδήποτε.
Τα δύο απολυτήρια και τα δύο μέτρα
Ο Μακάριος Λαζαρίδης αποφάσισε να δώσει μόνος του το υλικό για σάτιρα, παρουσιάζοντας το περιβόητο πτυχίο του από το “College of Southern Eastern Europe”, ένα ίδρυμα που ακούγεται περισσότερο σαν κακόγουστο brand παρά σαν ακαδημαϊκός θεσμός. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, δεν ήταν καθόλου απολογητικός, αντιθέτως είπε ότι δεν θα απολογηθεί για επιλογές ζωής που έκανε πριν από 40 χρόνια και ότι τον προσέλαβαν γιατί είναι ωραίος.
Ο κ. Λαζαρίδης είναι ίσως η πιο καθαρή εκδοχή του πώς λειτουργεί στην πράξη η «αριστεία» του επιτελικού κράτους. Κομματικός σωλήνας από τα εφηβικά χρόνια στην ΟΝΝΕΔ, διαδρομή μέσα από θέσεις συμβούλων και γραφείων Τύπου και διαδοχικοί διορισμοί στο Δημόσιο, ακόμα και σε θέσεις που απαιτούσαν πανεπιστημιακά προσόντα τα οποία δεν είχε. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι προσλήφθηκε σε μια περίοδο όπου «τα κριτήρια ήταν πιο χαλαρά», ενώ ταυτόχρονα προκύπτουν ερωτήματα για παράλληλες απασχολήσεις και αμοιβές, από το Υπουργείο Παιδείας μέχρι το Υπουργείο Άμυνας και άλλες θέσεις συμβούλων.
Η στενή του σχέση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, από τα χρόνια της ΟΝΝΕΔ μέχρι την κορυφή της κυβέρνησης, είναι το κλειδί για να καταλάβεις την εξέλιξή του. Γιατί σε αυτή την περίπτωση, η πορεία δεν μοιάζει με αξιοκρατική ανέλιξη, αλλά με μια διαρκή μετακίνηση μέσα σε ένα δίκτυο εξουσίας που ανταμείβει την πολιτική πίστη περισσότερο από τα τυπικά προσόντα. η διαδρομή του θυμίζει λιγότερο βιογραφικό και περισσότερο case study για το πώς ορίζεται η «αριστεία» στην ελληνική εκδοχή της. Και κάπως έτσι, το πτυχίο δεν έχει τόση σημασία όσο η χρήση του, γιατί στην Ελλάδα δεν κρίνεται τόσο το χαρτί, όσο το δίκτυο που το κρατά.
Στον αντίποδα, η υπόθεση της καθαρίστριας από τον Βόλο. Μια γυναίκα που δούλευε για χρόνια σε παιδικό σταθμό καταδικάστηκε το 2018 σε 10 χρόνια κάθειρξη χωρίς αναστολή, επειδή στο απολυτήριο Δημοτικού είχε δηλώσει ότι είχε τελειώσει έξι τάξεις αντί για πέντε. Με αυτό το «πλαστό» χαρτί είχε προσληφθεί και συνέχισε να εργάζεται για σχεδόν δύο δεκαετίες. Το δικαστήριο θεώρησε ότι εξαπάτησε το Δημόσιο και της επέβαλε ποινή για κακουργηματική απάτη. Μετά την κατακραυγή και την έφεση, η ποινή μειώθηκε και τελικά αποφυλακίστηκε, αλλά το στίγμα έμεινε, αφού η αυστηρότητα εφαρμόστηκε στο έπακρο.
Όταν προκύπτουν υποθέσεις, όπως αυτή, που αγγίζουν πολιτικά πρόσωπα ή το περιβάλλον τους, η εικόνα είναι διαφορετική. Δεν μιλάμε απαραίτητα για ίδιες κατηγορίες, αλλά για διαφορετικό ρυθμό και βάρος αντιμετώπισης. Τα δεδομένα λοιπόν είναι απλά. Στην πρώτη περίπτωση, ένα διοικητικό ψέμα χαμηλής κοινωνικής ζημίας οδήγησε σε βαριά ποινή κακουργήματος, ενώ στη δεύτερη, υποθέσεις με πολιτικό αποτύπωμα δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη ταχύτητα ή αυστηρότητα.
Δεν εξομοιώνονται απαραίτητα νομικά οι υποθέσεις, αλλά συγκρίνονται ηθικά και εκεί χάνεται το παιχνίδι. Το branding του «Ελλάδα 2.0» υποτίθεται ότι σημαίνει θεσμική σοβαρότητα, διαφάνεια και ίση μεταχείριση, αλλά η Δικαιοσύνη στην Ελλάδα δεν είναι ίδια για όλους.
ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ
Κυριάκος Μητσοτάκης σαν άλλος ντελούλου Τραμπ
Ανάμεσα στον Μυλωνάκη που «αρρωσταίνει» και έναν πρωθυπουργό που μιλά για παθογένειες, δορυφόρους και… αόριστους χρόνους, η Βουλή έγινε ξανά σκηνή αποφυγής ευθυνών. Η υπόθεση του Δημήτρη Μυλωνάκη είναι το νέο αφήγημα, που λέει «μην πιέζετε, γιατί υπάρχει και η ανθρώπινη διάσταση», μόνο που αυτή η ανθρώπινη διάσταση εμφανίζεται επιλεκτικά, τη στιγμή που η πολιτική πίεση κορυφώνεται. Από τη μία είχαμε τις δημοσιογραφικές πληροφορίες -ακόμα και από φιλοκυβερνητικά περιβάλλοντα- που μιλούσαν για ένα δραστήριο Πάσχα του Μυλωνάκη στο εξωτερικό, με ταξίδι στις ΗΠΑ και σχετική προβολή στα social media και από την άλλη είχαμε το δράμα που παρουσιάστηκε στη Βουλή (το οποίο δεν συνάδει με τη δημοσιογραφική κάλυψη).
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, λοιπόν, ανέβηκε στο βήμα της Βουλής, με μια ομιλία που θα μπορούσε να διδάσκεται ως μάθημα πολιτικής αποσυμπίεσης. Τι είχε αυτή η ομιλία; Αναγνώριση αστοχιών χωρίς ευθύνη και επίκληση διαχρονικών παθογενειών αντί για συγκεκριμένες απαντήσεις, αλλά και μια γλωσσική ακροβασία που μετατρέπει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ σε σχεδόν… φυσικό φαινόμενο. «Μιλώ σε χρόνο αόριστο», είπε και κάπως έτσι, το παρόν έγινε παρελθόν πριν καν εξεταστεί.
Η ουσία, όμως, είναι αλλού. Η αντιπολίτευση ζήτησε ακόμα και αναβολή της συζήτησης λόγω της κατάστασης του Μυλωνάκη. Η κυβέρνηση αρνήθηκε, όχι για να δώσει απαντήσεις, αλλά για να αξιοποιήσει το ίδιο το γεγονός επικοινωνιακά. Και την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία βαφτίζεται παράγοντας πίεσης, αντί για αυτό που είναι, δηλαδή θεσμικός μηχανισμός ελέγχου σε μια χώρα που -θεωρητικά- ανήκει στο ευρωπαϊκό κράτος δικαίου.
ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΛΕΣΙΔΗΣ
Αυτό που είδαμε τελικά κάθε άλλο παρά πολιτική σύγκρουση ήταν. Στην πραγματικότητα ήταν για ακόμα μία φορά ένας μεγαλοπρεπέστατος αποπροσανατολισμός. Και σε αυτή τη μετάβαση, η υγεία ενός ανθρώπου έγινε εργαλείο, οι παθογένειες έγιναν άλλοθι και οι δορυφόροι το νέο success story.
Η εικόνα που άφησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Βουλή δεν ήταν ενός ηγέτη που πιέζεται και απαντά, αλλά ενός ηγέτη που έχει αποκοπεί. Καμία αυτοκριτική, καμία ανάληψη ευθύνης, καμία συγγνώμη και την ίδια στιγμή, εξαγγελίες για αναμόρφωση του κράτους, από τη δικαστική διερεύνηση πολιτικών προσώπων μέχρι τον εκλογικό νόμο και το Σύνταγμα, σαν να μην υπάρχει κρίση εμπιστοσύνης αλλά απλώς μια τεχνική δυσλειτουργία που θα διορθωθεί στα μέτρα του.
Το πρόβλημα είναι ότι έξω από τη Βουλή η εικόνα είναι άλλη. Μία κοινωνία που στις δημοσκοπήσεις δίνει σταθερά αρνητικές αξιολογήσεις για τους θεσμούς, που θεωρεί τις υποκλοπές μεγάλο σκάνδαλο και ζητά διερεύνηση ευθυνών και που βλέπει στην κυβέρνηση όχι σταθερότητα αλλά αλαζονεία και αυθαιρεσία. Οι εργαζόμενοι δεν τον εμπιστεύονται βλέποντας τους μισθούς να μένουν πίσω από την ακρίβεια, η μεσαία τάξη διαβάζει τη θεσμική φθορά, και ακόμη και η επιχειρηματικότητα αντιλαμβάνεται ότι το παιχνίδι δεν παίζεται με κανόνες αλλά με «διευθετήσεις». Κι όταν η κοινωνία δεν σε πιστεύει, δεν αναμορφώνεις το κράτος, απλώς αποκαλύπτεις πόσο μακριά έχεις βρεθεί από αυτό. Το ερώτημα μένει απλό, όσο κι αν το ντύνουν με λέξεις. Μιλάμε για κράτος δικαίου ή για κράτος αφήγησης; Ρητορικό ερώτημα.
